شرح بيماري فشار خون بالا عبارت است از افزايش فشار وارده از جريان خون به ديواره رگهاي خوني. فشار خون بالا گاهي «كشنده بيسر و صدا» ناميده ميشود زيرا تا مراحل انتهايي اكثراً هيچ علامتي ندارد. توجه داشته باشيد كه فشار خون بهطور طبعي در اثر استرس و فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري بدني بالا ميرود، اما فردي كه دچار بيماري فشار خون بالا است، به هنگام استراحت نيز فشار خونش بالاتر از حد طبيعي قرار دارد. علايم شايع معمولاً علامتي وجود ندارد مگر اين كه بيماري شديد باشد. علايم زير مربوط به بالارفتن فشار خون بهطور بحراني هستند: سردرد؛ خوابآلودگي؛ گيجي كرختي و مور مور شدن در دستها و پاها سرفه خوني؛ خونريزي از بيني تنگي نفس شديد علل معمولاً ناشناخته است. تعداد كمي از موارد در اثر مشكلات زير ايجاد ميشوند: بيماري مزمن كليه تنگ شدگي سرخرگ آئورت اختلال در بعضي از غدد درونريز تصلب شرايين عوامل تشديد كننده بيماري سن بالاي 60 سال چاقي؛ سيگار كشيدن، استرس وابستگي به الكل رژيم غذايي حاوي نمك يا چربي اشباع شده زياد پشت ميز نشيني عوامل ژنتيكي سابقه خانوادگي فشار خون بالا، سكته مغزي، حمله قلبي يا نارسايي كليه مصرف قرصهاي تنظيم خانواده، استروييدها و بعضي از انواع داروهاي مهاركننده اشتها يا دكونژستانها پيشگيري در حال حاضر راه خاصي براي پيشگيري از فشار خون بدون علت مشخص وجود ندارد. اگر سابقه خانوادگي فشار خون بالا وجود داشته باشد، فشار خون بايد مرتباً كنترل شود. اگر فشار خون بالا زود تشخيص داده شود، زمان با تغيير رژيم غذايي، ورزش، كنترل استرس، ترك دخانيات، ننوشيدن الكل، و دارو معمولاً باعث پيشگيري از بروز عوارض ميشود. عواقب مورد انتظار با درمان ميتوان از عوارض پيشگيري نمود (البته به غير از اثرات جانبي احتمالي داروها) اميد به زندگي تقريباً در حد طبيعي است. بدون درمان، اميد به زندگي كاهش مييابد زيرا احتمال حمله قلبي يا سكته مغزي زياد ميشود. عوارض احتمالي سكته مغزي حمله قلبي نارسايي احتقاني قلب و ورم ريه نارسايي كليه درمان اصول كلي بررسيهاي تشخيصي ممكن است شامل آزمايش خون، نوار قلب، آنژيوگرافي (عكسبرداري از عروق با كمك تزريق ماده حاجب و تاباندن اشعه ايكس) و نيز ساير عكسبرداريها باشد. اهداف درمان با توجه به ويژگيهاي هر فرد تعيين خواهند شد و ممكن است شامل كمكردن وزن؛ ترك دخانيات؛ برنامه ورزش مناسب؛ و تغيير شيوه زندگي براي كاهش استرس باشند. گرفتن فشار خون خودتان را فرا بگيريد و روزانه فشار خون را اندازهگيري كنيد. داروها در صورتي كه اقدامات محافظهكارانه اثر نداشته باشند، با استفاده از داروهاي ضد فشار خون ميتوان فشار خون را پايين آورد. از مصرف داروهاي سرماخوردگي و سينوزيت خودداري كنيد. اين داروها حاوي افدرين و پسوافدرين هستند كه باعث افزايش فشار خون ميشوند. فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري طبيعي همراه با برنامه ورزشي حداقل 3 بار در هفته. ورزش باعث كم شدن استرس و حفظ وزن بدن در حد ايدهآل ميشود. ورزش حتي ممكن است فشار خون را نيز پايين آورد. در مورد نوع و مقدار ورزش با پزشك خود يا فيزيولوژيست