بررسي و مقايسه تأثيردوداروي دوبوتامين و تربوتالين بر الگوي الكتروفورزي پروتئينهاي غدد بزاقي خرگوش

دكترسيد محمدحسن امامي - دكترالهام معظم - دكترحميدرضا رياضي

استاديار گروه داخلي دانشكده پزشكي دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي - درماني استان اصفهان پزشك عمومي پزشكي عمومي

) بيماري‌ شايعي‌ است‌، به‌ طوري‌ كه‌ تخمين‌ زده‌ مي‌شود 40 درصد خانمها، زماني‌ در زندگيشان‌ از اين‌ عفونت‌ در رنج‌ بوده‌اند(1). شايعترين‌ باكتريهايي‌ كه‌ از بيماران‌ دچار عفونت‌ ادراري‌، به‌ خصوص‌ در خانمها جدا شده‌ است‌، Ecoli ، گونه‌هاي‌ كلبسيلا، ساير انتروباكترياسه‌ها، استافيلوكوكوس‌ ساپروفيتيكوس‌ است‌. در بيماران‌ بستري‌، بيشترين‌ احتمال‌، Ecoli ، كلبسيلا، پروتئوس‌ ميرابيليس‌، ساير انتروباكترياسه‌ها، پسودوموناس‌ ائروژينوزاو انتروكوك‌ هستند(2).

تشخيص‌ قطعي‌ عفونت‌ ادراري‌ و مدفوع‌ با انجام‌ كشت‌ مي‌باشد كه‌ انجام‌ صحيح‌ آن‌ به‌ كيفيت‌ نمونه‌، زمان‌ و دقت‌ بكار گرفته‌ شده‌ در جمع‌آوري‌ آن‌ و تخصص‌ و مهارت‌ آزمونگر وابسته‌ است‌ و از آنجايي‌ كه‌ نيازمند گذشت‌ زمان‌ و مستلزم‌ صرف‌ هزينه‌ است‌، بسيار اتفاق‌ مي‌افتد كه‌ در درمان‌ عفونتهاي‌ ادراري‌ و مدفوع‌، پزشك‌ منتظر جواب‌ كشت‌ نمي‌ماند و درمان‌ را براساس‌ تشخيص‌ حدسي‌ آغاز مي‌كند. شناخت‌ خصوصيات‌ عوامل‌ بيماري‌زا و حساسيت‌ ميكروبي‌ آنها مي‌تواند در تجويز داروي‌ مناسب‌ به‌ پزشك‌ كمك‌ كند.

از طرفي‌ شيوع‌ عوامل‌ بيماري‌زا و الگوي‌ حساسيت‌ ميكروبي‌ آنها تابع‌ عواملي‌ چون‌ مكان‌ و زمان‌ مطالعه‌ است‌. براي‌ مثال‌: در مطالعه‌اي‌ در روسيه‌ در سال‌ 1978 گونه‌هاي‌ پسودوموناس‌ عامل‌ UTI ، 52 درصد به‌ جنتامايسين‌ حساسيت‌ نشان‌ مي‌دادند در حالي‌ كه‌ در سال‌ 1996 اين‌ نسبت‌ به‌ 13 درصد رسيد كه‌ اين‌ موضوع‌ اهميت‌ بررسي‌ دائمي‌ ميكروب‌شناسي‌ و تصحيح‌ خط‌ درماني‌ را مشخص‌ مي‌كند(3).

در كشور ما در شهرهاي‌ مختلف‌، مطالعات‌ متفاوتي‌ بر روي‌ اين‌ الگوها صورت‌ گرفته‌ است‌. اكثر اين‌ مطالعات‌ بر روي‌ جمعيت‌ خاصي‌ از بيماران‌ بوده‌ است‌(8-4). در مطالعه‌اي‌ در شهر اهواز در فاصلة‌ سالهاي‌ 68-1355 به‌ صورت‌ گذشته‌نگر تعداد 3742 نمونه‌ كشت‌ مثبت‌ ادراري‌ از نظر عوامل‌ شايع‌ باكتري‌ مورد بررسي‌ قرار گرفت‌. كلي‌ باسيل‌ها در صدر علل‌ و پس‌ از آن‌ كلبسيلا و ساير انتروباكترياسه‌ها قرار داشتند(4).

