تاپیک جامع درمورد سنگنوردي چند اصطلاح پايه كوه Mountain زميني كه نسبت به پيرامون خود به طور مشخصي برجسته تر بوده و داراي دامنه هاي شيب داري باشد . ارتفاع دقيقي براي آن تعريف نشده است ولي معمولاً زمين هايي كه حدود 600 متر از اطراف خود بلندتر باشند را كوه مي نامند كوه ها به سه شكل به وجود مي آيند. • بر اثر چين خوردگي سطح زمين • بر اثر فرسايش • بر اثر فعاليت هاي آتشفشاني گرده Arete – Flank يال هايي كه شيب آن ها زياد بوده و بيشتراز مناطق سنگي و صخره اي تشكيل شده باشد، گرده ناميده مي شود. صخره Rock سنگ هاي يك پارچه و بزرگ را كه بتوان حداكثر با يك طول طناب صعود نمود صخره مي گويند. ديواره wall ديواره يا پرتگاه به مناطقي گفته مي شود كه داراي سنگ هاي يك پارچه با شيب زياد بوده و براي صعود به آن به بيش از يك طول طناب نياز باشد. قله summit,peak,top بلندترين نقطه هر كوه را قله مي نامند. ممكن است در بالاي برخي از كوه ها دو يا چند قله هم ارتفاع وجود داشته باشد كوه هايي كه در رأس آن دو يا چند قله ي نا هم ارتفاع وجود دارد. قله ي بلندتر را قله ي اصلي و قله هاي كوتاه تر را قله (هاي ) فرعي مي نامند. تپه Hill به ارتفاعات كمتر از600 متر نسبت به زمين هاي مجاور تپه گفته مي شود. يال Ridge محل برخورد دو دامنه شيب دار را در بالاترين نقطه ي تماس يال مي نامند. خط الرأس Divide به خط اصلي و بلندترين يال بين دو قله كه محل تقسيم آب باران باشد، خط الرأس گفته مي شود. واژه ي فارسي معادل آن آب پخشان است. خط الرأس اصلي محل تقسيم دو حوزه ي آب ريز جداگانه است . درحالي كه خط الرأس فرعي با اين كه محل تقسيم آب است،اما آب هاي سرازير شده از هر دو قسمت آن به يك حوضه آب ريز ريخته مي شوند. دره valley محل برخورد دو دامنه شيب دار در پايين ترين نقطه تماس را دره مي نامند. دره معمولاً محل عبور رودخانه هاي دائمي يا فصلي است. خط القعر ژرف ترين نقاط بستر يك رودخانه يا دره را خط القعر مي نامند. گردنه pass پايين ترين نقطه تماس بين خط الرأس هاي دو كوه را گردنه مي نامند د ردو طرف معمولاً دو دره از طرفين كوه سرازير مي شوند،در نتيجه گردنه شكلي شبيه به زين اسب دارد. طناب كوهنوردي انوع طناب طناب يكي از مهمترين وسايل كوهنوردي است و در واقع محافظت از جان سنگنوردان را برعهده دارد. طناب ها بايد مورد تأييد اتحاديه جهاني انجمن هاي كوهنوردي قرار گيرند. در سنگنوردي طناب هاي با قطرهاي مختلف كاربرد خاص و متفاوتي دارد. طناب ها از نظر نوع ساخت به دو دسته قابل كشش و غير قابل كشش تقسيم مي شوند. تمام طناب هايي كه با آن ها عمل صعود از سنگ را انجام مي دهيم بايد از نوع قابل كشش باشد. ساختمان طناب طناب ها از 2 بخش تشكيل شده اند • هسته • روكش يا غلاف هسته : بخش اصلي طناب است و به دليل ساختار خود مسؤول ويژگي كشش پذيري طناب است. به طور مثال در يك طناب 11 ميلي متري، هسته از حدود 55000 نخ باريك و بلند از جنس پرلون تشكيل شده است. اين 55000 نخ در دسته هاي جداگانه در كنار هم قرار گرفته و هسته را تشكيل داده اند. با يك محاسبه معلوم مي شود كه در يك طناب 11 م م با طول 50 متر ، 2750 كيلومتر نخ باريك به كار رفته است. روكش يا غلاف : به دور هسته بافته شده و آن را خراش و ديگر عوامل خارجي محفوظ نگاه مي دارد. اين غلاف محافظ از جنس پلي آميد ساخته شده است. روكش يك طناب از حدود 3000 نخ باريك تشكيل شده است. چنانچه روكش طناب آسيب ببيند هسته كه به رنگ سفيد است آشكار شده و اين امر هشدار واضحي است براي تعويض طناب.