ورزشي مشورت كنيد. رژيم غذايي رژيم غذايي كم نمك در صورت اضافه وزن، رژيم لاغري مناسب درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟ اگر شما يا يكي از اعضاي خانوادهتان علايم فشار خون بالاي بحراني را داريد. اگر در صورتي كه درد قفسه سينه رخ دهد. اين ممكن است يك مورد اورژانس باشد. سريعاً درخواست كمك كنيد! اگر عليرغم درمان، علايم فشار خون بالا ادامه داشته باشند. اگر علايم جديد و غير قابل توجيه ظاهر شوند. داروهاي مورد استفاده در درمان ممكن است عوارض جانبي به همراه داشته باشند
فشار خون بالا چیست؟ فشار خون بالا به فشار خون سیستولی 140 میلیمتر جیوه یا بالاتر و فشار خون دیاستولی 90 میلیمتر جیوه يا بالاتر اطلاق میشود. فشار خون نیرویی است که خون بر روی دیواره رگهای شما اعمال میکند. هر بار که قلب شما میتپد، خون را به درون شریانها تلمبه میکند. در این هنگام فشار خون شما در بالاترین حد خود است و فشار سیستولی یا ماکزیموم خوانده میشود. هنگامی که قلب شما - در فاصله بین دو ضربان - در حال استراحت قرار میگیرد، فشار خون شما پایین میآید که به آن فشار دیاستولی یا مینیمم میگویند. هنگامی فشار خون شما طبیعی است که فشار ماکزیمم شما 120 میلیمتر جیوه یا پایینتر و فشار مینیمم شما 80 میلیمتر جیوه با پایینتر باشد. اگر فشار خون ماکزیمم 140 میلی متر جیوه یا بالاتر و فشار خون مینیمم شما 90 میلی متر جیوه یا بالتر باشد، فشار خون شما بالا است. هر دو عدد فشار خون ماکزیمم یا مینیمم اهمیت دارد. اگر در سه نوبت جداگانه اندازهگیری فشار خون شما بالا باشد، احتمالا به بیماری پرفشاری خون مبتلا هستید. در صورتی که فشار ماکزیمم شما بین 120 تا 139 میلیمتر جیوه و فشار مینیم شما بین 80 تا 89 باشد؛ شما به "پیش-فشار خون بالا" یا "پیش-پرفشاری خون" مبتلا هستید. افرادی که در این گروه قرار میگیرند، با احتمال بیشتری نسبت به افراد دیگر ممکن است به بیماری فشارخون بالا یا پرفشاری خون مبتلا شوند، مگر اینکه اقداماتی برای پیشگیری به عمل آورند. به جز موارد کمی که فشار خون بالا مربوط به یک عامل با بیماری زمینهای است که با درمان آن فشار خون به حد طبیعی باز میگردد، در اغلب موارد در افرادی که دچار فشار خون بالا تشخیص داده میشوند، علت مشخصی برای فشار خون بالا به دست نمیآید. این بیماران مجبورند در سراسر عمر با رعایت رژیم غذایی و/یا مصرف دارو فشار خون خود را طبیعی نگه دارند. نکته مهمی که باید به آن توجه داشته باشید این است اگر مبتلا به پرفشاری خون هستید، با اقدامات درمانی فشار خون شما به حد طبیعی بازگشته است، بیماری شما علاج نشده است و تنها تحت کنترل است. بنابراین نباید درمانها را قطع کنید. فشار خون بالا به دو مرحله یک و دو تقسیم میشود: طبقهبندی فشار خون در بزرگسالان (بر حسب میلی متر جیوه) رده فشار خون فشار خون ماکزیمم (سیستولی) فشار خون مینیمم (دیاستولی) طبیعی کمتر از 120 کمتر از 80 پیش-پرفشاری خون 120 تا 139 80 تا 89 پرفشاری خون مرحله یک 140 تا 159 90 تا 99 مرحله دو 160 یا بالاتر 100 یا بالاتر این طبقهبندی برای افراد 18 ساله یا بزرگتر است که دارویی برای