برای لاغری چقدر چای سبز بخورم ؟! این سوال اشتباهی است که خیلی از افراد درباره چای سبز سوال می کنند. چای سبز یکی از نوشیدنیهایی است که این روزها طرفداران زیادی دارد. گروهی آن را به دلیل خواصش میخورند و تعدادی هم با این انگیزه که نوشیدن چای سبز آنها را از شر چربیهای اضافهشان خلاص میکند، آن را انتخاب میکنند. حالا سوال اینجاست که آیا واقعا نوشیدن چای سبز، نقشی در سوزاندن چربیها و مقدار کالری مصرفی روزانه ما دارد؟ اصلا میتوان این نوشیدنی را جایگزین چای کرد؟ یا اینکه با گرم شدن هوا پابه پای آب روی مصرف آن حساب کرد؟ دکتر محمدرضا وفا، متخصص تغذیه و رژیم درمانی و دانشیار دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی ایران، در این مطلب به همه این پرسشها پاسخ میدهد. مزایای چای سبز تفاوت اصلی چای سبز با چای سیاه یا همان چای معمولی که اغلب مورد استفاده قرار میگیرد تنها در نحوه فرآوری آنهاست. در مورد چای سیاه فرایند تخمیر یا ماندن برگ چای، مدت زمان بیشتری طول میکشد در نتیجه چای به رنگ تیره در میآید؛ اما در چای سبز، تخمیر کامل انجام نمیگیرد به همین دلیل رنگ آن تا اندازهای تغییر میکند. اما جدا از رنگ، ویژگیهای برگ چای نیز تحتتاثیر این تخمیر دچار تغییراتی میشود. مسلما وقتی تخمیر در مدت زمان کمتری انجام گیرد، مواد مغذی موجود در برگ چای که مهمترین آنها از نظر سلامت تغذیهای، فلاونوئیدها یا ترکیبات آنتیاکسیدانی گیاهی هستند، بیشتر حفظ میشوند. از همین روست که در برگ چای سبز ترکیبات آنتیاکسیدانی و فلاونوئیدها به مقدار قابل توجهی بیشتر از چای سیاه هستند. فلاونوئیدها در حقیقت اصلیترین آنتیاکسیدانهای موجود در برگ چای هستند که رادیکالهای آزاد را در بدن خنثی میکنند و به سالم نگهداشتن سلولها و بافتهای بدن کمک میکنند. از این نظر میتوان گفت مزایای مصرف چای سبز به دلیل داشتن ترکیبات آنتیاکسیدانی در مقایسه با چای سیاه بیشتر است. روزانه چند لیوان چای سبز بخوریم؟ چای سبز تنها میتواند به مقدار بسیار جزئی متابولیسم بدن را افزایش دهد. به دلیل همین ویژگی، بسیاری از افراد حدود ۴ تا ۵ لیوان در روز چای سبز مینوشند. درحالیکه حتی در این شرایط هم افزایش متابولیسم آنقدری نیست که بتواند پاسخگوی دریافت مقدار کالری اضافی مصرفی ما باشد. اما این همه ماجرا نیست. معمولا مصرف چای، چه چای سبز و چه چای سیاه بیشتر از ۲ تا ۳ لیوان در روز از نظر تغذیهای نه تنها مفید نیست، بلکه برای سلامت مضر هم هست. مصرف زیاد نوشیدنیهایی مثل چای بهشدت مضر است و باعث میشود آب و الکترولیتها از بدن دفع شوند. بنابراین مصرف زیاد این نوشیدنیها میتواند منجر به اختلال آب و الکترولیت در بدن شود. از سوی دیگر ترکیبات آلکانوئیدی موجود در چای میتواند در اثر مصرف زیاد مشکلات تحریکپذیری و حساسیتهای ویژه عصبی را هم در پی داشته باشد. این در حالی است که مصرف متعادل آن یعنی ۲ تا ۳ لیوان در روز میتواند در بدن آرامش ایجاد کند. پس از