پاسخ : تاپیک جامع درمورد سنگنوردي اصول گام برداري هنگام كوهنوردي بايد انرژي خود را به گونه اي تقسيم نماييم تا كمتر خسته شويم. تند راه رفتن در سربالايي ها به ويژه در كساني كه فاقد آمادگي جسماني لازم اند يا اين كه كوله پشتي سنگيني با خود به همراه دارند، نه تنها باعث تنگي نفس خواهد شد بلكه مصرف انرژي بيشتري را مي طلبد اگر اين عمل ادامه يابد، شخص كوهنورد به اصطلاح «خواهد بريد» بيشتر كساني كه در كوه مي بُرند آن هايي هستند كه انرژي خود را به خوبي تقسيم ننموده اند. طول قدم يك كوهنوردي بايد با در نظرگرفتن قد و عوامل ديگري همچون شيب مسير تنظيم شود. در مكان هاي تقريباً تخت كه شيب اندكي دارد، مي توان قدم هاي بلندتري برداشت. ولي در سربالايي و مكان هاي پرشيب بايد فاصله قدم ها را كوتاه تر گرفت تا خستگي به كمترين ميزان خود رسد. هنگام راهپيمايي بايد تمام سطح پا را روي زمين گذاشت. اما در بعضي از سربالايي ها مي توان فقط از قسمت جلويي پا نيز استفاده كرد. يكي از نكات بسيار مهم در كوهپيمايي، تنفس صحيح هنگام صعود و فرود است. زيرا كه با تنفس صحيح، اكسيژن كافي به بدن خواهد رسيد. به خصوص كه در ارتفاعات به دليل كم شدن ميزان تراكم اكسيژن هوا، بدن نياز به صرف انرژي بيشتري براي كسب اكسيژن مورد نياز خود دارد هنگام دم مي توان هم از بيني و هم از دهان استفاده نمود( با نسبت حدوداً 70 به 30 درصد) استفاده صرف از بيني با توجه به تمام مزاياي آن، به دليل حجم هواي ورودي كمتر گاهي اوقات امكان پذير نيست. هنگام بازدم بايد هواي درون ريه ها را محكم از دهان خارج كرد تا بتوان از حجم هواي مرده داخل ريه ها تا حد امكان كاست و هواي پراكسيژن را جايگزين آن نمود. تعداد دفعات دم و بازدم، به عواملي چون ارتفاع، آمادگي جسماني، شيب مسير، طول قدم ها، حجم ريوي، ميزان گازهاي آلاينده موجود در هوا، دماي هوا، ميزان تعريق و تعرق، ميزان رطوبت هوا و در نهايت نحوه قرارگيري سر و گردن بستگي دارد. معمولاً نمي توان مدت زمان طي يك مسير معين را با دقت كامل تعيين كرد. اما روش هايي وجود دارد كه مي توان با استفاده از آن ها اين زمان را با دقت قابل قبولي به دست آورد. يكي از روش ها به قائده ناي اسميت معروف است. با استفاده از اين قانون و داشتن نقشه هاي بزرگ مقياس ( مقياس 5000/1 يا بزرگتر) مي توانيم قبل از انجام يك برنامه تقريب خوبي براي زمان انجام آن برنامه به دست آوريم. بايد عادت نماييم تا بعد از حدود 2 ساعت كوهپيمايي مداوم حدود 10 تا 15 دقيقه استراحت كنيم تا بدن مان بتواند خود را براي فعاليت بعدي آماده كند. در موقع عبور از سطوح شيب دار بايد عمود بر سطح حركت نماييم. در اين حالت بايد پاها را نيز عمود برسطح افق قرار داد. در شيب ها مي توان از باتوم راهپيمايي نيز استفاده نمود. تا حد امكان از صعود در شيب هاي پر اي شيب هاي پر از سنگريزه و شن اجتناب نماييد چرا كه با صرف انرژي زياد مسافت كمي را خواهيد پيمود. در اين جور مكان ها بايد جايي را انتخاب كرد تا شخص به عقب ليز نخورد. هنگام پائين آمدن از اين نوع سطوح بايد اول پاشنه پا را روي زمين گذاشت. هنگام پايين آمدن از شيب هاي تند بهتر است فاصله قدم ها را كوتاه نماييم. رعايت