فشار خون بالا مصرف نمیکنند، دچار بیماری وخیم کوتاهمدتی نیستند، و بیماریهای دیگری مانند دیابت یا بیماری کلیوی ندارند. هنگامی که فشار خون سیستولی و دیاستولی شما در دو رده متفاوت قرار میگیرد، از رده بالاتر برای طبقهبندی استفاده کنید، برای مثال اگر فشار خون 160 روی 80 در مرحله دوی فشار خون بالا قرار میگیرد. افراد مبتلا به دیابت یا بیماری کلیوی اگر فشار خون 130 روی 80 میلیمتر جیوه یا بالاتر باشد، استثنائا در رده پرفشاری خون یا فشار خون بالا قرار میگیرند.
فشارخون بالا عارضه ای كه باید از آن ترسید! فشارخون فشاری است كه خون ، موقع عبور از رگ های خونی به دیواره آنها وارد می كند. نوسانات فشار خون طبیعی اند. مثلاً فشار خون وقتی استراحت می كنید یا خوابیده اید افت می كند، وقتی فعالیت یا ورزش می كنید بالا می رود؛ اما اگر فشارخون بالا باقی بماند طبیعی نیست. فشارخون بالا یك بیماری طبی وخیم است كه "هیپرتانسیون" نیز نامیده می شود. این بیماری باعث می شود قلب شما فشار كاری بیشتری تحمل كند. فشارخون را بشناسید؛زیرا فشار خون شما برای سلامت عمومی شما حائز اهمیت است! اگر بدانید كه فشارخون طبیعی دارید، خیالتان راحت می شود. به علاوه می توانید با اطمینان ، برنامه های خود را برای یك زندگی طولانی تر و سالم تر دنبال كنید. ابتلا به فشارخون بالاخطری برای سلامتی محسوب می شود. این بیماری می تواند باعث آسیب به اعضای زیر شود: شریان ها، قلب، مغز ، كلیه ها ، چشمها اما می توانید اقداماتی برای كنترل فشار خون بالا انجام دهید. آگاهی شما نسبت به فشار خونتان می تواند زندگی شما را نجات دهد! پس سعی كنید بیشتر بدانید... اندازه گیری فشارخونكار ساده و بدون درد است.یك وسیله خاص برای اندازه گیری فشارخون استفاده می شود. این وسیله شامل دوچیز است: بازوبندی كه باد می شود و یك درجه ی فشار . بازوبند دور بازو پیچیده می شود و باد می شود. این كار باعث می شود برای مدت كوتاهی جریان خون در رگ اصلی دست متوقف شود. باد بازوبند به آرامی تخلیه می شود. پزشك یا پرستار به كمك گوشی به صدای بازگشت جریان خون گوش می كند. درجه فشار را می خواند. از فشارسنج الكترونیكی نیز برای اندازه گیری فشارخون استفاده می كنند. معنای رقم فشار خون :فشار خون با دو رقم گفته می شود مثلاً 8/12. رقم بالا، فشار سیستولیك( زمان انقباضی) را نشان می دهد. یعنی فشاری كه ضربان قلب برای جلو راندن خون در رگ ها ایجاد می كند. رقم پایین فشار دیاستولیك ( زمان شل شدن) را نشان می دهد. یعنی فشاری كه خون بین دو ضربان دارد. فشار خون طبیعی برای هر انسانی متفاوت است. به طور كلی: فشار كمتر از 8/14سالم تلقی می شود. فشار 8/14 یا بالاتر، فشار بالا تلقی می شود. در افراد مبتلا به دیابت، بیماری قلبی عروقی یا سایر بیماری ها، ممكن است رقم های دیگری را طبیعی قلمداد كنیم. قبل از تشخیص فشار خون بالا باید فشارخون را چندین نوبت اندازه گیری نمود. آزمایش های دیگری هم ممكن است لازم شوند. علل فشارخون بالا در اغلب موارد، علت دقیق نامشخص است. اما برخی عوامل ممكن است شما را در معرض خطر قرار دهند. عوامل خطر زایی كه می توانید كنترل كنید