غذا چای ننوشید در کنار مقدار، زمان نوشیدن چای هم بسیار مهم است. موضوعی که باید در این خصوص درنظر گرفت، تاثیر چای بر کاهش جذب آهن است. خیلیها تصور میکنند تنها چای سیاه است که موجب کاهش جذب آهن میشود و خوردنش را باید حداقل یک ساعت بعد از غذا به تاخیر انداخت؛ درصورتی که از این نظر، تفاوتی بین چای سبز و سیاه وجود ندارد، زیرا ترکیبات آلکانوئیدی و پلیفنولهای موجود در هر ۲ نوع آنها مانع جذب این ماده معدنی ارزشمند میشود. در حقیقت ترکیبات آلکانوئیدی که در چای وجود دارد اجازه نمیدهد آهن، روی یا حتی کلسیم موجود در غذا جذب بدن شود. به عبارت دیگر، ترکیبات آلکانوئیدی در دستگاه گوارش به آهن، روی و کلسیم که از عناصر ضروری تغذیه سالم هستند متصل میشوند و اجازه نمیدهند این عناصر جذب بدن شوند. بنابراین برای جلوگیری از این عارضه، توصیه میکنیم بلافاصله بعد از صرف غذا بهخصوص زمانی که وعده غذایی شما منبع خوبی از این عناصر است چای ننوشید؛ چه چای سبز و چه چای سیاه. از آنجا که معمولا کمبود آهن در خانمها و دخترخانمهای جوان بیشتر به چشم میخورد، به این دوستان توصیه میکنیم در مورد زمانی که به نوشیدن چای اختصاص میدهند و حفظ فاصله آن با زمان صرف غذا دقت بیشتری به خرج دهند. چای سبز هم کافئین دارد چای بهترین نوشیدنی بعد از آب است. این نوشیدنی بهخصوص از نوع سبز آن (تخمیر در مورد چای سبز کامل انجام نمیگیرد)، یک منبع طبیعی بدون چربی و کربوهیدرات، متشکل از کافئین، تئوفیلین، نیافین و آنتیاکسیدانهایی مثل فلاونوئیدهاست. در حقیقت مصرف چای علاوه بر این موارد تامینکننده رنگدانههایی است که بدن ما قادر به دریافت آن از راههای دیگر نیست. بسیاری از علاقهمندان به چای سبز فکر میکنند این چای کافئین ندارد درحالیکه همان مقدار کافئینی که در یک فنجان چای سیاه وجود دارد، در چای سبز هم موجود است. تفاوت بین چای سبز و سیاه بیشتر در خاصیت آنتیاکسیدانی آنهاست که آن هم از زمان کمتر تخمیر برگ چای سبز نسبت به چای سیاه ناشی میشود. مفید است اما لاغرتان نمیکند! چای از نظر دانش تغذیه یک نوشیدنی مفید است و به دلیل خواص آنتیاکسیدانی که دارد مصرف آن قابل توصیه است؛ اما تنها به این شرط که ۲تا ۳ لیوان در روز مصرف شود. به عبارت دیگر، نوشیدن چای سبز یا هر نوع نوشیدنی دیگری که بهعنوان لاغرکننده از آن یاد میشود، هرگز نمیتواند به تنهایی چنین ویژگی را در پی داشته باشد و صرفا یک سو استفاده کاملا تبلیغاتی است. برای کاهش وزن، کنترل میزان کالری دریافتی در طول روز و البته فعالیتهای ورزشی همزمان، مناسبترین گزینه است. ورزش و انجام فعالیتهای فیزیکی نه تنها سوختوساز بدن را بالا میبرد بلکه برای سلامت قلبی، ریوی و ماهیچهای ما هم بسیار مفید است، البته یادآوری این نکته ضروری است که نقش ورزش در سوزاندن کالریهای مصرفی هم در گرو کنترل مقدار کالری دریافتی ما بهطور روزانه است. چرا برای بیماران قلبی مفید است؟ یکی از عوامل اصلی امراض و حملههای قلبی، وجود کلسترول بالا در خون انسان است. چای سبز علاوه بر ویتامینهای A و C، باعث کاهش کلسترول در خون هم میشود که این موضوع خطر حمله قلبی و امراضی از این دست را تا اندازهای پایین میآورد. همچنین مصرف چای سبز میتواند از بروز بیماریهای قلبی- عروقی جلوگیری کند. اما به شرط آنکه متعادل مصرف شود. وجود رادیکالهای آزاد در سرخرگ میتواند منجر به بروز بیماریهای قلبی- عروقی شود. درحالیکه ترکیبات فلاونوئیدی موجود در چای سبز میتوانند از پوشش درونی سرخرگ در برابر رادیکالهای آزاد محافظت کنند و به این وسیله از بروز بیماریهای قلبی جلوگیری کنند. از سوی دیگر کاتچین موجود در چای سبز فعالیت آنزیم لیپاز را که مسئول هضم چربیها در لوزالمعده است را مهار میکند. در نتیجه شکستن چربی با سرعت بسیار کمتری صورت میگیرد و چربی خون هم با سرعت کمی بالا میرود. باید دقت کرد تمام این خواص تنها زمانی قابل اتکا هستند که چای سبز به مقدار متعادل و بدون همراهی با شکر و شیرینی مصرف شود. در این شرایط حتی میتوان روی نقش مثبت چای سبز در کنترل فشار خون و متعادل کردن آب و املاح در بدن هم حساب کرد. اگر در فضای باز کار میکنید،بنو شید در فصلهای گرم سال مثل تابستان و گاهی بهار از آنجا که با گرم شدن هوا، میزان تعریق بدن افزایش پیدا میکند، بدن بهطور طبیعی برای تامین آب از دست رفته نیاز بیشتری به مایعات پیدا میکند. در این شرایط بهترین راه جبران، نوشیدن آب ساده است. اما از آنجا که عرق کردن باعث میشود مقدار زیادی از آب و الکترولیتهای بدن دفع شود، چای هم میتواند در کنار آب بهعنوان یک نوشیدنی مناسب به شمار رود. در این شرایط چای بهخصوص چای سبز به دلیل همراه داشتن آب و الکترولیتها و املاح میتواند به حفظ و تعادل آب و املاح در بدن کمک کند. نقش چای سبز بهخصوص در مورد افرادی که به دلیل شرایط کاری زمان زیادی را در معرض آفتاب قرار دارند، برای تامین املاح مورد نیاز بدن آنها بسیار زیاد است. بنابراین اگر به هر دلیلی زمان زیادی را بیرون از خانه سپری میکنید، برای رفع عطش و جبران آب و الکترولیتهایی که از دست دادهاید میتوانید در کنار آب، روی چای سبز هم بهعنوان یک نوشیدنی مناسب حساب کنید
پاسخ : برای لاغر شدن چقدر چای سبز بخورم ؟! چای سبز چیست؟ چای سبز گیاهی است که در آبوهوای گرم و مرطوب رشد میکند. برای تولید چای معمولاً برگهای کوچکتر و جوانتر را انتخاب و خشک می کنند. خاصیت های دارویی چای سبز چای سبز نوژین را بدلیل داشتن موادی مانند کاتچین ضدسرطان و آنتیاکسیدان دارای خواص دارویی بسیار مفیدی می دانند، که نسبت به آنتیاکسیدانهای معروفی چون ویتامینهای C وE بسیار قویتر عمل میکند.