نجوم رادیویی

پاسخ : نجوم رادیویی

دماي بالاي اين سه سياره گازي با در نظر گرفتن فاصله نسبتا زياد آنها از خورشيد در ابتدا قابل توجيه نبود، اما دانشمندان احتمال مي‌دهند زحل، اورانوس و نپتون هنوز در حال فشرده شدن هستند که اين مساله موجب بالا رفتن دماي هسته آنها شده است. مصداق اين امر نيز متغير بودن ميزان تابش راديويي آنها در طول زمان است.


با وجود اينکه پلوتو ميدان مغناطيسي بسيار ضعيفي دارد و به دليل فاصله زياد آن تا خورشيد حرارت بالايي نيز ندارد، اما گمان مي‌رود سطح اين سياره کوتوله داراي قدرت بازتابنده بالايي است و بيشتر امواج دريافتي از خورشيد را بازتاب مي‌کند.


از آنجا که بسياري از اجرام منظومه شمسي در طول موج راديويي درخشندگي چشمگيري ندارند، دانشمندان از فناوري رادار براي کسب اطلاعات بيشتر از اين اجرام بهره مي‌گيرند. در اين روش امواج راديويي با فرکانس مشخصي به سطح جسم مورد نظر ارسال مي‌شوند و از دريافت پرتوهاي بازتابي اطلاعاتي به دست مي‌آيد که از جمله آنها فاصله آن جسم تا زمين و سرعت حرکت آن است.
با محاسبه مدت زماني که از هنگام ارسال امواج راديويي تا زمان دريافت امواج بازتابي طول مي‌کشد و دانستن اينکه تمامي امواج الکترومغناطيسي با سرعت نور در خلأ حرکت مي‌کنند مي‌توان به راحتي فاصله جسم تا زمين را محاسبه کرد. سرعت نزديک يا دور شدن آن جسم به زمين را نيز با محاسبه تغيير اندک (قوي يا ضعيف شدن) فرکانس دريافتي نسبت به فرکانس اوليه مي‌توان به دست آورد. اين تغيير فرکانس که به آن [انتقال داپلري] گفته مي‌شود، همانند پديده‌اي است که موجب مي‌شود بتوانيم نزديک شدن يا دور شدن يک قطار را از طريق گوش کردن به صداي سوت آن تشخيص دهيم.
از فناوري رادار همچنين مي‌توان براي تصويربرداري از سطح اجرام سماوي استفاده کرد. بنابراين مي‌توان اين فناوري را نوعي توليد مصنوعي امواج راديويي در اجسامي که به طور طبيعي در اين بخش از طيف پرتوافشاني نمي‌کنند، دانست.
از جمله مهم‌ترين دستاوردهاي استفاده از رادار براي مطالعه اجرام سماوي مي‌توان موارد زير را برشمرد:

• محاسبه دقيق سرعت حرکت وضعي سياره زهره
• محاسبه رقم دقيق [واحد نجومي]
• تصويربرداري از سطح سيارات جامد و اقمار منظومه شمسي
• محاسبه طول حرکت وضعي سيارات داخلي منظومه شمسي و تعدادي از اقمار
• رصد سيارک‌ها و دنباله‌دارها
• بررسي امکان وجود يخ در قطب‌هاي ماه

بر روي تصاويري که خواه به کمک پردازش امواج راديويي طبيعي و خواه با استفاده از فناوري رادار از اجرام سماوي تهيه مي‌شوند، معمولا تغييراتي اعمال مي‌شود. مثلا از رنگ‌هاي مختلف براي مشخص کردن پستي و بلندي‌ها استفاده مي‌شود. تصاوير همچنين مي‌توانند ترکيب تصاوير دريافتي با فرکانس‌هاي مختلف راديويي يا ترکيب تصاوير راديويي با عکس‌هاي تهيه‌شده توسط ساير بخش‌هاي طيف الکترومغناطيسي باشند.
منبع: Iraninan space agency