براي افزايش وزن و فرار از لاغري چه کنيم

با همه‌گيري و افزايش روزافزون چاقي در کشورهاي دنيا، بيشتر تلاش متخصصان و حتي دولت ها بر ارايه راهکارهايي متمرکز شده که بتواند اين مشکل را کنترل کند. اما لاغربودن براي عده‌اي از مردم از همين اهميت برخوردار است؛ کساني که مي‌خواهند وزن خود را اضافه کنند اما به هيچ روشي موفق به انجام اين کار نشده‌اند.
داشتن وزن طبيعي يعني کمک به سلامت. مقاديري که به عنوان وزن مطلوب در جداول مختلف و به تفکيک جنس در دسترس همه است، طيفي از وزن را پيشنهاد مي‌کند که در آن محدوده شما از بيشترين ميزان سلامت برخوردار خواهيد بود. روش زندگي ما تغيير کرده است. الگوي غذايي ما عوض شده و تمام اين تغييرات برخلاف آنچه براي سلامت ما خوب است، عمل کرده‌اند. تحرک کم حاصل از زندگي ماشيني و خوردن انواع غذاهاي آماده و پرچرب، هر روز ما را بيشتر چاق مي‌کند. گسترش روزافزون‌ اين مشکل جهاني باعث شده که توجه بسياري از متخصصان و مردم عادي به اين مشکل جلب شود. براي همين هر روز شاهد رشد قارچ‌گونه مراکز و محصولاتي هستيم که شما را با هر روش معقول و غيرمعقولي به لاغرشدن تشويق مي‌کنند.
اما گروهي از افراد جامعه در ميان اين همهمه براي رهايي از چاقي وجود دارند که اتفاقا مشکل آنها عکس اين قضيه است. شايد به نظر خنده‌دار بيايد که در شرايطي که همه براي لاغرشدن تلاش مي‌کنند، کساني باشند که مي‌کوشند تا با استفاده از منابع موجود و جستجوي روش‌هايي که موثرند، چند کيلوگرم به وزن خود اضافه کنند.
زماني که يک محدوده طبيعي براي وزن تعريف مي‌شود، به اين معني است که مقادير کمتر از آن مقدار طبيعي هم مي‌تواند مشکل‌آفرين باشد.
سروش يکي از بيماراني است که مقالات پايان‌ناپذير رژيم‌هاي غذايي را براي پيداکردن روش مناسبي براي افزايش وزن دنبال مي‌کند. لاغري براي او تنها مشکل تناسب اندام نيست. گذشته از اين مساله اساسي که به هر حال نياز هر جواني است، او با مشکلات خاصي از لاغري دست به گريبان است. وي مي‌گويد من تا به حال به کارشناسان زيادي مراجعه‌ کرده‌ام. خانواده من لاغرند اما لاغري من حتي در ميان افراد خانواده خيلي توي ذوق مي‌زند. تا آنجا که يادم مي‌آيد، از زمان بچگي به اصطلاح ريز بودم و هميشه نسبت به ساير همکلاسي‌هايم کوچک‌تر به نظر مي‌رسيدم. اين مشکل باعث شد که به طور معمول نتوانم در فعاليت‌هاي ورزشي در مدرسه يا ساير ارتباطات اجتماعي با گروه هم‌سالان خودم همراه باشم. من تمام توصيه‌هايي را که براي افزايش وزن شنيده‌ام، به کار بسته‌ام اما کمتر موفق به افزايش وزن شده‌ام. خيلي از دوستانم برخلاف من بيشتر براي لاغرکردن تلاش مي‌کنند. وقتي به آنها مي‌گويم که علاقه‌مندم کمي وزنم اضافه شود، به من مي‌خندند. زماني به من گفتند که بايد بيشتر ورزش کنم اما ورزش انجام شده فقط مرا لاغرتر کرد.
او مي‌گويد من خوب غذا مي‌خورم اما نمي‌دانم چرا نمي‌توانم وزن خود را اضافه کنم. اين مشکل فقط مخصوص مردان نيست. با وجود اينکه امروزه لاغربودن يکي از ويژگي‌هاي تناسب اندام براي خانم‌ها به شمار مي‌آيد اما مشکلات همراه با لاغري مفرط بسياري از خانم‌هاي لاغر را به فکر چاره‌جويي براي به دست آوردن چند کيلوگرم وزن اضافه کرده است.

چگونه بفهميم لاغريم؟
متخصصان براي اندازه‌گيري و تعيين محدوده وزن طبيعي، از محاسبه bmi استفاده مي‌کنند. براي اين محاسبه شما بايد وزن خود را به کيلوگرم بر قد خود بر حسب متر تقسيم کنيد و حاصل را دوباره بر قد خود تقسيم کنيد. اگر سن شما بالاي 20 سال باشد وعدد به دست آمده کمتر از 5/18 باشد، شما لاغر هستيد.(محدوده چاقي و لاغري در کودکان و نوجوانان از اين فرمول تبعيت نمي کند. براي اين گروه سني جداول و منحني هاي مخصوص وجود دارد.)

