امروزه با پیدایش روش های درمانی جدید و امكان افزایش طول عمر بیماران مبتلا به سرطان خون و سایر بیماری های خونی نیاز بیشتری برای تزریق پلاكت احساس می شود. این در حالی است كه تهیه و نگهداری فرآورده ای خونی به علت عمر كوتاه ۷۲ ساعته اش با حساسیتی منحصر به فرد همراه است. مبتلایان به لوسمی، مبتلایان به آنمی آپلاستیك، افراد تحت درمان با داروهای سركوبگر ایمنی پس از پیوند مغز استخوان، مبتلایان به ایدز، افراد مبتلا به اختلالات انعقادی با خونریزی زیاد و افراد تحت شیمی درمانی به عنوان بیماران نیازمند به پلاكت شناخته می شوند. پلاكت، هم می تواند از خون كامل اهدایی اهداكنندگان خون تهیه شود و هم می تواند بطور مستقیم از طریق تكنولوژی جدیدی به نام پلاكت فرزیس صورت گیرد. اما از آنجا كه تهیه پلاكت به روش فرزیس تعداد واحدهای پلاكت بیشتری را از یك اهداكننده در اختیار قرار می دهد، در سال های اخیر بسیار مورد توجه قرار گرفته است. به اذعان مسوولان سازمان انتقال خون ایران، پلاكتی كه از این طریق به دست می آید از كیفیت بالاتری برخوردار است و به هیچ وجه قابل مقایسه با پلاكت گرفته شده از اهدای خون كامل نیست. دكتر صدیقه امینی، معاون فنی و كنترل كیفی سازمان انتقال خون در گفت و گو با جام جم با اعلام توزیع ۳۵ دستگاه برای این منظور در سطح كشور از آغاز سال جاری می گوید: در حاضر حاضر ۲۵ استان در كشور تجهیز شده اند. - توسعه مراكز اهدای پلاكت خون وی با بیان این كه شیوه پلاكت فرزیس بتازگی در دنیا رایج شده و برای مناطقی كه از مراكز تهیه فرآوری دور هستند، بسیار كارآمد است، تصریح می كند: سیاست سازمان انتقال خون ایران در سال جاری تولید فرآورده های پلاكتی، با توسعه مراكز اهدای پلاكت است. امینی می افزاید: تمامی سوزن ها، كیسه ها و لوله های رابط، استریل و یك بار مصرف هستند و خون در هیچ مرحله ای با دستگاه تماس ندارد، بنابراین انتقال عفونت از طریق دستگاه پلاكت فرزیس غیرممكن است. البته در پلاكت فرزیس خون از یك بازوی فرد به دستگاه می رود، پلاكت ها در آن قسمت جمع آوری شده و سپس از بازوی دیگر، مابقی اجزای خون از جمله پلاسما، گلبول های قرمز و سفید به بدن فرد باز گردانده می شود. این فرآیند حدود یك تا یك و نیم ساعت وقت می گیرد. - ۲۴بار در سال می توان پلاكت اهدا كرد دكتر مهتاب مقصودلو، مدیر دفتر جذب، آموزش و حفظ اهداكنندگان سازمان انتقال خون ایران نیز در این باره می گوید: در روش پلاكت فرزیس، اهداكننده به جای خون كامل فقط پلاكت اهدا می كند و بدین ترتیب یك اهداكننده می تواند ۵ تا ۶ برابر روش معمول پلاكت اهدا كند. دفعات اهدای مجاز پلاكت فرزیس ۲ بار در هفته و در مجموع حداكثر ۲۴ بار در سال است و حداقل باید ۴۸ ساعت بین دفعات پلاكت فرزیس فاصله در نظر گرفته شود. وی ادامه می دهد كه مقدار پلاكت هر فرد بیشتر از حداقل نیاز اوست و اهدای پلاكت به دلیل حجم اندك، حدودا ۱۵۰ سی سی اثر نامطلوبی بر اهداكننده ندارد. حتی در اهدای مكرر پلاكت در فواصل استاندارد، میزان پلاكت به سرعت به حالت طبیعی برمی گردد. دكتر مقصودلو خاطرنشان می كند: اهداكننده پلاكت باید همه شرایط یك اهداكننده خون را داشته باشد. مانند سلامت كامل، سن بالای ۱۷ سال، وزن بالای ۵۰ كیلوگرم و... بنابراین هر عاملی كه مانع اهدای خون كامل است، برای اهدای پلاكت نیز مانع محسوب می شود. در ضمن اهداكننده پلاكت از ۴۸ ساعت قبل نباید داروهای حاوی آسپیرین مصرف كرده باشد، چون این داروها پلاكت اهدایی را غیر قابل استفاده می كنند. لازم است بدانیم ؛ پلاكت ها كه در هر میلی مترمكعب از خون می توان حداقل تعداد ۱۵۰هزار سلول از آن را به دست آورد، در عمل انعقاد خون نقش دارند و در جلوگیری از خونریزی رگ ها به وسیله تشكیل توده پلاكتی به ترمیم جدار عروق كمك می كنند.
