يكي از مهم ترين مسايل در ساخت و طراحي هواپيماها توجه به نيروهاي وارد بر جسم است. همان طور كه مي دانيم دو تا از مهم ترين نيروها، نيروي بالا برنده(lift) و نيروي مقاوم (Drag) است. بهترين طراحي بدنه و بال به گونه اي بايد باشد كه بيشترين نيروي بالا برنده و كمترين نيروي مقاوم توليد شود. در راستاي تحقق اين امر طراحان و مهندسان هوا فضا آزمايشات و هواپيماهاي زيادي را ساختند تا به طريق عملي بتوانند به نتايج مثمر ثمري برسند. ما قصد داريم در اين مقاله شما را با يك هواپيماي تجربي (Experimental) آشنا كنيم كه صرفاً براي تحقيق بر روي نيروهاي بالابر و مقاوم (Drag and lift) طراحي شد. باز هم اسم ناسا (NASA) در اين پروژه ديده مي شود. ناسا همواره در تحقيقات هوايي و فضايي از پيشگامان است. اما هواپيماي مورد بحث با نام AD-1 شناخته مي شود كه اسمش مخفف Ames-Dryden است. Ames يكي از شركت هاي وابسته به ناسا است و درايدن(Dryden) نام يكي از مراكز تست هاي پروازي واقع در پايگاه هوايي ادواردز (Edvards) است كه در ايالات كاليفرنيا هستند. نام ديگر اين پروژه بال هاي مايل (Oblique Wing) است كه از دهه ۱۹۷۰ به بعد همواره دردست تحقيق و بررسي بوده است. AD-1 هواپيمايي بسيار صاف، كم حجم و كشيده است. اين مخلوق شگفت آور دو موتوره و يك سرنشينه است. اما مسئله اي كه آن را از تمامي هواپيماهاي ديگر جدا مي كند وضعيت بال هايش است. اين بال ها توسط يك مركزيت اصلي مي توانند هنگام پرواز تا ۶۰ درجه مايل شوند به عنوان مثال براي صعود يا برخاستن (Take off) بال ها در حالت عادي قرار دارند تا بتوان بيشترين مقدار نيروي بالابر (Lift) را به دست آورد و هنگامي كه AD-1 به سرعت هاي بالاتر رسيد توسط يك سيستم الكتريكي مي تواند بال هايش را به مقدار دلخواه «البته در هر ارتفاع و سرعتي بنابر شرايط خاص بال ها نيز به مقادير مختلف مايل مي شوند» حركت دهد. You can see links before reply اين عمل بهAD-1 كمك مي كند تا در ارتفاعات مختلف از كمترين مقدار نيروي مقاوم (Drag) بهره ببرد. بال هاي AD-1 قابليت مايل شدن تا زاويه ۶۰ درجه را دارند. تمامي يا بهتر است بگوييم اكثر قسمت هاي بدنه از مواد مركب (composite) ساخته شده است و در بسياري از آنها از فايبر گلاس استفاده شده است تا بتوانند يك هواپيماي بسيار سبك بسازند و موفق هم شدند. اين هواپيما وزني برابر ۲۰۰۰ پوند دارد. كار ساخت اين هواپيما در اواخر سال ۱۹۷۸ به پايان رسيد و در ماه فوريه سال ۱۹۷۹ تحويل بخش درايدن (Dryden) شد. پس از مدتي در ۲۱ دسامبر همان سال توسط خلبان مشهور ناسا،مك مورتري (Mc Murtry) اولين پروازش را به مدت ۴۵ دقيقه انجام داد. مك مورتري از اين پرواز خشنود نبود زيرا وقتي از او پرسيدند پرواز چطور بود، پاسخ داد: مثل اين بود كه دريك هواپيماي خشك نشسته باشيد چيزي مانند هواپيماي سسنا ـ ۱۷۲ (Cessna) بعد از چندين پرواز براي آزمايش پايداري پرواز (Stability) كه با بال هايي در وضعيت عادي انجام شد در دو آوريل، پرواز با بال هاي متحرك آزمايش شد و براي اولين بار، بال ها به ميزان ۱۵ درجه مايل شدند. AD-1 با بـال هاي مايل( ۱۵ درجـه) در ارتـفاع ۱۲ هزار پايي با سرعت ۱۵۰ گره درياي (متر (knot=1853 قرار داشت. آزمايش بعدي در ۲۱ آوريل سال ۱۹۸۹ باز هم توسط خلبان مك مورتري انجام گرفت كه سيزدهمين پرواز AD-1 به حساب مي آمد. در اين پرواز بال ها تا ۲۰ درجه خم شدند و بالاخره در آزمايشي كه در ۲۸ مي صورت گرفت بال ها ۴۵ درجه خم شدند. در اين آزمايشات ديده شد كه با خمشي به اندازه ۲۵ تا ۴۵ درجه ميانگين سرعت ۱۳۵ گره است و در صورتي كه از ۳۵ درجه تا ۵/۴۲ درجه باشد ميانگين سرعت به ۱۴۰ گره مي رسد. در سال ۱۹۸۹ پرونده پروازيAD-1 با ۱۹ پرواز آزمايشي به پايان رسيد. پس از سه سال آزمايشات مختلف، سرانجام AD-1 به بيشينه زاويه با ل ها رسيد و بال هايش را ۶۰ درجه خم كرد. او گفت: هنگامي كه بال ها ۶۰ درجه مايل بودند كنترل هواپيما راحت تر از بقيه درجات بود. You can see links before reply اين هواپيماي جالب افتخار شركت در نمايشگاه هوايي سال ۱۹۸۱ (Fox Field) را پيدا كرد و تا پايان آن سال ۵۰ پرواز را در پرونده اش ثبت كرد. در سال ۱۹۸۱ اين هواپيما توسط بسياري از بخش هاي نظامي چون نيروي هوايي ايالات متحده (USAF)، نيروي درياي (USN) و بخش هاي مختلف ناسا مورد آزمايش قرار گرفت و بعد از آن آخرين پروازش را باز هم توسط خلبان مك مورتري در ۷ آگوست سال ۱۹۸۲ به پايان رساند. طبق آماري كه مهندسان و طراحان پروژه بال هاي مايل (Obligue Wing) در اختيار گذاشتند تخمين زده شده كه با توجه به استفاده از بيشترين نيروي بالابر و كمترين مقدار نيروي مقاوم مي توان يك هواپيماي مسافربري ۲۰۰ نفره با سرعت ۱۰۰۰ مايل در ساعت ساخت به گونه اي كه مصرف سوختش نيز نصف هواپيماي بازنشسته كنكورد باشد. متاسفانه بعد ازAD-1 ديگر پروژه بال هاي مايل با جديت قبلي پيگيري نشد و چنين هواپيماي رويايي اي هرگز ساخته نشد و با اين حساب اين نظريات هيچ گاه ثابت نشد. توماس مك مورتري (Thomas Mc Murtry ) توماس مك مورتري (Thomas Mc Murtry ) يكي از خلبانان چيره دست و برجسته بخش هاي مختلف ناسا (NASA) است. او در شش آوريل سال ۱۹۳۵ در ايالات اينديانا به دنيا آمد. از ابتدا علاقه خاصي به پرواز داشت و به همين منظور شروع به يادگيري پرواز در بخش آموزش خلبان نيروي دريايي در پاتوكسنت (patuxent) كرد. مك مورتري يكي از سرشناس ترين خلبانان ناسا است كه تاكنون در بسياري از پروژه هاي تحقيقاتي شركت كرده است. او ۳۲ سال پرواز كرد و اكثر كارها را در مركز تحقيقات پروازي درايدن(Dryden) واقع در پايگاه هوايي ادواردز در كاليفرنيا بوده است. در ۲۷ جولاي سال ۱۹۹۸ او به عنوان مدير ارتباطات عملياتي ناسا انتخاب شد و بعد از آن در سال ۱۹۹۹ به عنوان رييس مهندسين يكي از بخش هاي ناسا به كار خود ادامه داد. قبل از اين مسئوليت ها، مك مورتري در سمت مدير عمليات پروازي بود كه از سال ۱۹۸۶ تا ۱۹۹۸ در اين سمت انجام وظيفه مي كرد. با نشان دادن استعدادها و قابليت هايش همواره به عنوان يكي از خلبانان خلف و مطمئن ناسا بود و هر وقت قرار بود اولين بار توسط هواپيماي خاصي پروازي صورت بگيرد او انتخاب شماره يك بود. گوشه اي از فعاليت هاي مهم او عبارتند از: كمك خلبان پرواز هواپيماي بوئينگ ۷۴۷ براي حمل شاتل فضايي، خلبان پروژهAD-1 ، خلبان جنگنده F-15 در قسمت پروژه كنترل الكتريكي ـ ديجيتالي موتور (DEEC) ۱پروژه آزمايش هواپيماي KC-135 و ... شركت داشته است. او آلبومي پر از افتخارات را به همراه دارد. در سال ۱۹۸۲ مك مورتري جايزه ايون سي كينچلو (Iven C.kincheloe) را از طرف جامعه خلبانان آزمايشي هواپيماهاي تبحري گرفت و اين جايزه به خاطر پرواز هاي مكرر با AD-1 بود. در سال ۱۹۹۸ او به عنوان يكي از پرافتخار ترين خلبانان قرن ۲۰ شناخته شد و سرانجام در سال ۱۹۹۹ او مدال خدمت ناسا (Distinguished Service) را به خود اختصاص داد. پي نوشت: ۱-DEEC: Digital Electronic Engine Control جدول مشخصات ۱- طول: ۸/۳۸ فوت ۲- فاصله دور سربال: ۳/۳۲ فوت ۳- ارتفاع: ۷۵/۶ فوت ۴- مبناي قدرت: دو موتور ميكروتوربو ۵- نيروي پيشران: هر موتور ۲۲۰ پوند ۶- بيشينه سرعت: ۱۷۰ مايل در ساعت ۷- وزن: ۲۱۴۵ پوند ۸- قيمت: ۲۴۰۰۰۰ دلار