(مقدار کمتری کافئین دارد۲۰ تا ۳۰، و ضرر کمتری دارد) به تازگی علاوه بر مردم چین، چای سبز توسط مردم بسیاری از کشورهای جهان استفاده می شود. دلیل اصلی این استقبال، آشنایی مردم دیگر کشورها با خواص درمانی این نوع نوشیدنی طبیعی است. هرچند در مواردی توصیه و پیشنهاد مردم به یکدیگر عامل اصلی مصرف برخی مواد غذایی یا نوشیدنیها است. اما در مورد چای سبز علاوه بر توصیه دهان به دهان، پژوهشگران نیز خواص دارویی آن را تایید کردهاند. نوشیدن روزانه ۳ تا ۴ فنجان چای سبز، مانع از ابتلا به بسیاری از بیماریها میشود. فهرست چند مورد از دلایل اصلی مصرف چای سبز از دیدگاه پژوهشگران به این شرح است: ·چای سبز و خاصیت ضدسرطانی؛ نوشیدن چای سبز را عاملی موثر برای جلوگیری از ابتلا به سرطان می دانند، چرا که میزان آنتی اکسیدان های موجود در آن ۱۰۰ برابر تاثیرگذارتر از ویتامین C و ۲۵ برابر تاثیرگذارتر از ویتامین E است. (توجه کنیم که ویتامین C و E به عنوان دو آنتی اکسیدان مهم مطرح هستند). به این ترتیب با نوشیدن چای سبز و دریافت آنتی اکسیدان، بدن در مقابل ابتلا به سرطان مصون می شود. · چای سبز و کاهش بیماری های قلبی؛ با مصرف چای سبز کلسترول خون انسان به میزان قابل توجهی کاهش می یابد. به این ترتیب می توان با نوشیدن چای سبز میزان کلسترول خون، یکی از شاخص های مهم ابتلا به بیماری های قلبی، را کاهش داد. محققان معتقدند حتی پس از سکته قلبی نیز نوشیدن چای سبز باعث ترمیم سلول های آسیب دیده رگ ها و قلب شده و روند ترمیم سلول ها را سریعتر می کند. نوشیدن روزانه حداقل ۳ فنجان چای سبز به بیماران قلبی توصیه می شود. · چای سبز و جوانی؛ چای سبز را به عنوان داروی ضدپیری (Anti - Aging) می شناسند. دلیل اصلی آن وجود میزان قابل توجهی آنتی اکسیدان به ویژه آنتی اکسیدان های موثر در حفظ شادابی و جوانی موجود در چای سبز است. آنتی اکسیدان ها یکی از شاخص ترین عوامل برای حفظ سلامتی و شادابی سلول های بدن، با به تعویق انداختن شروع روند پیری سلول ها هستند. · کاهش وزن توسط مصرف چای سبز؛ با نوشیدن چای سبز، متابولیسم (سوخت و ساز) چربی های بدن تسریع می شود و به این ترتیب چربی اضافی در بدن ذخیره نمی شود. تحقیق ها نشان می دهد مصرف روزانه سه فنجان چای سبز می تواند تا ۷۰ کالری انرژی، ناشی از سوخت چربی ها ایجاد کند. پوست و چای سبز؛ آنتی اکسیدان های موجود در چای سبز، سلول های پوست را در مقابل آسیب ها به ویژه رادیکال های آزاد، یکی از عوامل ایجاد سرطان و افتادگی و آسیب به پوست، محافظت می کند. به این ترتیب چای سبز مانع از بروز سرطان، افتادگی و چروک خوردن پوست به ویژه پوست صورت می شود. · چای سبز و ورم مفاصل؛ محققان چای سبز را به عنوان دارویی برای کاهش خطر ابتلا به ورم مفاصل، ناشی از روماتیسم معرفی می کنند. این تاثیر با توقف فعالیت آنزیم های تخریب کننده و تحلیل برنده غضروف مفاصل ایجاد می شود. · استخوان ها و چای سبز؛ درصد بالای فلوراید چای سبز نوژین، عمده ترین دلیل تاثیر مثبت آن بر استخوان ها است. به این ترتیب درصد بالای فلوراید در چای سبز می تواند استخوان ها و دندان ها را در مقابل آسیب به ویژه پوسیدگی و پوکی محافظت کند. · کلسترول و چای سبز؛ یکی دیگر از اثرات مثبت چای سبزنوژین ، کاهش قابل توجه