مفید ترین و مشخص ترین راه طبقه بندی سنگهای آذرین براساس دو ملاک ترکیب و بافت است . این ملاک ها از این نظر اهمین دارند که به کمک آنها هم می توان سنگ را توصیف و در نتیجه از سایر انواع سنگ ها جدا کرد و هم این که از وضع زایشی سنگ اطلاعاتی به دست آورد. آگاهی از نوع کانی های سازنده سنگ ، راهنمای خوبی برای تشخیص نوع ماگمای منشا سنگ است . حالت و نوع بافت نیز نشان دهنده وضعیت سردشدن ماگمای اولیه است . که مراحل آن به ترتیب زیر است : .1. تشخیص درونی یا بیرونی بودن سنگ است ( Volcanit , Plutonit) .2. نوع بلور سنگ الف – بلورهای غیر قابل رویت ← Aphentic ب – بلورهای قابل رویت ← Phaneretic .3. تشخیص عمق سنگ الف – اگر ریز بلور باشد یعنی فرصت لازم برای تبلور نداشته است . ب – اگر درشت بلور باشد یعنی فرصت لازم برای تبلور داشته است . نکات مهم : .1. هرگاه زمینه دیده شد سنگ آذرین بیرونی است . .2. خمیر پرفیر از ملافیر روشن تر است . .3. اوژیت به صورت هشت وجهی و هورنبلند به صورت شش وجهی است . .4. معمولاً سنگی که دارای رنگ روشن است از فلدسپات های قلیایی و کوارتز یا فلدسپات ها غنی می باشد . سنگهای تیره رنگ دارای مقدار زیادی سیلیکات های آلومینه یا غیر آلومینه عناصر فرومانیزین و معمولاً دارای فلدسپات های کلسیک است . اما باید در نظر داشت که از رنگ همیشه باید با احتیاط استفاده شود ، زیرا بعضی سنگهای نهان دانه مثل ریولیت ها با وجود این که از کوارتز و فلدسپات های قلیایی غنی می باشند گاهی به رنگهای خاکستری و خاکستری تیره و سیاه دیده می شوند . از طرف دیگر سنگهای که قریب به صد در صد آنها از الیوین تشکیل شده است به رنگ سبز روشن یا خاکستری دیده می شوند (مثل دونیت) .
