چاق هستيد يا لاغر؟

چاق هستيد يا لاغر؟ خودتان محاسبه كنيد!! سازمان جهاني بهداشت اعلام كرده است كه يك ميليارد نفر از مردم جهان چاق هستند يا برحسب معيارهاي علمي و پزشكي اضافه وزن دارند. از سوي ديگر، به گزارش همين سازمان، هر سال در جهان 17ميليون نفر براثر سكتة قلبي جان مي‌سپارند كه يكي از علتهاي اصلي آن چاقي است. چاقي نه تنها علت اصلي بسياري از مرگ و ميرهاست، بلكه زمينه‌ساز بسياري از بيماريها نيز هست. چگونه مي‌توانيد بفهميد كه آيا برحسب معيارهاي علمي چاق هستيد يا نه؟ جدول «شاخص جرم بدن» در اين راه به شما ياري مي‌كند. براي اينكه دقيقاً بدانيم كه چاق هستيم يا لاغر، پيش از همه بايد اندازة وزن و قد خود را بدانيم، يعني تنها وزن شخص براي تعيين چاقي او كافي نيست، اندازة قدش را هم بايد در نظر بگيريم. «شاخص جرم بدن» يا BMI) Body Mass Index) كه در واقع رابطه بين وزن و قد را نشان مي‌دهد، يكي از دقيق‌ترين معيارهاي علمي است كه به ياري آن مي‌توانيم بفهميم كه كيلوگرمهاي اضافي بدن، چگونه سلامت ما را به خطر مي‌اندازند. امروزه پزشكان، پژوهشگران و متخصصان مراقبتهاي بهداشتي از اين شاخص علمي بسيار سود مي‌جويند تا از ميزان دقيق چاقي اشخاص آگاه شوند. جدولها يا تابلوهاي ويژه‌اي هم طراحي شده كه با مراجعه به آنها خود شخص نيز مي‌تواند به سادگي دريابد كه آيا چاق است، اضافه وزن دارد، يا كمبود وزن. براي اين كار كافي است كه اندازة دقيق قد و وزن خود را بدانيم. البته ”شاخص جرم بدن“ ميزان چربي بدن را به طور مستقيم تعيين نمي‌كند، ولي بالابودن اين شاخص از معيارهاي عادي، معمولاً با افزايش چربي بدن، و در نتيجه اضافه‌وزن، ارتباط دارد. بنابراين همچنان كه بايد ميزان فشار خون و كلسترول خود را منظماً تحت‌نظر بگيريم، «شاخص جرم بدن» خود را نيز بايد محاسبه كنيم، زيرا BMI بالا يا افزايش آن نشانة خطر است. چگونه BMI را محاسبه كنيم؟ همچنان كه گفتيم براي محاسبة ”شاخص جرم بدن“ خود مي‌توانيد به جدولي كه در همين صفحه چاپ شده است، مراجعه كنيد. اما خودتان هم مي‌توانيد با در دست داشتن اندازة قد و وزن خود، BMI را محاسبه كنيد، به اين ترتيب كه وزن خود را (برحسب كيلوگرم) بر مجذور قد خود (برحسب سانتي‌متر) تقسيم كنيد و حاصل را در عدد 10000 (ده‌هزار) ضرب كنيد. عدد به دست آمده «شاخص جرم بدن» (BMI) شماست. روش يادشده را مي‌توان در فرمول زير خلاصه كرد: 1000 * ۲قد/وزن يعني : weight (وزن برحسب kg) تقسيم بر مجذور قد Height2 (برحسب cm) ضرب در 10000. مثال: اگر وزن شما 70 كيلوگرم و قدتان 170 سانتي‌متر باشد، «شاخص جرم بدن» (BMI) شما ميِ‌شود: 24.2=10000×[1702÷70] (در جدول اين عدد گِرد (روند) شده به صورت 24 آمده است) وزن مناسب كدام است؟ در رهنمودهاي علمي استاندارد تعريف جديدي از «وزن مناسب» داده شده است، بدين معني كه: ● اگر «شاخص جرم بدن» شخص (يعني نسبت قد و وزن) 24 يا كمتر باشد، وزن او مناسب است. ● وزن عادي و مناسب ـ شما شاخص جرم بدن: 18.5 - 24.9 ● وزن كم ـ شاخص جرم بدن: زير 18.5 ● اضافه وزن ـ شاخص جرم بدن: 25 - 29.5 ● چاق ـ شاخص جرم بدن: 30 و بيشتر.