در مطالعه‌ ديگري‌ در شهر زاهدان‌ بر روي‌ 2000 كشت‌ ادراري‌، Ecoli و پس‌ از آن‌كوآگولاز منفي‌ به‌ عنوان‌ شايعترين‌ عوامل‌ باكتريال‌ ذكر شده‌ است‌. در اين‌ مطالعه‌ مقاومت‌ چشمگيري‌ نسبت‌ به‌ كوتريماكسازول‌، آمپي‌سيلين‌ و آموكسي‌ سيلين‌ ديده‌ شد(5). در مطالعه‌اي‌ در تهران‌ مقاومت‌ Ecoli به‌ ديسك‌ كوتريماكسازول‌ 62 درصد عنوان‌ شده‌ است‌(6).

در شهر اصفهان‌ مطالعه‌ بر روي‌ تعداد معدودي‌ بيمار در اين‌ خصوص‌ صورت‌ گرفته‌ است‌(9) و از طرفي‌ مطالعاتي‌ از اين‌ دست‌ ماهيتي‌ دوره‌اي‌ دارند و نيازمند تكرار در زمانهاي‌ مختلف‌ مي‌باشند. اين‌ مطالعه‌ هم‌ چنين‌ مي‌تواند شمايي‌ از وضعيت‌ فعلي‌ آزمايشگاههاي‌ شهر اصفهان‌ و به‌ عبارتي‌، آنچه‌ كه‌ در شرايط‌ فعلي‌ فراروي‌ پزشك‌ قرار مي‌گيرد و پزشك‌ براي‌ درمان‌ بايد به‌ آن‌ استناد كند، به‌ دست‌ دهد و در اتخاذ تدابيري‌ در جهت‌ بهبود اين‌ وضعيت‌ مؤثر افتد.

روشها

طرح‌ به‌ شكل‌ يك‌ مطالعة‌ توصيفي‌ گذشته‌نگر انجام‌ گرفت‌. نتايج‌ كلية‌ آزمونهاي‌ كشت‌ ادرار ثبت‌ شده‌ در دفاتر ميكروبشناسي‌ يا رايانه‌ در پنج‌ بيمارستان‌ دانشگاهي‌ شهر اصفهان‌ ( نور، الزهرا، فيض‌، كاشاني‌ و امين‌) و سه‌ آزمايشگاه‌ خصوصي‌ ( خواجه‌ نصير، شركت‌ نفت‌ و سروش‌) در فاصلة‌ زماني‌ (ديماه‌ 76 تا ديماه‌ 77) از نظرنوع‌ عامل‌ بيماري‌زا و الگوي‌ حساسيت‌ ميكروبي‌ و توزيع‌ جنسي‌ و فصلي‌ آنها مورد بررسي‌ قرار گرفت‌. رشد بيش‌ از 5 10 باكتري‌ در ميلي‌ليتر ادرار به‌ عنوان‌ كشت‌ مثبت‌، رشد بين‌ 4 10 تا 5 10 باكتري‌ در ميلي‌ليتر ادرار به‌ عنوان‌ نمونه‌ مشكوك‌ و رشد كمتر از 4 10 باكتري‌ در ميلي‌ليتر ادرار آلوده‌ و عدم‌ رشد عامل‌ بيماري‌زا به‌ عنوان‌ كشت‌ منفي‌ در نظر گرفته‌ شد.

با توجه‌ به‌ تفاوتي‌ كه‌ اين‌ الگوها در عفونت‌ اكتسابي‌ از جامعه‌ و عفونت‌ بيمارستاني‌ دارد، سه‌ آزمايشگاه‌ خصوصي‌ به‌ عنوان‌ نمونه‌اي‌ از بيماران‌ سرپايي‌ با بيمارستانهاي‌ دانشگاهي‌ در موارد مشترك‌ مورد مقايسه‌ قرار گرفت‌. البته‌ كشت‌هاي‌ بيمارستاني‌ الزاماً از بيماران‌ بستري‌ در بيمارستان‌ نمي‌باشد ولي‌ متاسفانه‌ اطلاعات‌ براي‌ تفكيك‌ اين‌ كشت‌ها از كشتهاي‌ سرپايي‌ موجود نبود.