فاصله مناسب با نفر جلويي نيز از واجبات است. به طوري كه اگر نفر جلويي ناگهان ايستاد تعادل نفر قبلي به هم نخورد و احتمالاً به نفر جلو برخورد نكند. از سويي اگر تعادل نفر عقب به هم خورد. نفر جلويي فرصت كافي براي عكس العمل داشته باشد. بايد به خاطر بسپاريم كه هنگام پايين آمدن متناسب با ميزان شيب مسير زانوها را خم و بالاتنه را نيز به شرط آن كه مركز ثقل بدن هنوز داخل سطح اتكاي بدن سمت جلو متمايل كنيم. شيب هاي بيش از 20 درجه را چه هنگام صعود و چه هنگام فرود حتماً به صورت مارپيچ (زيگزاگ) طي نماييد، زيرا در اين صورت فشار وارد بر بدن بسيار كمتر مي شود. به ياد داشته باشيد، كه هر چه شيب تندتر مي شود، زاويه بين دو خط زيگزاگ كمتر و طول مسير زيگزاگ با توجه به پهناي منطقه مانور بلندتر مي شود. هنگام بالا رفتن از شيب ها بهتر است كه از پاكوب ها براي طي مسير استفاده شود و حتي المقدور از مسيرهاي نامشخص پرهيز گردد. مسيرهايي با شيب كم را مي توان به طور مستقيم بالا رفت. اين مسيرها اكثراً مسيرهايي هستند كه از گذشته دور اهالي كوهپايه نشين آن منطقه ، در شرايط هوايي مناسب، به دلايل متفاوت در آن تردد مي كردند كه اكنون مورد توجه كوهنوردان قرار گرفته است. اين گونه مسيرها غالباً در كنار رودها يا كمربر كوه ها قرار دارد. به روش كه در حال بالارفتن از شيبي باشيم بايد پاي باردار هميشه به صورت مستقيم قرار بگيرد. اين عمل باعث مي شود تا فشار وزن بدن از روي ماهيچه هاي پا خارج شده و به استخوان و تاندون ها منتقل شود. در غير اين صورت ماهيچه هاي پا بايد دائماً وزن بدن را تحمل كنند كه اين امر سبب خستگي زودرس خواهد شد.
پاسخ : تاپیک جامع درمورد سنگنوردي انواع طناب از نظر نوع كاربري طناب با كاربردهاي گوناگون ساخته مي شوند. به هنگام خريد بايد با مطالعه دفترچه راهنماي همراه طناب، به كاربري آن دقت كرد. معمولاً طول طناب ها بين 50 تا 60 متر است. تك طناب يا single Rope اين رده از طناب ها به صورت تك رشته بوده و توانايي مهار سقوط را دارا هستند . اين نوع طناب ها در صعودهاي سرطناب استفاده مي شود. اندازه هايي كه معمولاً در صعودها استفاده مي شود عبارت است از : 8/9،2/10، 5/10، 11 نيم طناب يا طناب دوبله Double Rope: از اين طناب به صورت دو رشته براي صعودهاي دو طنابه استفاده مي شود. هر رشته را مي توان داخل يك كارابين انداخت. طناب دوقلو Twiss Rope: در صورت استفاده از اين طناب در صعود حتماً بايد هر دو رشته را داخل يك كاربين انداخت. كاربرد طناب هاي قطره هاي مختلف • 3 م م : بند چكش، بند حمايت ابزار (مانند : صفحه ترمز ، هشت فرود ، يومار) • 5 م م : حلقه طنابچه، طنابچه مخصوص گره پروسيك، پله ركاب • 7 م م : براي صعود و فرود ( به اين نوع طناب ها، نيم طناب هم گفته مي شود) استفاده در صعودهاي دشوار به صورت دولا (روش 2 طنابه) • 8/9، 2/10 ، 5/10، 11 م م : براي حمايت در صعود سر طناب جدول مقاومت طناب در برابر فشار (توجه كنيد كه بسياري از طناب ها مقاومتي بيشتر از آنچه در اين جدول وجود دارد، دارند) قطر (ميلي متر) مقاومت (كيلوگرم) 8/9 تا11 3500 7 1500 5 700 3 250 حفاظت از طناب مهمترين مواردي كه بايد در حفاظت از طناب ها به كار رود عبارت است از : • قراردادن طناب داخل يك كيسه در بسته پارچه اي ( پارچه اي كه هوا از منافذ آن عبور كند) و دور از گرد و خاك، نگهداري اين كيسه در جاي خشك. • محافظت از تابش طولاني مدت نور خورشيد به آن . • قرارندادن طناب در لبه تيز سنگ ها و خودداري از گذاشتن پا به روي آن. • عدم شست و شوي طناب با مواد شيميايي . در صورت آلوده شدن آن به مواد روغني آلاينده و در صورت ؟؟ شستشو ، فقط با آب سرد آن را بشوييد و در مجاورت باد، در سايه و دور از حرارت مستقيم قرار دهيد تا كاملاً خشك شود. اگر محلول شست و شوي اختصاصي طناب كه كارخانه سازنده توصيه نموده است موجود بود، از آن استفاده نماييد. • طناب خود را به كسي قرض ندهيد • براي طناب خود يك دفترچه درست كنيد و كارهايي كه با آن انجام داده ايد را در دفترچه يادداشت كنيد. • از طناب خود جز براي كوهنوريد استفاده ديگري نكنيد • هنگام نگهداري از طناب آن را زير لوازم ديگر قرار ندهيد • قبل از استفاده از طناب ها، آن ها را به دقت بازبيني كنيد و از اطمينان از سالم بودن، از آن ها استفاده نماييد. • در صورت زدگي طناب ، حتماً ضمن علامت گذاري و يا جداكردن آن از ديگر طناب هاي سالم، ديگر كاربران را نيز با خبر سازيد. • بسته به نوع استفاده و كاربري، هر طناب عمر مفيدي دارد كه بعد از آن بايدكنار گذاشته شود. نهايت اين عمر 5 تا 6 سال است و حتي اگر از طناب استفاه نكرده ايد. بعد از اين مدت بايد آن را دور بياندازيد! كليه ابزار نايلوني براي خود عمر مفيدي دارند و طناب هم از اين قاعده مستثني نيست 3 تا 4 سال حداكثر زماني است كه مي توان از يك طناب استفاده كرد (در بعضي از برنامه ها و يا صعودها) 2 سال براي استفاده منظم و هفتگي ، 1 سال براي استفاده بيش از يك روز در هفته . روش جمع كردن طناب مربي گرامي! براي جمع كردن (حلقه كردن طناب) روش هاي گوناگوني وجود دارد كه 2 روش يك لا و دو لا آماده داده شود. ضمناً نحوه پرتاب طناب و چگونگي رعايت نكات ايمني در هنگام پرتاب به كارآموز آموزش داده شود. تفهيم اهميت گفتن كلمه طناب به كارآموز و رعايت جهت وزش باد، سرعت چرخش و پرتاب هنگام پرت كردن طناب
پاسخ : تاپیک جامع درمورد سنگنوردي کلاه/رول/هشت فرود کلاه سنگنوردی: برای محافظت از سر سنگنوردان در مقابل ضربه های احتمالی، ریزش سنگ، یخ و سقوط. هشت فرود: به شکل عدد هشت انگلیسی می باشد، که فقط در فرودها و بر اساس شکست طناب عمل می نماید، این ابزار جهت حمایت توصیه نمی شود. رول: زمانی که هیچ شکافی در دیواره وجود ندارد و امکان نصب هیچ ابزاری نیست، از رول استفاده می شود. رول ها در سوراخی که با مته مخصوص سنگنوردی در دیواره ایجاد شده کوبیده می شود، و از مقاومت بسیار زیادی برخوردار می باشد.
پاسخ : تاپیک جامع درمورد سنگنوردي خواص گره كوهنوردي گره هاي كوهنوردي داراي خواص ذيل است: 1 – در مقابل كشش و ضربه محكم و مقاوم است. 2 – به سادگي زده و با دست به آساني باز مي شود. 3 – هنگام كاربر اثر فشار وارد بر آن باز نمي گردد. 4 – هر قدر فشار بر روي آن وارد شود، محكم تر مي شود 5 – كوچك ، كم حجم و داراي كم ترين شكست را دارد. چرا كه هر شكست طناب، باعث كاهش مقاومت آن مي گردد.
