چه كسي يهودي است؟ هنوز براي اين سوال جواب مشخصي پيدا نشده است. داشتن خون يهودي، نژاد، گرويدن به دين يهود و انجام مناسك مذهبي، همه پاسخ هايي هستند كه تا كنون مطرح شده اند؛ اما پس از گذشت نسل ها، هنوز تعريف واضحي از اينكه چه كسي يهودي است وجود ندارد. در اسرائيل، اين بلا تكليفي موجب شده حدود ۲۵۰ هزار نفر كه خود را يهودي مي دانند، نتوانند از حقوق كامل بهره مند شوند. اين گروه، يهوديان شوروي سابق هستند كه قرن گذشته، در گروههاي بزرگ، به اسرائيل مهاجرت كردند. آنها كه خود را يهودي مي پنداشتند به اسرائيل مهاجرت كردند، اما هنگامي كه مي خواستند ازدواج كنند يا قرار بود در موقوفات يهوديان دفن شوند، خاخام هاي ارشد، اعلام كردند كه آن ها را يهودي نمي دانند. دلهره ريوكا، هنگامي كه دختر كوچكي بود به همراه خانواده اش از شوروي سابق به اسرائيل مهاجرت كرد. او اكنون عاشق يهودي جواني شده و خيال دارند با هم ازدواج كنند. هنگامي كه براي مراسم عروسي به كنيسه رفتند، ريوكا دلهره داشت كه خاخام او را به عنوان يك يهودي قبول نكند و مي ترسيد كه از انجام عروسيش جلوگيري شود. ريوكا مي گويد:"مادرم يهودي است. مادر بزرگم و مادرش هم يهودي بوده اند. به چه حقي در مورد يهودي بودن مردم نظر مي دهند؟ آيا اسرائيل وطن همه يهوديان جهان نيست؟" اسرائيل با قاطعيت خود را به عنوان وطن يهوديان جهان معرفي مي كند. اما آنها كه به موطن خود مي روند درمي يابند كه نسبت به يهودي بودنشان با ترديد نگاه مي شود. به ريوكا گفته اند كه يا بايد مدارك كامل دال بر يهودي بودنش، شامل عكسي از جده اش، ارائه كند يا اينكه مراسم گرويدن به دين يهود را به جا آورد. قول براي حل مشكل براي گرويدن به دين يهود، بايد ۱۸ ماه مثل يك يهودي ارتودوكس زندگي كرد او بايد در اين مدت غذاي حلال يهودي(كوشر) بخورد، نجيبانه لباس بپوشد و مراسم سبت (شبات) را كاملا به جا آورد. (يعني از غروب جمعه تا غروب شنبه كار نكند، مسافرت نرود، به قلم و مداد دست نزند و حتي از برق هم استفاده نكند.) حزب "اسرائيل، خانه ما"، كه در بين مهاجران شوروي سابق از حمايت زيادي برخوردار است، در انتخابات سال گذشته اسرائيل به راي دهندگان قول داد كه اين مشكل را حل كند. ديويد روتم، نماينده اين حزب در پارلمان، به دنبال تصويب طرحي است كه به خاخام هاي پايين رتبه هم اختيار انجام مراسم گرويدن به دين يهود را مي دهد. او اميدوار است كه با تصويب اين طرح، گرويدن به دين يهود آسان تر شود. ديود روتم مي گويد: "حدود ۴۰۰ هزار نفر با اين مشكل مواجهند. آن ها خود را يهودي مي دانند و به اين عنوان به اسرائيل آمده اند، ولي طبق قوانين يهوديت، يهودي به حساب نمي آيند." و ادامه مي دهد:" اين گروه، شهروند اسرائيل هستند، به ارتش مي پيوندند و به اقتصاد كشور كمك مي كنند. سعي من اين است كه يهودي شدن را برايشان آسان كنم." خوشحالي خاخام هاي ارتودوكس حزب اسرائيل، خانه ما ، عضو دولت ائتلافي اسرائيل است و براي تصويب اين طرح، به حمايت احزاب تندروي بنياد گرا در دولت چشم دوخته است. شرط احزاب بنيادگراي تندرو براي راي مثبت به اين طرح، واگذاري اختيار تصميم گيري در مورد گرويدن افراد به دين يهود به بالاترين مرجع مذهبي يهوديان ارتودوكس است. در صورت تصويب اين طرح، براي اولين بار حق تصميم گيري در مورد يهودي بودن يا نبودن افراد، به طور قانوني به خاخام هاي ارشد واگذار مي شود. اين مساله موجب ايجاد هراس براي جامعه بزرگ يهوديان خارج از اسرائيل، خصوصا يهوديان صاحب نفوذ ساكن آمريكا كه نيمي از جمعيت يهودي جهان را تشكيل مي دهند، شده است. از نظر آنان، موارد شمول اين قانون نا محدود است و تصميم گيري در مورد تولد، ازدواج و مرگ يهوديان و اعلام يهودي بودن افراد به گروه كوچكي از خاخام هاي بنيادگراي تندرو در اسرائيل سپرده خواهد شد. در صورت تصويب اين قانون و فقط با يك امضا، خاخام هاي جوامع يهودي خارج از اسرائيل، تمام اختيارات مذهبي شان را از دست خواهند داد. عبور از خطوط ممنوعه جري سيلورمن، رئيس اتحاديه يهوديان، كه نمايندگي يهوديان آمريكا را بر عهده دارد مي گويد: "اين قانون بسيار تفرقه اندازانه و عبور از خطوط ممنوعه است. ما در برابر وقوع اين اتفاق و تصويب اين قانون ساكت نخواهيم نشست." بنيامين نتانياهو، نخست وزير اسرائيل، اعلام كرده كه با چنين طرحي مخالف است او و ساير يهوديان بيرون از اسرائيل، شديدا سرگرم مذاكره با دولت اسرائيل و اعلام خطر در مورد عواقب اجرايي شدن اين قانون هستند. بنيامين نتانياهو، نخست وزير اسرائيل، اعلام كرده كه با اين قانون مخالف است و سعي خواهد كرد جلوي آن را بگيرد؛ اما مساله اينجاست كه خود او در دولت ائتلافي به حمايت حزب اسرائيل، خانه ما نيازمند است. نكته اي كه جري سيلورمن و ديگران به آن اشاره مي كنند اين است كه وقتي يهوديان مورد ظلم بودند، همه يهوديان جهان، بنيادگرا و غير بنيادگرا، براي حمايت و كمك بسيج شده بودند. در هنگام نياز به حمايت، بد ترين كار براي اسرائيل، از خود راندن و بيگانه خواندن دوستان است. آقاي سيلورمن مي گويد: " الان، خصوصا در آمريكا، نبايد پراكنده شويم. ما مي خواهيم با تمام توان از دولت اسرائيل حمايت كنيم، اما تصويب اين طرح، تفرقه هاي اساسي ايجاد خواهد كرد." **( طرح ذكر شده در اين مطلب به دليل مخالفت شديد يهوديان مقيم خارج از آمريكا براي شش ماه مسكوت مانده تا در باره آن مذاكرات بيشتري انجام شود.)