اطلاعات‌ در چك‌ ليستي‌ كه‌ در جهت‌ اهداف‌ طرح‌ تنظيم‌ شده‌ بود، گردآوري‌ گرديد. بررسي‌ اطلاعات‌ جمع‌آوري‌ شده‌ باكمك‌ نرم‌ افزار SPSS صورت‌ گرفت‌ و براي‌ آناليز اطلاعات‌ براي‌ مقايسه‌ بيمارستانها و آزمايشگاههاي‌ خصوصي‌، از T-test كمك‌ گرفته‌ شد.

نتايج‌

تعداد 22600 نمونه‌ كشت‌ ادراري‌ در دفاتر ميكروب‌شناسي‌ يا رايانه‌ آزمايشگاههاي‌ فوق‌ الذكر ثبت‌ شده‌ بود كه‌ كلية‌ آنها مورد بررسي‌ قرار گرفت‌ و به‌ ترتيب‌ (46/10 درصد) 2366 عدد از آنها مثبت‌، (59/7 درصد) 1716 نمونه‌ مشكوك‌، (32/13 درصد) 3011 نمونه‌ آلوده‌ و (61/68 درصد) 15507 نمونه‌ منفي‌ بود.

درصد فراواني‌ عوامل‌ بيماري‌زا در نمونه‌هاي‌ مثبت‌ گزارش‌ شده‌ به‌ ترتيب‌ عبارت‌ بود از:

اشرشياكلي‌ (81/65 درصد)، كلبسيلاپنومونيه‌ (92/15 درصد)، پسودوموناس‌ آئروژينوزا (87/4 درصد)، انتروباكتر (65/4






جدول‌ 1. مقايسه‌ عوامل‌ بيماري‌زاي‌ عفونت‌ ادراري‌ در 8 آزمايشگاه‌ شهر اصفهان‌ دي‌ماه‌ 77-76

عامل‌ بيماري‌زا Ecoli كلبسيلا پسودوموناس‌ انتروباكتر پروتئوس‌ استافيلوكوكوس‌ استافيلوكوكوس‌ ساير

آزمايشگاه‌ كوآگولاز (-) كوآگولاز (+)

فيض‌ 6/76% 6/6% - - 5% 5% 6/6% -

كاشاني‌ 9/39% 6/24% 4/13% 9/8% 2/6% 3/1% 3/5% -

الزهرا 7/67% 3/8% 7/8% 4/2% 6/5% 5/5% 6/1%

امين‌ 4/65% 5/20% 2/1% 5/3% 3/2% 5% 6/1% 2/0%

نور 6/49% 3/11% 3/2% 3/16% - * * 3%

خواجه‌ نصير 8/56% 7/7% - 8/13% 34/10% 4/3% 75/7% -

شركت‌ نفت‌ 84% 6/7% 2/1% 1/3% 2% - - 2%

سروش‌ 1/69% 1/29% 5/0% - 29/0% 87/0% - -

* در بيمارستان‌ نور درصد كلي‌استافيلوكوكوس‌ 17% گزارش‌ شده‌ و نوع‌ كواگولاز آن‌ مشخص‌ نشده‌ است‌.




درصد)، پروتئوس‌ ميرابيليس‌ (29/3 درصد)، استافيلوكوكوس‌ كوآگولاز منفي‌ (29/3 درصد)، استافيلوكوكوس‌ كوآگولاز مثبت‌(71/1 درصد) و ساير باكتريها(43/0).

جدول‌ 1 درصد فراواني‌ هر يك‌ از عوامل‌ بيماري‌زا را در بيمارستانها و آزمايشگاههاي‌ مختلف‌ نشان‌ مي‌دهد.

در بيمارستان‌ نور درصد كلي‌ استافيلوكوكوس‌ 17 درصد گزارش‌ شده‌ و نوع‌ كوآگولاز آن‌ مشخص‌ نشده‌ است‌.

از نمونه‌هاي‌ مثبت‌ گزارش‌ شده‌ (18/66 درصد) 1566 نمونه‌ متعلق‌ به‌ زنان‌ و (81/33 درصد) 800 نمونه‌ متعلق‌ به‌ مردان‌ بود.