عبارت اند از : وزن به طور كلی افرادی كه اضافه وزن دارند در معرض خطرند. رژیم غذایی رژیم پرسدیم ( جزء اصلی نمك است) ممكن است خطر را زیاد كند. غذاهای پر چربی می توانند باعث افزایش وزن شوند. الكل مصرف الكل می تواند باعث افزایش فشار خون شود. نداشتن فعالیت جسمی می تواند منجر به افزایش فشار خون و افزایش وزن شود. استرس ( فشار روانی ) استرس بیش از حد ممكن است باعث فشار خون شود. عوامل خطرزایی كه شما نمی توانید كنترل كنید عبارت اند از : سن با افزایش سن، شریان ها كم كم خاصیت ارتجاعی ( انعطاف پذیری) خود را از دست می دهند، كه ممكن است باعث افزایش فشارخون شود. توارث افزایش فشارخون اغلب از نسلی به نسل دیگر منتقل می شود. این بیماری در سیاهپوستان نیز شایع تر از سایر گروههای نژادی است ( علل آن نامعلوم است). جنس فشارخون بالا در مردان شایع تر از زنان است. زنان ممكن است در هنگام حاملگی یا موقع مصرف قرص های ضدبارداری دچار فشار خون شوند. فشار خون بالا ممكن است ناشی از یك بیماری مانند دیابت یا بیماری كلیوی باشد. اغلب به فشارخون بالا، " قاتل خاموش"، می گویند زیرا اكثر افراد مبتلا به فشار خون بالا ظاهراً هیچ علامتی ندارند. اثرات فشارخون بالا اكثرافراد مبتلا به فشار خون بالا ، علائمی ندارند ، به همین دلیل معاینات منظم بسیار مهم هستند. علائم احتمالی عبارت اند از: - تنگی نفس - خون دماغ ( بدون علت مشخص) - سردرد - سرگیجه این علائم فقط ناشی از فشار خون بالا نیستند. فشار خون بالا اگر درمان نشود می تواند منجر به مسائل زیر شود: - سخت شدن و آسیب دیدن شریان ها - سكته قلبی یا نارسایی قلبی - سكته مغزی - نارسایی كلیه - فشار یا تورم در چشمها كه ممكن است منجر به كوری شود. - برای مبتلایان به فشار خون بالا راه نجات وجود دارد. چگونه فشار خون بالا تشخیص داده می شود؟ بررسی های منظم كلید قضیه است! برای آنكه تشخیص فشار خون بالا تأیید شود، پزشك باید اقدامات زیر را انجام دهد. - او ممكن است پرسش های زیر را بپرسد: فشارخون های قبلی؛ داروهایی كه مصرف می كنید؛ عادت های بهداشتی و سبك زندگی ؛ سابقه بیماری ها در والدین و بستگان شما؛ - معاینه فیزیكی انجام دهد؛ او ممكن است قلب، شكم، چشمها، پاها، ساقها و رفلكسهای شما را از نظر علائم فشارخون بالا بررسی كند. چندین بار فشارخون را اندازه گیری كند . این كار ممكن است ظرف چند روز انجام شود. - دستور آزمایش بدهد. این آزمایش ها عبارت ند از: - آزمایش های خون و ادرار؛ - نوارقلب؛ - آزمایشی كه به تشخیص مشكلات قلبی كمك می كند. درمان تغییر در عادت های بهداشتی می تواند به كنترل یا كاهش فشارخون شما كمك كند. پزشك شما ممكن است توصیه های زیر را داشته باشد: تغذیه سالم ممكن است به شما توصیه شود كه : مصرف غذاهای پرنمك مثل كنسروها و غذاهای آماده را قطع كنید، برچسب غذا را از نظر میزان سدیم ( نمك) وارسی كنید. از ادویه و چاشنی ها و آب لیمو به جای نمك استفاده كنید. گوشت های چرب ( مثل گوشت قرمز) و فرآورده های شیر كامل ( مثل بستنی و كره ) را كمتر مصرف كنید. میوه، سبزیجات، غلات سبوس دار و فرآوردهای شیر كم چرب را بیشتر مصرف كنید. كاهش وزن