پاسخ : تاپیک جامع درمورد سنگنوردي انواع گره ها و كاربرد آن ها 1 – گره هشت ساده Simpe Eight 2 – سردست : اتصال سر طناب به يك نقطه (كم كاربرد است) Over hand 3- هشت يك لا figure of Eight : اتصال سر طناب حمايت به كارابين و صندلي نفر صعود كننده يا به كارگاه 4 – هشت دو لا : اتصال سر طناب فرود به كارگاه . 5 – هشت تعقيب : Retraced figure of Eight اتصال طناب به صندلي و زدن گره هشت در حلقه اي بسته بعد از زدن گره بايد اندازه آن را تنظيم نمود. 6 – دو سر طناب يك لا fisherman: اتصال دو سر طناب هم قطر به يكديگر (كمتر مورد استفاده قرار مي گيرد) 7 – دو سر طناب دو لا Double fisherman: اتصال دو سر طناب به يكديگر با ضريب اطمينان بيشتر نسبت به گره دو سر طناب يك لا و اتصال دو سر طناب دو طناب غيرهم قطر با اختلاف قطري برابر حداكثر يك شماره . 8 – تسمه water knot:اتصال دو سر نوار (تسمه) : 9- خود حمايت Clove Hittch. Mastwurf :براي ثابت كردن طناب خود حمايت اين گره در محل كارگاه و بر روي كاربين اجرا مي شود. 10 - حمايت Munter Hitch,Hafmastwurf: براي حمايت صعود كننده يا فرود مورد استفاده قرار مي گيرد. اين گره را در مواقع ضروري مي توان با يك گره ضامن قفل نمود. 11 – پروسك prusik : براي خود حمايت هنگام فرود به كار مي رود. اين گره كاربردهاي ديگري هم دارد.
پاسخ : تاپیک جامع درمورد سنگنوردي گيره ها Holds به كليه عوارض سنگ، اعم از برجستگي يا فرورفتگي كه بتوان در انجام صعود يا فرود از آن استفاده كرده در گيره گويند. گيره ها انواع و اشكال مختلف دارند كه باعث تغيير سختي مسير صعود مي گردند. انواع گيره ها : • ناخني • انگشتي • مشتي • بدون شكل گيره ناخني : گيره اي است بسيار ريز و كوچكتر از يك بند انگشت كه فقط با نوك انگشتان مي توان آن را گرفت. استفاده از اين گيره مستلزم صرف نيروي فراواني است. گيره انگشتي مي توان آن را گرفت. استفاده از اين گيره مستلزم صرف نيروي فراواني است. گيره انگشتي : گيره اي است كه يك بند تا دو بند انگشتان دست بر روي آن قرار مي گيرد. گيره مشتي : گيره اي است كه كل كف دست بر روي آن قرار مي گيرد و مي توانيم در حيني كه گيره در كف دست قرار دارد، دست را مشت كنيم. گيره هاي بدون شكل : اين گيره شكل خاصي نداشته و بايد با كمك نيروي اصطكاك از آن ها استفاده كرد. جهت گيره ها • افقي • عمودي • مايل • مع***** گيره هاي افقيف عمودي و مايل، داراي زوايا و اشكال مذكور نسبت به سطح افق در روي سنگ هستند. گيره مع***** : گيره اي است كه در عكس مسير حركت قرار گرفته باشد و در جهت مخالف مركز ثقل بدن به آن فشار وارد شود. به اين ترتيب كه از سمت پايين و در مسيرهاي رو به بالا بر سطح گيره فشار مي آيد. از اين گيره بيشتر به صورت كششي استفاده مي گردد. از حفره ها و سوراخ هاي سطح سنگ نيز مي توان به عنوان گيره استفاده نمود. نكته مهم در استفاده از اين گونه گيره ها، دقت در شكل لبه آن ها از نظر تيز نبودن و صدمه نرساندن به انگشتان است.