الگوي‌ حساسيت‌ ميكروبي‌ در مورد هر ميكروب‌ صرف‌ نظر از تعداد شمارش‌ كلني‌ در هر آزمايشگاه‌ مورد بررسي‌ قرار گرفت‌. اين‌ الگو در مورد كليه‌ عوامل‌ بيماري‌زا و ديسك‌هاي‌ آنتي‌بيوتيكي‌ كه‌ در آزمايشگاههاي‌ مختلف‌ مشترك‌ بود. چنين‌ بود:

- حساسيت‌ در برابر داروهاي‌ خوراكي‌، از جمله‌: ناليديكسيك‌ اسيد، نيتروفورانتوئين‌، كوتريماكسازول‌ و آمپي‌سيلين‌ به‌ ترتيب‌: برابر 66/78 درصد، 51/73 درصد، 45/34 درصد و 26/17 درصد بود.

- حساسيت‌ در برابر داروهاي‌ تزريقي‌ به‌ ترتيب‌ نسبت‌ به‌ آميكاسين‌ و جنتامايسين‌ 06/89 درصد و 71/84 درصد بود. اين‌ الگو در هر بيمارستان‌ و آزمايشگاه‌ با هم‌ تفاوتهايي‌ داشت‌ كه‌ در جدول‌ 2 خلاصه‌ شده‌ است‌.

اطلاعات‌ سه‌ آزمايشگاه‌ خصوصي‌ به‌ عنوان‌ معرفي‌ از بيماران‌ سرپايي‌ با نتايج‌ حاصل‌ در بيمارستانهاي‌ دانشگاهي‌ مورد مقايسه‌ قرار گرفت‌. شيوع‌ Ecoli در آزمايشگاههاي‌ خصوصي‌ بالاتر بود(001/0 P< ). انتروباكتر، پسودوموناس‌ و گونه‌هاي‌ استافيلوكوكوس‌، فراواني‌ بيشتري‌ در بيمارستانها داشت‌ (05/0 P< ). كلبسيلا و پروتئوس‌ در دو گروه‌ تفاوت‌ عمده‌اي‌ نداشت‌.

متاسفانه‌ در آزمايشگاههاي‌ سطح‌ شهر اصفهان‌ مشكلاتي‌ وجود دارد، از جمله‌: روند مشتركي‌ براي‌ انتخاب‌ ديسك‌هاي‌ آنتي‌بيوتيكهاي‌ مختلف‌ موجود نبود. پراكندگي‌ در مورد ديسك‌گذاري‌ براي‌ يك‌ عامل‌ بيماري‌زا در يك‌ بيمارستان‌ تنها در






جدول‌ 2. مقايسه‌اي‌ حساسيت‌ عوامل‌ بيماري‌زاي‌ عفونت‌ ادراري‌ نسبت‌ به‌ آنتي‌بيوتيكها در 8 آزمايشگاه‌ شهر اصفهان‌ دي‌ماه‌ 76 تا دي‌ماه‌ 77

درصد حساسيت‌ به‌ نيتروفورانتويين‌ ناليديكسيك‌اسيد كوتريماكسازول‌ آمپي‌سيلين‌ جنتامايسين‌ آميكاسين‌