میزان کلسترول خون است. به ویژه آنکه چای سبز باعث کاهش میزان کلسترول بد و افزایش میزان کلسترول خوب می شود. این تاثیر نه تنها میزان کلسترول بدن را در حد متعادل نگه داشته و میزان کلسترول خوب را افزایش می دهد، بلکه مانع از بروز سکته قلبی و سایر بیماری های قلبی - عروقی می شود. · ذخیره گلوکز و چای سبز؛ چای سبز مانع از ذخیره گلوکز در سلول های چربی می شود. به این ترتیب می توان از نوشیدن چای سبز، کنترل میزان مصرف کربوهیدرات ها (قندها) و ورزش مداوم، به عنوان مثلثی برای حفظ سلامتی و تناسب اندام ها نام برد. · رژیم غذایی و چای سبز؛ با نوشیدن چای سبز میزان متابولیسم چربی ها و هیدرات کربن افزایش می یابد. به این ترتیب میزان قند خون و چربی ها همواره در حد متعادلی خواهد بود. تعادل این دو شاخص بدن را با ازدیاد یا کمبود چربی و هیدرات کربن روبه رو نمی کند. · آلزایمر و چای سبز؛ چای سبز نوژین فعالیت سلول های مغز به ویژه بخش های مربوط به حافظه را تقویت و تحریک می کند. از طرفی چای سبز باعث کاهش میزان «استیل کولین» در سلول های مغز و با این حرکت مانع از تخریب سلول های مغز و بروز بیماری آلزایمر می شود. · پارکینسون و چای سبز؛ آنتی اکسیدان های موجود در چای سبز مانع از تخریب سلول های مغز، که عامل اصلی بروز بیماری پارکینسون است، می شوند. به عبارتی آنتی اکسیدان های چای سبز با به تعویق انداختن قرار گرفتن سلول های مغز در فاز پیری و فرسودگی مانع از ابتلا به پارکینسون می شوند. · بیماری های کبدی و چای سبز؛ نوشیدن چای سبز باعث از بین رفتن رادیکال های آزاد ایجاد شده توسط چربی های موجود در کبد می شود. این عملکرد مثبت، مانع از بروز بیماری های کبدی به ویژه سرطان کبد می شود. · فشار خون و چای سبز؛ می دانیم که یکی از مهم ترین علل بروز فشار خون بالا، تغییر در ساختار دیواره سرخرگ ها است. چای سبز با کنترل عملکرد و محافظت از ساختار دیواره رگ ها، مانع از بروز فشار خون بالا می شود. · مسمومیت غذایی و چای سبز؛ کاتچین موجود در چای سبز باعث از بین بردن باکتری های مولد مسمومیت غذایی یا سم تولید شده توسط این باکتری ها می شود. · چای سبز و قند خون؛ با افزایش سن میزان قند خون بالا می رود اما پلی فنل ها و پلی ساکاریدهای موجود در چای سبز باعث کاهش قند خون می شود. اگرچه برخی پژوهشگران نوشیدن چای سبز را به افراد مسن توصیه می کنند اما برخی دیگر معتقدند نوشیدن چای سبز در جوانی باعث کنترل میزان قند خون، پیش از رسیدن به سن کهولت می شود. · سیستم ایمنی و چای سبز؛ ویتامین Cموجود در چای سبز با تقویت سیستم ایمنی بدن، بدن را در مقابل بیماری های مختلف به ویژه بیماری های فصلی مانند سرماخوردگی و آنفلوآنزا در زمستان، اسهال و استفراغ در فصل تابستان و حساسیت های فصل پاییز، مقاوم می کند. در چین باستان برای افرادی که دائماً بیمار بودند، چای سبز تجویز می کردند. · آسم و چای سبز؛ تئوفیلین موجود در چای سبز در حکم داروی مخدری است که