پاسخ : تاپیک جامع درمورد سنگنوردي قواعد سنگنوردي سنگنوردي كلاسيك 12 قاعده پايه دارد كه عبارت است از : 1 – بررسي سنگ با نگاه ابتدا سنگ و گيره هاي آن را به منظور يافتن مسير صعود و فرود، در حد توان، از ابتدا تا انتها و با چشم بررسي و شناسايي مي نماييم. در صورت امكان از سه جهت ( چپ، راست و روبرو) آن گاه دست و پا براي گرفتن گيره هاي انتخاب شده، حركت مي كند. 2 – نقش و وظيفه دست و پا هنگام صعود، پاها هميشه وظيفه تحمل و جابجايي وزن بدن را به عهده داشته و تعادل بدن را دست ها حفظ مي نمايند. همواره از كشيدن پاها روي سنگ خودداري شود. به جاي انقباض هاي متوالي عضلات از نقش اهرم هاي بدن در صعود استفاده شود. 3 – داشتن سه نقطه اتكا ( دو دست و يك پا يا دو پا و يك دست) براي بالا بردن توان ايستادگي و حفظ تعادل بر روي سنگ از اين قاعده استفاده مي شود. در صورتي كه كمتر از سه نقطه اتكا بر روي سنگ داشته باشيم ، ميزان مقاومت و پايداري ما بر روي سنگ در برابر لغزش هاي احتمالي كاهش مي يابد. 4 – استفاده از نوك كفش هنگام صعود قراردادن پنجه پا بر روي گيره، باعث انتقال بيشتر وزن بدن بر سطح گيره پايي مي شود. ضمناً اين عمل باعث ايجاد فاصله مناسب از سنگ و در نهايت داشتن ديد بيشتر مي گردد. در گذرهاي عرضي (Traverse) مي توان به ضرورت محيط از دخل يا خارج پا نيز استفاده كرد. 5 – رعايت فاصله مناسب به منظور داشتن ديد لازم هنگام صعود رعايت فاصله مناسب به طريقي كه بدن نه بيش از حد نزديك و نه بيش از حد دور از سنگ باشد به طوري كه بتوان به راحتي گيره هاي بعدي را ديد، با نرمي حركت نمود، به سادگي تغيير جهت داد و مركز ثقل بدن برهم نخورد، از نكات حياتي در سنگنوردي است. 6 – صعود به روش نردباني در اين روش دست ها و پاها در امتداد طول بدن قرار گرفته و جابجا مي شود. در اين روش هميشه يك پا به حالت مستقيم (پايي كه وزن بدن را تحمل مي كند و پاي ديگر از محل زانو خم و آماده باز شدن است. سپس با تغيير حالت بدن و تعويض اين دو حالت در پاها صورت مي پذيرد الي آخر توجه شود كه زاويه ران زانو ساق پا از 90 درجه بيشتر نشود. در اين طريقه دست ها نيز در طرفين قرار مي گيرد. توجه به اين نكته ضروري است كه حركت قطري صعود را آسان تر مي سازد و از لولا شدن بدن جلوگيري به عمل مي آورد. 7 – رعايت فاصله مناسب عرضي دست ها و پاها از يكديگرهنگام صعود دست ها و پاها به حدي از يكديگرباز مي شود كه تعادل بدن به هم نخورد ( تقريباً به اندازه عرض شانه) 8 – قيچي نكردن دست و پا در حالت قيچي (ضربدر) كردن به دليل تمايل وزن بدن به سمت مخالف گيره هايي كه دست ها و پاها گرفته اند. توان ايستايي بسيار كمتر مي شود. اين وضعيت احتمالاً باعث بر هم خوردن تعادل خواهد شد. به همين دليل، اين امر احتياج به تمركز و تمرين زيادي دارد. 9 – قرار گرفتن طناب حمايت در بين دست ها هنگام حمايت از بالا هنگام صعود بايد طناب حمايت از ميان دست ها قرار گيرد تا باعث به هم خوردن تعادل نشود، در گذر عرضي طناب در سمت سنگ و مخالف جهتي كه حركت مي نماييم قرار مي گيرد. لازم به تذكر است كه درحالت حمايت از پائين، طناب پهلوي صعود كننده قرار مي گيرد. 10 – روش تعويض دست ها و پاها ابتدا بايد نسبت به محكم بودن گيره دست يا پايي كه بر روي آن قرار داريم، اطمينان حاصل كنيم براي تعويض جاي دست مي بايست دست آزاد را ضمن قراردادن در كنار انگشت دست ثابت به آرامي با جاي گزيني انگشتان، بر گيره مورد نظر قرار داد. در تعويض پا نيز مي بايست با قراردادن پاي آزاد در كنار پاي ثابت با يك جهش آرام و حساب شده جايگزيني صورت گيرد. روش ديگري هم در تعويض دست ها و پاها مرسوم است كه به طريق انجام آن مي پردازيم : به آرامي و با دقت زياد، دست يا پاي ديگرمان را بر روي دست يا پايي گيره مورد نظر را گرفته است، قرار مي دهيم، آنگاه دست يا پاي قبلي را از زير آن به ارامي كنار مي كشيم. البته انجم اين دو روش بستگي به شرايط فرد روي سنگ از نظر حالت گيره دارد. 11 – برقراري در مسير برقراري زماني انجام مي گيرد كه فرد به يك تكيه گاه مطمئن برسد. انجام آن به اين صورت است كه ابتدا يك دست بر لب تكيه گاه يا سكو قرار مي گيرد و پس از آن دست ديگر سپس بدن با يك كشش ارام (مانند حالت وقتي كه بارفيكس مي رويم) به بالا حركت كرده و پاها را از روي گيره رها شده و بالاتنه را بر تكيه گاه يا سكو مسلط مي سازيم. سپس با قراردادن پا بر لبه سنگ ، وزن بدن را به سمت تكيه گاه سوق مي دهيم. در آخرين مرحله نيز پاي دوم را بر روي تاقچه مي گذاريم. 12 – شرايط عمومي صعود به كارآموزان خود گوشزد كنيد صعودي موفق است كه همراه با تكنيك و تاكتيك باشد. در يك صعود موفق از حدقل انرژي استفاده شده و سيستم انرژي، هوازي است. سنگنوردي كه از اعتماد به نفس بيشتري برخوردار باشد، صعود زيادي انجام خواهد داد. در مسيرهاي كلاهكي و منفي بايد از خم كردن بازوان اجتناب نموده و فشار وزن را با كشيده نگاه داشتن دستان، بر روي تاندون ها و استخوان ها منتقل نمود. در اين حالت عضلات از زير بار فشار بيرون مي آيند. براي حركت به سمت بالا نيز سريعاً و بعد از گرفتن گيره بعدي، دوباره دست ها را باز نگاه مي داريم.
