دليل استفاده از رادارهاي پرنده توانايي رادارهاي زميني در برد، محدود است زيرا انحناي سطح زمين باعث كامل نبودن ديد آن ميگردد. با دانستن اين مسئله، هواپيماهاي حملهور از ناحيهء كور زير افق استفاده كرده و در ارتفاع كم پرواز نموده و بدين ترتيب از تعقيب رادار در امان ميمانند. اين نقيصه در زمينهء راداري، از سالها پيش شناخته شده بود و تا امروز نيز نيروي پيش برندهاي در طراحي هواپيماهاي رزمي بوده است. براي مثال بمبافكن B-1B براي نفوذ در پدافند هوايي دشمن، با قابليت پرواز مافوقصوت و در نزديكي سطح زمين طراحي شده بود. نيروي دريايي ايالات متحده كه اهميت آسيبپذيري يك ناوگان كمتحرك را در برابر هواپيماهاي مهاجم در ارتفاع پائين دريافته بود، بلافاصله پس از اتمام جنگ جهاني دوم، تمام توان خود را مصروف تكميل پيشاخطار هوابرد با كارگذاري رادار بر هواپيماهايي كه از ناوهاي هواپيمابر عمل ميكردند نمود و از اين طريق، منطقهء كور از ناوگان خود، دور ساخت؛ ليكن سيستمهاي پيشاخطار هوابرد اوليه خوب كار نميكردند. آخرين مدل هواپيماي پيشاخطار مستقر بر ناوهاي هواپيمابر نيروي دريايي ايالات متحده به نام E-2C Hawkeye ساخت كمپاني معظم گرومن، براي نخستين بار به سال 1975 به ناوگان دريايي پيوست. رادار پرندهء E-2C از نظر امكانات واقعن قابل تشخيص از اسلاف خود نيست. اين هواپيما به يك رادار ساخت جنرالالكتريك از نوع AN/APS-20 مجهز شده است كه از انواع رادار APS-20 ساخت دههء 1950 ولي با تغييرات شديدن متفاوت، مشتق شده است. ضمن اينكه سيستمهاي الكترونيك پروازي هواپيماهاي سري E-2 به طور موثري در اندازه و تواناييها، با گذشت زمان بهبود يافتهاند، هواپيما به طور كلي، همان توربوپراپي است كه براي نخستين بار در ماه اكتبر 1960 به پرواز درآمد. هواپيماي E-2 بيانگر اين واقعيت است كه براي حمل سيستمهاي الكترونيك فوق مدرن، هواپيماهاي عملگر با قابليت بالا لازم نيست، بلكه اين هواپيما بايد داراي مداومت پروازي قابل قبول و چابكي لازم براي استفاده بر روي ناوهاي هواپيمابر باشد. E-2 خود را در عمل به اثبات رساند: در سال 1965 در سواحل ويتنام بر روي ناوهايي يواساس كيتيهاوك و يواساس رنجر در خلال نبرد، هواپيما با دو نفر خلبان و سه نفر اپراتور سيستمها، قادر بود كه هواپيماهاي ويتنام شمالي را جستجو كرده، ضربات عملياتي را اداره نموده، اطلاعات را رله كرده، هواپيماهاي در حال پرواز را به نحوي كنترل نمايد كه Task Force هواپيمابر را پوشش نمايند، مراقبت دريايي را براي كشتيها ادامه داده و هواپيماهاي آمريكايي را هدايت كند. در حالي كه هواپيماهاي E-2 به طور گستردهاي در جنگ ويتنام مورد استفاده قرار ميگرفتند، عملياتشان توسط قابليت اعتماد ناچيز سيستمهاي بحراني به اشكال برميخوردند، ضعفي كه تنها در آخرين نمونه برطرف شده است؛ با همهء اين احوال، مشتريان، حتا اگر تحت تاثير نتايج بدست آمده با هواپيماي پيشاخطار قبلي خود قرار نگرفته باشند، نياز به كاربري يك پيشاخطار پرنده برايشان ملموس است. به علاوه در جنگ ويتنام، نياز به مراقبت ساحلي به اثبات رسيد. تمام اين مسائل، منجر به ايجاد يك برنامهء تكامل راداري جديد به نام APS-111 گرديد كه در سالهاي 1965 تا 1967 در يك فروند E-2A به پرواز درآورده شد. اين بار، سيستم بهبود قابل ملاحظهاي در قابليت اعتماد كلي، تعمير و نگهداري و همچنين توانايي تعقيب بهبود يافته بر اهدافي كه بر فراز دريا پرواز ميكنند بدست آورد؛ ضمن اينكه توانست براي نخستين بار، اهداف هوايي را بر روي خشكي نيز رهگيري نمايد. 