آزمايشگاه‌

نور 90/73% 53/66% 78/45% - 73/75% 27/81%

كاشاني‌ 43/54% 88/47% 73/13% 127/2% 36/60% 94/89%

الزهرا 91/43% 7/69% 5/37% 05/11% 5/72% 2/75%

فيض‌ 31/75% 47/76% 95/34% 71/5% 5/79% 54/90%

امين‌ 48/93% 41/89% 07/46% 05/29% 98/95% -

خواجه‌ نصير 75% 7/87% 6/52% 73/23% 61/94% 85%

شركت‌ نفت‌ 88/86% 12/87% 41/45% - 5/97% 62/95%

سروش‌ 85/86% 44/87% 77/24% 1/12% 7/87% 02/99%




يك‌ فصل‌، گاهي‌ به‌ 23 مورد مي‌رسيد و آزمايشگاههاي‌ مختلف‌ در اين‌ مورد بيشتر سليقه‌اي‌ عمل‌ كرده‌ بودند. از طرفي‌، وجود ديسكهاي‌ نامناسب‌ ادراري‌ نيز در مجموعة‌ آنتي‌ بيوگرام‌ جلب‌ نظر مي‌كرد(مثل‌: اريترومايسين‌ و كلرامفنيكل‌). از طرف‌ ديگر، ديسك‌هاي‌ مناسبي‌ چون‌ سفالوسپورين‌هاي‌ نسل‌ سوم‌، تتراسيكلين‌، سفالكسين‌ يا كينولونها در اكثر آزمايشگاهها استفاده‌ نشده‌ بود. مسأله‌ ديگر، كامل‌ نبودن‌ اطلاعات‌ آماري‌ در آزمايشگاهها و همچنين‌ عدم‌ استفاده‌ بهينه‌ از اطلاعات‌ موجود مي‌باشد.

بحث‌

از مجموع‌ 22600 كشت‌ ادراري‌ انجام‌ گرفته‌ در تعداد 2366 نمونه‌ (4/10 درصد) بيش‌ از 5 10 باكتري‌ در ميلي‌ليتر رشد كرد. 32/13 درصد از كشتها در اين‌ مطالعه‌ آلودگي‌ داشتند كه‌ بيشترين‌ آلودگي‌ مربوط‌ به‌ استاف‌ كوآگولاز منفي‌ بود. در مطالعات‌ ديگر درصد آلودگي‌ از 3/9 درصد تا 18 درصد گزارش‌ شده‌ است‌(12-8).

عوامل‌ بيماري‌زاي‌ عفونت‌ ادراري‌ باتوجه‌ به‌ نتايج‌ به‌ دست‌ آمده‌ از 8 آزمايشگاه‌ به‌ ترتيب‌ عبارت‌ بود از:

Ecoli، كلبسيلا، پسودوموناس‌، انتروباكتر، پروتئوس‌، استافيلوكوكوس‌ كواگولاز(-)، كوآگولاز(+) كه‌ همگي‌ از جمله‌ عوامل‌ شناخته‌ شده‌ عامل‌ UTI هستند(2). درصد فراواني‌ عوامل‌ بيماري‌زاي‌ مختلف‌ در آزمايشگاههاي‌ مختلف‌ تفاوتهايي‌ نشان‌ مي‌داد (جدول‌ 1). براي‌ مثال‌، با وجودي‌ كه‌ انتروباكتر 3/16 درصد از علل‌ عفونت‌ ادراري‌ بيمارستان‌ نور را تشكيل‌ مي‌داد، مورد مثبتي‌ از آن‌ در بيمارستان‌ فيض‌ ديده‌ نشد. اين‌ امر مي‌تواند از تفاوت‌ واقعي‌ فراواني‌ عوامل‌ بيماري‌زا، به‌ خصوص‌ در بيمارستانها، به‌ عنوان‌ عفونتهاي‌ بومي‌ بيمارستاني‌ ناشي‌ شود، ولي‌ در هرحال‌ نقش‌ گزارشگر و تجربه‌ و مهارت‌ كلينيكي‌ او را نيز نبايد از نظر دور داشت‌.

شيوع‌ عوامل‌ بيماري‌زا در بيماران‌ بستري‌ و بيماران‌ سرپايي‌ با هم‌ متفاوت‌ است‌. براي‌ بررسي‌ اين‌ تفاوت‌ در اين‌ مطالعه‌ آزمايشگاههاي‌ خصوصي‌ به‌ عنوان‌ معرفي‌ از بيماران‌ سرپايي‌، با بيمارستانهاي‌ دانشگاهي‌ مورد مقايسه‌ قرار گرفت‌. فراواني‌ پسودوموناس‌ و انتروباكتر در بيمارستانها بالاتر بود (007/0 P= و 000 P= ). در حالي‌ كه‌ پروتئوس‌ در دو گروه‌ تفاوت‌ عمده‌اي‌ نداشت‌ (163/0 P= ) با وجودي‌ كه‌ استافيلوكوكوس‌ كوآگوالاز منفي‌ جرم‌ شايعتري‌ در بيماران‌ سرپايي‌ است‌(2)، در اين‌ مطالعه‌، در بيمارستانها بالاتر گزارش‌ شده‌ بود. اين‌ تفاوت‌ شايد از آنجا ناشي‌ شود كه‌ كشتهاي‌ بيمارستاني‌ الزاماً از بيماران‌ بستري‌ نيستند. نقش‌ گزارشگران‌ در اين‌ مسأله‌ نيز تاثيرگذار است‌. متأسفانه‌ اطلاعات‌ موجود در بيمارستانها براي‌ تفكيك‌ بيماران‌ بستري‌ و سرپايي‌ كامل‌ نبود.