باعث آرامش و رفع التهاب و حساسیت دستگاه تنفس (بافت های آسیب دیده) می شود. از این رو نوشیدن چای سبز برای افراد مبتلا به آسم یا افرادی که به دلیل مشاغل ویژه یی که دارند (مثل کارگران کارخانه های سیمان) یا در مناطق خاصی زندگی می کنند (ساکنان مناطق سردسیر) توصیه می شود. · چای سبز و تورم و عفونت گوش؛ نوشیدن چای سبز نه تنها گوش را در برابر عفونت و تورم محافظت می کند، بلکه در صورت بروز این مشکل، نم دار کردن پارچه تمیزی با چای سبز و سپس تمیز کردن گوش با آن می تواند تا حدی از تورم و عفونت بکاهد. · تبخال و چای سبز؛ تبخال مشکلی است که عاملی ویروسی دارد اما با چای سبز می توان بهبود آن را تسریع کرد. به این ترتیب که اگر محل مورد نظر را با چای سبز مرطوب کرده و صبر کنیم تا خشک شود و این عمل را سه بار در روز تکرار کنیم، روند بهبودی و رفع محل زخم تسریع می شود. · چای سبز و مشکلات دهان و دندان؛ چای سبز بسیاری از عوامل بیماری زا که بر سلامت دهان و دندان تاثیر منفی دارد را از بین می برد. به این ترتیب می توان نوشیدن چای سبز را مکملی برای سلامت دهان و دندان دانست. علاوه بر این چای سبز با از بین بردن باکتری های نامناسب محوطه دهان، بوی بد دهان و تنفس بد بو را نیز مرتفع می کند. در چین باستان از چای سبز به عنوان داروی خوشبوکننده دهان، پیش از حضور در مراسم رسمی و میهمانی ها استفاده می کردند. · استرس و چای سبز؛ ترکیبی موسوم به «ال تیانین» موجود در چای سبز که نوعی اسید آمینه است، خاصیت آرام بخشی داشته و می تواند حالت تنش، افسردگی و استرس و هیجان را از بین ببرد. · حساسیت و چای سبز؛ اپی گالوکاتچین گالات (EGCG) ترکیب ضدحساسیتی است که به وفور در چای سبز وجود دارد. این ترکیب با تاثیر بر سیستم ایمنی بدن، بدن را در مقابل حساسیت ها مقاوم می کند. · ایدز و چای سبز؛ پژوهشگران ژاپنی با بررسی ترکیبات موجود در چای سبز دریافتند ترکیب اپی گالوکاتچین گالات (EGCG) با عملکردی عایق مانند مانع از اتصال ویروس HIV روی سلول های سیستم ایمنی بدن و ایجاد ضعف در سیستم ایمنی بدن می شوند. به عبارتی نوشیدن چای سبز را می توان به عنوان عامل مکملی برای جلوگیری از ابتلا به ایدز (AIDS) با عایق کردن سلول های سیستم ایمنی بدن دانست. در نهایت اینکه به دلیل خواص فراوان چای سبز، اکنون آن را در بسیاری از کشورهای جهان، نه به عنوان یک نوشیدنی که به عنوان یک داروی گیاهی شناخته و نوشیدن روزانه آن را توصیه می کنند. مضرات چای سبز به خاطر داشتن کافئین، جلوگیری از جذب مواد معدنی مخصوصا آهن میکند. خانم های باردار، شیرده و افرادی که ناراحتی اعصاب دارند و آنهایی که ضربان قلبشان نامنظم است، بهتر است در مصرف آن زیاده روی نکنند. مصرف این چای همچون چای سیاه به همراه غذا جذب روی، آهن و کلسیم را کاهش می دهد. زیاده روی در مصرف این چای میتواند باعث دفع زیاد آب از بدن و خشکی مدفوع و یبوست شود. طرز تهیه برای تهیه چای سبز به اینجا مراجعه کنید