22 مي 2004، عرشهء ناو هواپيمابر يواساس كيتيهاوك؛ يك فروند E-2C متعلق به اسكادران VAW-115، پرواز روزانهء خود را آغاز ميكند. You can see links before reply (You can see links before reply) ورود به خدمت E-2C بر پايهء برنامهء گستردهء تست پروازي، نيروي دريايي ايالات متحده در ژوئن 1968، قرارداري را با كمپاني گرومن براي تكميل نوع C از E-2 منعقد ساخت؛ ضمن اينكه اصلاحات ساختاري در سيستم رادار APS-120 كه در سال 1971 براي مدل C وارد خدمت شده بودند، ادامه يافت. اولين E-2C به تاريخ ژانويهء 1971 به پرواز درآمد و نخستين نمونهء توليدي در ماه دسامبر 1972، وارد خدمت در نيروي دريايي شد. بر طبق آمارهاي دقيق ارائه شده از سوي كمپاني گرومن به پنتاگون، كل مخارج تحقيق و تكميل E-2C برابر 208 ميليون دلار بوده است كه با احتساب برنامههاي تحقيق و تكميل مدلهاي قبلي، كل هزينهء توليد E-2 به رقم 700 ميليون دلار رسيد. نخستين خريد E-2C مشتمل بر 28 فروند هواپيما بود و اين هواپيماها با آهنگ توليد شش تا هفت فروند در سال، وارد خدمت در ناوهاي هواپيمابر ايالات متحده ميشدند. برخي اصلاحات انجام شده قابل توجهترين اصلاح انجام شده بر روي رادار APS-120 كه در مدل E-2C به كار گرفته شد، استفاده گسترده از كريستال جامد بود. پيشتر، از كريستال جامد در فرستندههاي پرقدرت راديويي استفاده شده بود. فرستندهء رادار نيز طبق برنامهء توليدي مشتركي بين RCA و جنرال الكتريك براي مركز تكميل نيروي هوايي ساخته شد. افزودن توانايي رهگيري هواپيماها بر فراز خشكي بر روي رادار، چندان پرخرج از آب درنيامد و تنها 4.5 ميليون دلار هزينه دربرداشت؛ زيرا گيرندههاي رادار، نياز به طراحي مجدد نداشتند. رادارهاي سري قبل، به هنگام پرواز بر فراز زمين، علائم دروغين بسياري را دريافت ميكردند. خلاص شدن از شر اغتشاشات زميني، ممكن بود ولي كار سيستم، توسط علامات برگشتي اضافي، با اشكال مواجه ميگرديد. با اين حال، بر فراز دريا، اين سيستم تا آنجا تكامل يافته بود كه تعقيب كاملن اتوماتيك، به راحتي ممكن ميشد. اتوماتيك كردن رهگيري رادار بر فراز خشكي، به سال 1968 توسط استفاده از يك تجزيه و تحليل كننده (آناليزور) مرتبط با علائم راديويي آغاز شد كه در آن، هدفها را بر حسب سرعتشان، در يك پرتو مشخص ميكردند. اكثر رادارها از تكنيكهاي نشاندهندهء هدفهاي متحرك (MTI) براي جدا كردن و تميز دادن هدفها از اعتشاشات استفاده ميكنند كه فركانس علائم برگشتي از يك هدف متحرك را با علائم برگشتي يك هدف ثابت، مقايسه ميكنند. همچنين سرعتهاي مشخصي وجود دارند كه موجب همسان شدن فركانس علامات برگشتي از يك جسم متحرك با فركانس يك هدف ثابت ميگردند. برد رادار E-2 تا سال 1968، تنها 40 مايل بود؛ از آنجا كه داشتن يك