در مواردي‌ كه‌ آزمون‌ حساسيت‌ ميكروبي‌ انجام‌ گرفته‌ بود، صرفنظر از تعداد شمارش‌ كلني‌، براي‌ هر يك‌ از عوامل‌ بيماري‌زاي‌ عفونت‌ ادراري‌ در هر بيمارستان‌، اين‌ آزمون‌ بررسي‌ گرديد كه‌ نتايج‌ در جدول‌ 2 خلاصه‌ شده‌ است‌.

حساسيت‌ عوامل‌ بيماري‌زاي‌ عفونت‌ ادراري‌ در اين‌ مطالعه‌ نسبت‌ به‌ ناليديكسيك‌ اسيد 6/78 درصد بود و مقاومت‌ در برابر كوتريماكسازول‌ و آمپي‌سيلين‌ به‌ ترتيب‌: 5/66 درصد و 5/82 درصد بود. اين‌ مقادير با ساير مطالعات‌ تفاوتهايي‌ نشان‌ مي‌دهد(3،5و11).

مقاومت‌ كلي‌ باسيلهانسبت‌ به‌ كوتريماكسازول‌ 2/63 درصد بود. مطالعه‌ درتهران‌ نيز درصد مشابهي‌ را(62 درصد) بدست‌ مي‌دهد(6). كلي‌باسيلها 3/84 درصد به‌ نيتروفورانتويين‌ و 6/85 درصد به‌ ناليديكسيك‌ اسيد و 4/90 درصد به‌ جنتامايسين‌ حساس‌ بودند. حساسيت‌ گونه‌هاي‌ كلبسيلا نسبت‌ به‌ نيتروفورانتوئين‌ 03/72 درصد و نسبت‌ به‌ جنتامايسين‌ 87 درصد بود كه‌ تفاوتهايي‌ با ساير مطالعات‌ نشان‌ مي‌دهد(5و7) كه‌ خود بيانگر اين‌ است‌ كه‌ الگوهاي‌ حساسيت‌ ميكروبي‌ منطقه‌اي‌ و زماني‌ است‌.

درصد حساسيت‌ گونه‌هاي‌ بيماري‌زاي‌ عفونت‌ ادراري‌ نسبت‌ به‌ آنتي‌بيوتيكهايي‌ كه‌ به‌ طور شايعتر و مشتركتر در آزمايشگاههاي‌ مختلف‌ گذاشته‌ شده‌ بود در جدول‌ 2 لحاظ‌ شده‌ است‌. با نگاهي‌ به‌ جدول‌ مشخص‌ است‌ كه‌ حساسيت‌ عوامل‌ بيماري‌زا در بيمارستانهايي‌ كه‌ داراي‌ بخش‌ ارولوژي‌ و ICU مي‌باشند (كاشاني‌ و الزهرا) از ساير بيمارستانها كمتر است‌ كه‌ اين‌ مسأله‌ با توجه‌ به‌ كاتترهاي‌ طولاني‌ مدت‌ بيماران‌ و مقاومتهاي‌ بيمارستاني‌ و درصد بيماران‌ پرعارضه‌تر توجيه‌ مي‌شود. حساسيت‌ ميكروبي‌ در آزمايشگاههاي‌ خصوصي‌ با بيمارستانهاي‌ دانشگاهي‌ مورد مقايسه‌ قرار گرفت‌ كه‌ به‌ طور معني‌داري‌ حساسيت‌ عوامل‌ بيماري‌زا در بيمارستانها كمتر از آزمايشگاههاي‌ خصوصي‌ بود (000 P= ). اين‌ موضوع‌ با توجه‌ به‌ اين‌ كه‌ بيماران‌ در بيمارستانهايا اكثراً بستري‌ هستند و يا ارجاعي‌ از درمانگاههاي‌ تخصصي‌ هستند و كلاً بيماران‌ پرعارضه‌تري‌ مي‌باشند، توجيه‌ مي‌شود.