پاسخ : تاپیک جامع درمورد سنگنوردي قواعد كلي صعود از سنگ • سنگنورد خوب كسي است كه 70 % فكر مي كند و 30 % از عضلات خود بهره مي برد. • استفاده از پنجه پا (جلوي كفش) براي قرارگرفتن بر روي گيره بسيار مؤثرتر است. • قرارگرفتن صحيح راستاي پا و نحوه گذاشتن پا بر روي گيره از عوامل تعيين كننده است. • حركت ها عمدتاً با دست هاي باز انجام مي پذيرد تا اهرم هاي بدن نقش خود را به خوبي ايفا نمايند. • تنفس صحيح بالاخص بازدم قوي (خروج قوي و صدادار هوا ازدهان) هنگام صعود، به ويژه موقع اجراي فنون نسبتاً مشكل، بسيار كمك كننده خواهد بود. • طريقه حركت به سمت بالا هنگام صعود : • قطري : دست راست – پاي چپ ، آن گاه دست چپ - پاي راست • موازي دست – دست ؛ سپس پا - پا تمرين : بعد از فراگيري نكات آموزشي روز اول، كارآموزان در دسته هاي چند نفره سازماندهي نماييد تا بر روي سنگ هاي كوتاه (حداكثر تا ارتفاع 5/2 متر) آموخته هاي اين روز را تمرين كنند. دقت نماييد كه حتماً در هنگام صعود يك كارآموزنفر ديگر از پايين مراقب وي باشد. در اين جا مي توانيد نحوه حمايت از پايين بدون ابزار مختص صعود به سنگ هاي كوتاه را نيز آموزش دهيد. شكاف ها شكاف ها با شكل هاي مختلف و با راستاهاي عمودي، افقي و مايل بر سطح سنگ پديد مي آيد. از شكاف ها مي توان همانند گيره ها در صعود و فرود استفاده كرد. در شكاف ها ، نسبت به عمق و عرض آن ها، مي توان از ابزارهاي مختلف حمايت هاي مياني قرار داد صعود از شكاف ها معمولاً مستلزم صرف نيروي زياد و مهارت كافي است. تلاش هاي دو طرفه گاهي اوقات عرض شكاف ها آن چنان فراخ است كه نمي توان در آن ابزاري را قرار داد عبور از چنين شكاف هايي مستلزم فن خاصي است كه به تلاش هاي دو طرفه معروف است. بنابراين نوع صعود و اندازه مختلف شكاف ها، اين فن داراي انواع زير است: • تنوره باز : در اين روش با استفاده از حركات دست ها و پاها به صورت ضربدري و تعويض به موقع هر كدام، صعود امكان پذير مي گردد. • تنوره پاگستر: در اين نوع تلاش دو طرفه، با گشودن حداكثر پاها و استفاده از حداكثر عرض دست ها صعود انجام مي شود. لاخ كردن لاخ كردن نوعي تلاش دو طرفه است كه با استفاده از يك عضو و در شكاف هاي بسيار بسته انجام مي شود. در اين روش با گيردادن اعضاي بدن (مانند ساعد، كتف، زانو، پا ، مشت و كف دست) در داخل شكاف، و انبساط عضلات و يا چرخش عضو لاخ شونده، صعود انجام مي پذيرد. گاهي اوقات حالت شكاف ها، به خصوص در كنج ها، به نحوي است كه بايد از اين روش استفاده نمود. براي اجراي اين فن، دست ها را در شكاف قرار مي دهيم و وزن خود را بر روي آن منتقل مي كنيم (دست ها را به طرف خود مي كشيم) آن گاه پاها را به ترتيب به سطح روبرو فشار مي دهيم و زانوها را صاف مي كنيم( در اين حالت دست ها و پاها هر دو بر شكاف مسير عمود هستند. همين طور تا به آخر با حركت ضربدر دست ها و پاها و همچنين كشش دست ها و صاف كردن زانوها به سمت بالا صعود مي