برد موثر 250 مايلي براي يك رادار پيشاخطار هوايي مطلوب است، كار ارتقاء رادار E-2، با افزايش حافظه براي سيستم آغاز شد كه در نتيجهء آن، جنرال الكتريك، رادار APS-120 را تكميل كرده است كه از سيستم پردازش اطلاعات بسيار پيشرفتهء راداري ARPS بهره ميگيرد. اين سيستم، نه تنها در برآوردن برد 250 مايلي، بلكه در كاهش دادن چشمگير خطاي رهگيري اتوماتيك اهداف پرنده در سرعتهاي بالا را به اثبات رسانده است. ARPS ميتواند به طور اتوماتيك، علامتهاي اخلالكنندهء عمدي «اختلال» و غيرعمدي را بررسي و از ورود آنها به سيستم و پردازش اطلاعات نادرست، جلوگيري نمايد. نخستين سيستم ARPS توليدي، به تاريخ نوامبر 1976 بر روي E-2C شمارهء 34 نصب شد. جهت توليد مدل C، پارهاي تغييرات در ساختمان بدنهء مدلهاي E-2A/B انجام شده است تا قابليت اعتماد بالا رفته و هزينهء نگهداري كمتر شود. اين تفاوتها عمدتن در مواد سازندهء بدنه اجرا شده و برخي اجزاء كه در معرض پوسيدگي بودهاند با نمونههاي بهتري جايگزين شدهاند. همچنين تغييراتي در جهت استحكام ارابهء فرود به جهت افزايش وزن مدل C، انجام شده است. موتور جديد توربوپراپ مدل C در قياس با انواع قبلي، بازده بهتري دارد و ميزان صعود هواپيما را در هواي گرم بهبود بخشيده است. سيستم خنك كنندهء سيكل بخار براي فرستندهء رادار كه نقطهء ضعف Hawkeye به شمار ميرود، كاملن مورد طراحي مجدد قرار گرفته است تا عمليات خنك كنندگي و گرم كنندگي را بهتر انجام داده و قابل استفاده روي عرشهء ناو در هر آب و هوايي باشد. سيستم رادار جديد، داراي بار گرمايي بيشتري نسبت به نمونههاي قبلي خود است كه بالطبع نياز به يك سيستم خنك كنندهء جديد را ميطلبد؛ بدين جهت سيستم جديد خنك كننده در در موقعيت سمت راست بدنه نصب شده است. همچنين كنترلهاي پروازي بهبود يافته و نياز كمتري به فشار خلبان بر فرامين نياز است. برخي سيستمهاي الكترونيك * رادار AN/APS-120 ساخت جنرال الكتريك به عنوان رادار پيشاخطار هوابرد با دقت بسيار بالاست كه كامپيوترها و نمايشگرهاي يكپارچهسازي شده را با اطلاعات كسب شده از ورودي سنسورها تغذيه ميكند. به منظور رهگيري دقيقتر اهداف هوايي و مراقبت در آسمان، سطح رادار دربرگيرندهء يك نشاندهندهء هوابرد متحرك به نام AMTI است كه جستجو و رهگيري هدفهاي پنهان در علائم بازگشتي زميني يا دريايي را امكانپذير ميسازد. همچنانكه قبلن اشاره شد، رادار جديد APS-120 داراي حساسيت افزايش يافته در جهت رفع اغتشاش و پارازيت ميباشد، ضمن اينكه قادر است اهداف دروغين را تشخيص دهد. اين سيستم جديد AMTI، جانشين سيستم ضعيف و آنالوگ قبلي موجود در ASP-120 شده است. * سيستم پيشرفتهء تشخيص هواپيماي خودي از دشمن: IFF اين سيستم، علائم سوالي را به هواپيماها ميفرستد، اگر هواپيماي دريافت كنندهء اين علائم خودي باشد، به طور خودكار توسط سيستم تعبيه شده در هواپيماي خودي، علائم لازم ارسال ميشود. اين علائم دريافت شده، تحويل پردازشگر تعبيه شده در IFF به نام OL-76AP و نشاندهندهء كنترل AN/APA-172 ميگردد تا مورد پردازش و شناسايي قرار گيرد. همچنين پاسخدهندهء تعبيه شده در E-2 به نام AN/APX-72 هنگامي