با توجه‌ به‌ اطلاعات‌ جدول‌ 2 و ساير منابع‌(11)، پيشنهاد اين‌ مطالعه‌ براي‌ انتخاب‌ درمان‌ حدسي‌ در عفونتهاي‌ ادراري‌ چنين‌ است‌:

در بيماران‌ بستري‌:

- براي‌ بيماران‌ با خطر پايين‌ سپسيس‌ ( Sepsis ) بهترين‌ انتخاب‌ حدسي‌ آنتي‌بيوتيك‌، مي‌تواند يك‌ سفالوسپورين‌ نسل‌ سوم‌ ‏ جنتامايسين‌ باشد (هر چند در اين‌ مطالعه‌ ديسكهاي‌ سفالوسپورينهاي‌ نسل‌ سوم‌ و سيپروفلوكساسين‌ در اكثر آزمايشگاهها گذاشته‌ نشده‌ بود).

- در بيماران‌ با خطر بالاي‌ سپسيس‌ و يا بيماران‌ مستعد به‌ سپسيس‌ بجاي‌ جنتامايسين‌، آميكاسين‌ شروع‌ شده‌ و در صورت‌ مقاومت‌ به‌ سفالوسپورين‌، سيپروفلوكساسين‌ اضافه‌ شود و يا بر اساس‌ الگوي‌ حساسيت‌ ميكروبي‌ اقدام‌ شود.

در بيماران‌ سرپايي‌:

- داروهاي‌ نيتروفورانتوئين‌ و ناليديكسيك‌ اسيد (بادوز و مدت‌ كافي‌) مي‌توانند به‌ عنوان‌ انتخابهاي‌ اوّل‌ باشند.

- و در صورت‌ عدم‌ پاسخ‌ گيري‌ مناسب‌، از سيپروفلوكساسين‌ و يا سفالوسپورينهاي‌ نسل‌ سوم‌ خوراكي‌ استفاده‌ شود.

با توجه‌ به‌ مقاومت‌ بالا نسبت‌ به‌ كوتريماكسازول‌ و آمپي‌سيلين‌، استفاده‌ از اين‌ دو آنتي‌بيوتيك‌ در درمان‌ عفونتهاي‌ ادراري‌ توصيه‌ نمي‌شود.

بر اساس‌ نتايج‌ به‌ دست‌ آمده‌ پيشنهاد مي‌گردد كه‌:

- كنترل‌ طرح‌ و ابلاغ‌ الگوي‌ مناسب‌ و مشترك‌ روش‌ اجرايي‌ (ديسك‌ گذاري‌ در مورد هر ارگانيسم‌) توسط‌ معاونت‌ درمان‌.

- ثبت‌ و ضبط‌ اطلاعات‌ كلية‌ آزمايشگاههابه‌ صورت‌ ديسكت‌ يا ميكروفيلم‌ و ... براي‌ جلوگيري‌ از نابودي‌ اطلاعات‌.

- با كمك‌ اطلاعات‌ جمع‌آوري‌ شده‌ از آزمايشگاهها و آزمونهاي‌ دقيق‌تر تعيين‌ حساسيت‌ ميكروبي‌، الگوهاي‌ حساسيت‌ ميكروبي‌ سالانه‌ در شهر اصفهان‌ بررسي‌ و براي‌ كمك‌ در امر تشخيص‌ و درمان‌ در اختيار آزمايشگاهها و پزشكان‌ قرار گيرد. در جهت‌ پيشگيري‌ از عفونتهاي‌ اداري‌ و روده‌اي‌ با كمك‌ روشهاي‌ مختلف‌ از جمله‌ رسانه‌هاي‌ گروهي‌ آموزش‌ مورد نياز به‌ جامعه‌ داده‌ شود.