چرا بعضي افراد لاغرند؟
براي بسياري از افراد لاغر علت اصلي لاغري، سوخت و ساز بالاتر بدن است که به نوعي در آنها به علت تاثير عوامل ژنتيکي ايجاد شده است. آنها ممکن است وضعيت جسمي خود را از خانواده به ارث برده باشند. گروهي ديگر از افراد به دليل مشکلات رژيم غذايي و فعاليت روزانه لاغر هستند يعني به هم خوردن همان تعادل انرژي که خيلي شنيده‌ايد.

عوارض لاغري چيست؟
لاغري براي بعضي افراد مشکلات و عوارضي ايجاد مي‌کند که مي‌تواند سلامت آنها را تهديد کند. به‌ طور مثال ممکن است استخوان‌هاي آنها به اندازه کافي قوي نشوند و در خانم‌ها ممکن است دوره ماهانه به هم بخورد و يا اينکه کاملا متوقف شود. ممکن است براي اين گروه از افراد مشکلاتي در زمينه باروي به وجود بيايد. همان‌طور که به علت ضعف سيستم ايمني، امکان مبارزه آنها با بيماري احتمالي کاهش پيدا مي‌کند.

سروش مي‌گويد: «زماني که سرما مي‌خورم خيلي ديرتر خوب مي‌شوم. گاهي سرگيجه دارم و بعضي وقت‌ها سردرد مي‌گيرم، به علاوه گاهي به دليل فرم بدنم دچار افسردگي مي‌شوم.»
متخصصان چه توصيه مي‌کنند؟
توصيه متخصصان تغذيه براي اين افراد بسيار ساده است: مصرف منظم غذا و مصرف غذاهاي مناسب. در واقع متخصصان که با اين گونه افراد برخورد داشته‌اند، دريافته‌اند که برخلاف اصرار آنها به اينکه ما زياد مي‌خوريم، وعده‌هاي غذايي آنها چندان منظم نيست و در اين وعده‌ها به طور معمول غذاهايي مصرف مي‌شوند که ارزش غذايي خوبي ندارند. به علاوه آنها به طور معمول تعادل و تنوع را در انتخاب اقلام غذايي خود رعايت نمي‌کنند. توصيه ديگر به اين گروه قطع مصرف چاي و قهوه است. همچنين متخصصان ورزش معتقدند که بهتر است افزايش وزن حاصل از ساخت و حجيم‌شدن ماهيچه‌ها باشد؛ آنچه در ورزشکاران اتفاق مي‌افتد. به همين دليل ورزش‌هاي خاصي را به اين گروه پيشنهاد مي‌کنند؛ ورزش‌هايي که به ساخته‌شدن ماهيچه‌ها کمک بيشتري مي‌کند.

نکته‌هايي براي افزايش وزن
*براي خودتان اضافه وزني را به عنوان هدف انتخاب کرده و سعي کنيد به تدريج آن را به دست آوريد. * يادداشت کردن آنچه در طول روز مي‌‌خوريد و ساعات آن، در طي يک هفته به شما کمک مي‌کند تا به عادات غذايي خود آشنا شويد و بفهميد کجاي کار ايراد دارد.
* براي طول روز يک برنامه غذايي در سه وعده ترتيب بدهيد. به علاوه ساعت 10 صبح و ساعت 4 بعدازظهر يک ميان وعده بخوريد.
* مقدار غذاي هر وعده را نسبت به قبل از رژيم بيشتر کنيد و از منابع چربي البته با توجه به چربي اشباع و ترانس آن، به خصوص در وعده صبحانه بيشتر استفاده کنيد.
* از نوشيدني‌هاي پرکالري مثل شير و موز با شکر بيشتر استفاده کنيد. استفاده از غذاهاي پرکالري براي شما مجاز است.
* به همراه وعده غذايي، از دسرهايي مثل کرم کارامل و... استفاده کنيد.
* با اينکه شما قصد داريد وزن خود را افزايش دهيد اما هنوز تمرينات ورزشي براي شما مهم هستند. آنها را فراموش نکنيد.
* با ادامه رژيم غذايي، با کالري بيشتر از نياز روزانه مي‌توانيد وزن به دست آمده را حفظ کنيد تا به موقعيت ثابتي برسيد.
قابل ذکر است که در بخش سنجش وضعيت تغذيه اي در همين سايت راهکارهايي براي افراد لاغر توصيه شده است.