كه خود E-2 مورد پاسخ سيستم IFF يك هواپيماي ديگر قرار گيرد، علائم جوابي را ارسال ميكند. * مجموعه آنتن AN/APN-171 در بشقاب چرخان بر پايههايي در بالاي هواپيما قرار گرفته است. اين گروه آنتن، مجموعهء رادار و سيستم شناسايي دوست از دشمن را شامل ميشود. ضمن اينكه براي نگهداري در آشيانهء ناوهاي هواپيمابر، اين مجموعه آنتن، 22 اينچ پائين آورده ميشود. * گيرندهء اخطار راداري AN/ALR-59 اين سيستم، اطلاعات مبني بر رهگيري شدن و تهديد از طرف رادار دشمن را به سيستمهاي پردازشگر هواپيما منتقل مينمايد. اطلاعات تجزيه و تحليل شده با اطلاعات تعقيب و رهگيري رادار و فرستندهء IFF در قسمت برنامهريز كامپيوتر موسوم به OL-77OSQ مطابقت داده شده و پس از ارزيابي، در نمايشگرهاي كنترل در مقابل خدمهء E-2 ظاهر ميگردند. * پردازشگر تعقيب كنندهء اهداف كه با كد OL-76AP شناخته ميشود و يك كامپيوتر با منظور ويژه است كه براي نمايش اطلاعات بدست آمده توسط IFF از فرستنده – گيرندهء آن و فراهم كردن اطلاعات موقعيت و ماهيت شناسايي براي هر هدفي كه توسط IFF مورد پرسش قرار گرفته است به شكل ديجيتال براي كامپيوتر برنامهريز است كه در نهايت به صورت سمبلهاي هدف، براي اپراتور نمايش داده ميشود. از وظائف ديگر اين پردازشگر، مطلع كردن اپراتورهاي E-2 از پاسخهاي اضطراري IFF ميباشد. * گروه پردازشگر تعقيب كنندهء رادار به نام OL-93AP ساحت جنرال الكتريك كه مجموعهء رادار را به واحد برنامهريز كامپيوتر مرتبط ميكند. اين واحد، پژواكهاي موجود را كه از رادار دريافت شده است، تعقيب نموده، اطلاعات را پس از پردازش، به واحد برنامهريز كامپيوتر ارسال ميكند. * واحد برنامهريز كامپيوتر، اعمال رهگيري هواپيماها، ناوبري و جهتدهي رهگيري، تبادل دادهها را برعهده دارد. اين سيستم از دو پردازشگر هشت بيتي L-304 به شكل موازي بهره ميبرد. (بايد توجه داشت كه پردازندهء 8 بيتي براي سال 1970، يك نوآوري محسوب ميشده است) * ساير سيستمها: ناوبري اينرسيايي، ضدعمل الكترونيك، رمز دادههاي UHF و . . . ساختمان و سيستم ها عمليات مقدار فضاي موجود براي اپراتور رادار، افسر اطلاعات رزمي و افسر كنترل هوايي در بدنهء تنگ و باريك E-2 شايد كافي نباشد، ولي در هواپيمايي مخصوص رزم الكترونيك و كنترل هوايي كه قابليت برخاست از عرشهء ناوهاي هواپيمابر را داراست، جايي كافي به نطر ميرسد. اپراتورهاي E-2C فضاي تحت پوشش رادار پرقدرت E-2، دايرهاي به شعاع 250 گره دريايي و ارتفاعي معادل ده فوت تا يكصد هزار فوت ميباشد. توانايي كاركرد اتوماتيك سيستم IFF جهت جدا كردن هواپيماهاي خودي از دشمن، تعداد هواپيماهاي رهگيري شدهء دشمن را افزايش ميدهد؛ يعني سيستم IFF اگر هدف پرندهاي را خودي تشخيص دهد، آن را از ليست هواپيماهاي مورد رهگيري حذف ميكند و بدينوسيله، تعداد اهداف هوايي قابل رهگيري دشمن افزايش مييابد. ميزان آسيب پذيري رادار پرندهء E-2 در برابر موشكهاي ضدرادار نيز كم است زيرا بر خلاف سيستمهاي قبلي كه از باند S استفاده ميكردند، در رادار E-2 از باند UHF استفاده شده است. تركيب F-14A و E-2C: يك مخلوط شكست ناپذير E-2 به طور عادي توسط محافظت دو