- تشكيل‌ كميته‌ نظارت‌ علمي‌ با تعريف‌ استاندارد بر عملكرد آزمايشگاهها، كيفيت‌ كاركرد آنها و مقايسه‌ با آزمايشگاه‌ مرجع‌.

- استفاده‌ از ديسكهاي‌ مورد نظر براي‌ انجام‌ كشت‌ ادراري‌ را براساس‌ الگوي‌ پيشنهادي‌ معاونت‌ درمان‌. الگوي‌ پيشنهادي‌ اين‌ مطالعه‌ با توجه‌ به‌ شرايط‌ فعلي‌ آزمايشگاهها در مورد عوامل‌ گرم‌ منفي‌ روده‌اي‌، عبارتست‌ از : سفالوسپورين‌هاي‌ نسل‌ سوم‌، پني‌سيلين‌هاي‌ ضد پسودوموناس‌، كوتريماكسازول‌ ، كينولونها (ناليديكسيك‌ اسيد، سپيروفلوكساسين‌)، آمينو گليكوزيدها، نيتروفورانتوئين‌، تري‌ متوپريم‌.

قدرداني‌

بدين‌ وسيله‌ از كلية‌ كساني‌ كه‌ در اجراي‌ اين‌ تحقيق‌ به‌ ما ياري‌ رساندند، از جمله‌ مسؤولين‌ محترم‌ ميكروبشناسي‌ آزمايشگاهها قدرداني‌ مي‌گردد.

References

1- David N. Williams MB, Urinary tract infection, Post Graduate Medicine, 99(4): 189-91; 1996.

2- Ellen G. Sydney B, Selection Collection. In: Diagnostic Microbiology, C V. Mosby Co. pp: 253-261; 1990.

3- Derevianko II. Khodyrera LA, Analysis of the etiologic stracture of urinary tract infection and antibiotic resistance of its pathogens, Antibiot Khimioter, 42(9): 27-37; 1997.

4- خواجه‌ كرم‌الديني‌ م‌. جهانشاهي‌ ع‌. شناخت‌ عوامل‌ مؤثر در ايجاد عفونتهاي‌ ادراري‌، مجلة‌ علمي‌ پزشكي‌ دانشگاه‌ علوم‌ پزشكي‌ اهواز، (7) : 7-25؛ 1373.

5- كيخاني‌ ن‌، بررسي‌ فراواني‌ پاتوژنها و حساسيت‌ دارويي‌ آنها در دو هزار كشت‌ ادرار در زاهدان‌، دفتر مقالات‌ كنگره‌ ميكروبيولوژي‌، 1375.

6- اسلامي‌ ن‌، بررسي‌ مقاومت‌ Ecoli به‌ ديسك‌ كوتريماكسازول‌ در عفونتهاي‌ ادراري‌ نبض‌. (5) :6-25؛ 1376.

7- اميدي‌ م‌، بررسي‌ علل‌ باكتريال‌ عفونتهاي‌ ادراري‌ به‌ مدت‌ 6 ماه‌، مجلة‌ دانشكدة‌ پزشكي‌ دانشگاه‌ علوم‌ پزشكي‌ مشهد، (41-42) : 76-68؛ 1371.

8- رعايي‌ م‌. جمشيديان‌ م‌، بررسي‌ عوامل‌ باكتريايي‌ عفونت‌ ادراري‌ كودكان‌ در اهواز، مجلة‌ علمي‌ دانشگاه‌ علوم‌ پزشكي‌ اهواز، 18:9-27؛ 1374.

9- بهشتي‌ م‌، بررسي‌ صد مورد عفونت‌ ادراري‌ در بيمارستان‌ امين‌ در سال‌ 1373، مقالات‌ كنگره‌ طب‌ اطفال‌، آبان‌ :5-103؛ 1373.

10- Vallenstein P. Meier F, Urine culture contamination, Arch patholLab Med, 122(2): 123 - 9; 1998.

11- Hocton TM, A simplified approach to urinary tract infection, Hospital Practice, 332(1): 21-8; 1995.

12- Finkestein R. Kassis E, Community acquired urinary tract infection in adults: A hospital viewpoint. J Hosp Infect, 38(3): 193-202; 1998.