اگر اضافه وزن دارید، كم كم وزن خود را كم كنید. از رژیمهای غذایی سخت پرهیز كنید. برنامه كاهش وزن معمولاً شامل یك رژیم غذایی سالم همراه با فعالیت جسمی می باشد. ورزش فعالیت منظم فیزیكی می تواند به كاهش فشارخون كمك كند. این كار می تواند سلامت عمومی شما را نیز بهبود بخشد. سعی كنید اكثر روزهای هفته- ترجیحاً تمام روزها- 30 دقیقه ورزش ملایم انجام دهید. فعالیت هایی انتخاب كنید كه لذت بخش باشند مثل پیاده روی، شنا، دوچرخه سواری، یا باغبانی. اگر سن بالای 40 سال یا نگرانی هایی راجع به سلامت خود دارید، پیش از شروع برنامه ورزش با پزشك خود مشورت كنید. دارو دارو به شما كمك می كند كه: آب و سدیم زیادی از بدن دفع شود. قلب راحت شود، به طوری كه با نیروی كمتر و دفعات كمتری كار كند. رگ های خونی كوچك باز شوند تا مقاومت در برابر جریان خون كم شود. با پزشك یا پرستار خود همكاری نزدیكی داشته باشید. شما نقش مهمی در درمان موفق خود بازی می كنید. چند نكته دیگر راجع به سلامتی الكل مصرف نكنید. مصرف الكل نه تنها حرام است بلكه زیانبار است ؛ زیرا باعث افزایش فشارخون می شود. سیگار نكشید. دود كشیدن، خطر حمله قلبی، سكته مغزی و سایر بیماری ها را زیاد می كند. خطراتی كه اگر فشارخون بالا داشته باشید اثری مضاعف دارند. اگر سیگار می كشید سعی كنید برای قطع آن یاری بجویید. تمام دستورات دارویی را رعایت كنید. هیچگاه مصرف داروهای ضد فشار خود را قطع یا تعدیل نكنید مگرآن كه به توصیه پزشكتان باشد. هر عارضه ای را فوراً گزارش كنید. استرس را كم كنید. از پزشك یا پرستارتان درباره فنون آرامسازی سؤال كنید، مانند تنفس عمیق و تمركز. چند پرسش و پاسخ هر چند وقت یكبار باید فشارخون خود را بررسی كنیم؟ به طور كلی، بستگی به فشار خونتان دارد. در ابتدا ممكن است لازم باشد به طور هفتگی بررسی كنید. سپس ممكن است لازم شود هر چند ماه یكبار بررسی كنید. جزئیات را از پزشك خود بپرسید. حاملگی چه اثری بر فشار خون دارد؟ بعضی زنان در انتهای حاملگی دچار فشارخون بالا می شوند. درمان ممكن است شامل استراحت در بستر و بازنگری فشارخون در خانه باشد. در اكثرموارد پس از زایمان، فشارخون به سطح طبیعی باز می گردد. آیا فشار خون بالا قابل ریشه كنی است؟ در اكثر موارد، نه. اما بسیاری از افراد با درمان می توانند فشارخون بالا را تحت كنترل در آورند. فشارخون بالا كه ثانویه به بیماری های دیگر باشد( مثل بیماری كلیه ) ممكن است با درمان بیماری اولیه ریشه كن شود. عوارض جانبی داروهای ضد فشار خون بالا چیست؟ ممكن است شامل اختلالات خواب، ضعف عضلانی، خستگی و سرگیجه باشد. اگر دچار عوارض جانبی شدید به پزشك خود اطلاع دهید. ممكن است او بتواند مقدار مصرف را تعدیل كند یا داروها را تغییر دهد. به یاد داشته باشید كه نباید داروی خود را قطع كنید مگر آن كه با تأیید پزشك باشد. اطلاعات بیشتر را از كجا كسب كنیم؟ با پزشك خود در درمانگاه یا بیمارستان محله خود مشورت كنید. یا درصورت امكان با پزشك محل كار خود صحبت كنید. در پایان تأكید می كنیم كه فشارخون شما كلید سلامتی شماست و شیوه زندگی سالم ، فشار خون شما را تحت كنترل نگه می دارد!
