قبل از طرح پدیده اشتقاق قارهای ، که بر پایه شواهد متعدد هندسی ، تکتونیکی ، تطابق لیتولوژیکی ، تطابق چینه شناسی و ... به جهانیان عرضه شد ، لازم است نحوه تکوین پوسته قارهای نخستین و متعاقب آن علت اساسی اشتقاق قارهای بیان شود. تکوین پوسته قارهای نخستین بر اساس مدل تجمعی همگن که برای تکوین سیارات لایه لایهای شبه زمینی در نظر گرفته شده است، حرکت مایع فلزی خارج نشده Fe-Ni از سطح سیاره به مرکز آن توام با ایجاد انرژی فوقالعاده زیادی بوده است. این انرژی گرمایی به احتمال زیاد در پیشانی حرکت این قطره عظیم تجمع یافته و علاوه بر ذوب ترکیب کندریتی گوشته نخستین که منجر به تکوین مذابهای مخلوط نشدنی سیلیکاته و آلیاژ Fe-Ni شده است، باعث ایجاد سلولهای کنوکسیونی در گوشته نخستین شده است. دیاپیرهای سیلیکاته تولید شده نسبت به محیط در بر گیرنده چگالی کمتری داشتهاند. به احتمال زیاد محل چکیدن قطره فلزی از بخش شمالی سیاره و تشکیل ابرقاره نخستین در قطب جنوب آن میسر شده است. وجود آثار متعدد یخچالی و رسوبات مربوطه به دوره پرکامبرین در اغلب سپرهای قدیمی حکایت از استقرار آنها در موقعیت قطبی میباشد. بر اساس تئوری تکتونیک غشایی ویلسون ، صفحات صلب که بر روی کرهای مانند زمین قرار می گیرند، با توجه به محل استقرار خود ، استرسهای متفاوتی را تجربه می کنند. زمین کرهای است با قطبین تخت و استوای برآمده و محدب و بر اساس این تئوری قطعات صلب لیتوسفری زمانی که در قطب زمین مستقر باشند. در مرکز آنها استرسهای فشارشی و در حواشی آنها استرسهای کششی و در حواشی آنها استرسهای فشارشی متمرکز خواهد شد، با توجه به پدیده تقارن شعاعی در سلولهای کنوکسیونی ، حرکت ابرقاره پانژه آ از محل قطب جنوب به موقعیت استوایی شاید ناشی از عدم استقرار این ابرقاره بصورت متقارن نسبت به مرکز سلولهای کنوکسیونی بوده است. این امر باعث حرکت جهت دار ابرقاره به سمت استوای زمین شده است و با تغییر محل استقرار آن و توسعه رژیم کششی در مرکز آن ، مقدمات اشتقاق قارهای فراهم شده است.