فروند جنگندهء F-14A مجهز به شش موشك دوربرد AIM-54، براي گشت رزمي هوايي خود بهره ميبرد و افسر كنترل هوايي در E-2C، ارتباطات لازم براي كنترل تاكتيكي پرواز جنگندهها را ايجاد ميكند. از طريق ارتباط دادهها بين جنگندههاي F-14A و E-2C، يك تيم بسيار قوي دفاع هوايي ايجاد ميشود؛ ضمن اينكه اطلاعات كسب شده توسط رادار 360 درجهاي هواپيماي E-2C، مستقيمن توسط لينكهاي ديجيتال به هواپيماهاي F-14 منتقل ميشود و بدين طريق، افسر رادار هواپيماي F-14 يا RIO، ديد 360 درجهاي به اطراف پيدا ميكند! ديگر حسن اين سيستم جالب اين است كه بين E-2C و F-14ها، به هيچگونه ارتباط كلامي از طريق راديو نياز نميباشد و اين امر، به حفاظت اطلاعات و مخفي ماندن ماموريت، كمك شاياني ميكند. (به نظر ميرسد ماموريت دفاع هوايي در زمان نگارش اين مطلب، برعهدهء مدل A بوده است و مدل D، بيشتر براي ماموريتهاي زميني، مورد استفاده قرار ميگيرد) سيستم رادار بسيار پرقدرت F-14A به نام AWG-9 ساخت كمپاني هيوز، توانايي رهگيري همزمان 24 هدف را تا فاصلهء 160 كيلومتري را به خلبان F-14 ميدهد. اطلاعات كسب شده توسط رادار F-14 از طريق سيستم تبادل دادهها به كامپيوتر برنامهريز E-2C منتقل شده و با هدفهاي شناسايي شده توسط رادار E-2C، مطابقت داده ميشود. اين اطلاعات در صورت خارج بودن از سيستم رهگيري E-2C، وارد سيستم شناسايي اهداف E-2C ميشوند؛ بدين معني كه ممكن است به عللي، اهداف مورد نياز جهت رهگيري، بيش از توان و ظرفيت هواپيماي E-2C باشد، بنابراين از رادار پرقدرت F-14 جهت تكميل جستجو و رهگيري اهداف نيز استفاده ميشود. بنا به اظهار كمپاني گرومن، به كار گيري همزمان يك اسكادران F-14A و دو فروند E-2C، ظرف چند دقيقه، ميتواند منجر به انهدام 100 فروند هواپيماي دشمن شود! ضمن اينكه توان رادار E-2C نسبت به يك رادار ثابت زميني، امكان 50 درصد بيشتر سرنگوني هواپيماها را فراهم ميآورد. در يك نبرد تاكتيكي هوايي ميان دو فروند F-14A، يك فروند E-2C با جنگندههاي دشمن، طبق محاسبات و آزمايشات فراوان كمپاني گرومن، تواني معادل 20 درصد بيشتر از يك اسكادران F-14A ولي بدون E-2C، ايجاد ميشود! طبق آمار ارائه شده به پنتاگون از سوي گرومن، با استفادهء موثر از E-2C در يگانهاي نيروي دريايي، آمار تلفات هواپيماهاي دشمن 200 درصد افزايش يافته و تلفات خودي، 400 درصد ميشود. در خلال زمانهاي صلح، ايدهآل يك نيروي دفاع هوايي، داشتن قابليت جستجو و شناسايي هر جسم پرندهء ناشناس است. هنگامي كه رادار جستجوكننده، هدفي را رهگيري ميكند و IFF آن را ناشناس اعلام ميكند، بر روي صفحهء نمايشگر اپراتور، در كنار هدف مورد، كلمهء ناشناس درج ميشود؛ ضمن اينكه جهت پروازي، سرعت و ارتفاع نسبي آن نيز دركنارش نوشته ميشود. سپس اپراتور E-2C، اطلاعات هدف را در اختيار F-14 ها قرار ميدهد. كامپيوتر E-2C مختصات هدف انتقال يافته به F-14 را با سوخت، مهمات و نزديكي F-14 به هدف مورد ارزيابي قرار ميدهد. با شناسايي هدف به عنوان دشمن، جنگندهء F-14A در مسير و سرعت مناسب، به سمت هدف هدايت ميشود تا در فاصلهء مناسب، هدف هوايي را با موشك AIM-54 مورد اصابت قرار دهد.