نماييم. گذر عرضي Traverse حركت افقي بر روي سنگ و تغيير مكان بدون تغيير محسوس ارتفاع را گذر عرضي گويند. مربي گرامي توجه كنيد : مكاني كه كارآموزان، اين روش را در آن تمرين مي كنند، بايد تا حد امكان صاف و كم خطر باشد تا در صورت سقوط صدمه نبينند. كارگاه ها به مطمئن ترين نقطه اتكاء كه بيشتري قابليت تحمل فشار و ضربه را در مراحل مختلف سنگنوردي دارد، كارگاه گويند. كارگاه سه نوع مختلف دارد نوع اول طبيعي نوع دوم مصنوعي نوع سوم مركب كارگاه طبيعي كارگاهي است كه با استفاده از عوارض طبيعي محل فعاليت، برپا مي شود. در اين كارگاه بسته به نوع مسير و جهت صعود، از طناب ها يا تسمه هاي مختلف استفاده مي گردد. در استفاده از كارگاه طبيعي ، جهت صعود را در نظر بگيريد. زيرا اكثر كارگاه هاي طبيعي به خصوص آن هايي كه با بستن تسمه يا طنابچه به دور منقار سنگي به وجود مي آيند، يك طرفه هستند. كارگاه مصنوعي كارگاهي است كه با قراردادن ميخ و يا ابزار ديگر در شكاف سنگ ها ايجاد مي گردد. اين كارگاه داراي دونوع اساسي است . • كارگاه مصنوعي با دو نقطه اتكاء • كارگاه مصنوعي با سه نقطه اتكاء هر كارگاه مصنوعي حداقل بايد داراي دو نقطه اتكار باشد تا در صورت در رفتن و يا شكستن يكي از نقطه ها كل كارگاه حمايت از بين نرود. براي اتصال طناب به كارگاه حتماً از كارابين پيچ و يا دو كارايين ساده با جهت دهانه برعكس استفاده نماييد. كارگاه مركب كارگاهي است كه با استفاده از عوارض طبيعي و ابزار مصنوعي توأمان برقرار مي شود.
پاسخ : تاپیک جامع درمورد سنگنوردي يادآوري نكات زير ضروري است : فرد حمايت كننده و كارگاه خود حمايت او بايد در راستاي مسير صعود باشد تا در صورت وارد شدن فشار ناگهاني ، تعادل حمايت كننده به هم نخورد. در شرايطي كه حمايت چي (حمايت كننده) نتواند كارگاه خود حمايت خويش را در راستاي صعود برقرار نمايد، بايد طول طناب خود حمايت را كوتاه در نظر بگيرد تا از به هم خوردن تعادل خود جلوگيري نمايد. كارآموزان بايد بدانند كه يكي از مهمترين مسائل در برپايي كارگاه، در نظر گرفتن فضاي ايمن است. مربي گرامي اين نكته را به كارآمزوان به خوبي توضيح دهيد كه زاويه اي كه ابزارها در كارگاه با هم مي سازند بايد كمتر از 60 درجه باشد. هنگامي كه از دو رول يا ابزار حمايتي استفاده مي كنيد، زاويه اي كه تسمه يا طنابچه متصل به اين دو ابزار مي سازد، در تقسيم نيروي وارد بر كارگاه نقش بسيار مهمي دارد. همان طور كه در شكل روبرو مشاهده مي نماييد، در حالتي كه اين زاويه 5 درجه باشد، فشار 100 پاوندي به دو مؤلفه 51 پاوندي تقسيم شده است. در زاويه 90 درجه فشار وارد به هر بازوي كارگاه 70 پوند بوده و اين مقدار درزاويه 150 درجه به 200 پاوند مي رسد (يعني معادل دو برابر كل فشار بر روي هر يك از نقاط كارگاه) پس هر چه اين زاويه بازتر شود، فشار وارد بر كارگاه بيشتر مي شود. مناسب ترين مقادير، زواياي كوچك تر يا مساوي 60 درجه تعيين شده است
