انگليسي : Corncrake فرانسوي : Rale Genets لاتين : Crex crex مشخصات : 26 سانتي‌متر ؛ مشاهده اين پرنده دشوار است و اغلب صداي خاص نر آن نشانه وجودش در يك منطقه مي باشد . بنظر گردن كوتاه مي‌آيد ، پروبالش به رنگ نخودي مايل به زرد است كه درسطح پشتي لكه‌هاي سياه دارد ، سينه و سرش خاكستري است ، در پهلوها و پوشپرهاي زير دم راهراه عرضي بلوطي رنگ دارد . بال‌هاي بلوطي رنگ آن در حال پرواز به خوبي ديده مي شوند . يلوه خالدار از نظر رفتار تك‌زي است و در نور كم صبح خيلي زود يا غروب آفتاب فعاليت مي كند . هميشه خود را در بين علف‌هاي بلند از انظار مخفي مي سازد . نشانه تشخيص اين پرنده از همه يلوه‌هاي ديگر ؛ اندازه بزرگتر و ظاهر نخودي‌رنگ‌تر آن است . زيستگاه : در علفزارها ، بين گياهان انبوه و مرطوب و در كشتزارهاي غلات زندگي و زادوولد مي‌كند . پراكندگي : یلوه حنایی از جمله پرندگانی است که تابستان‌ها نسبتا فراوان است و به صورت مهاجر عبوري هم ديده مي‌شوند و اما یلوه حنایی از گونه هایی است که دائما در مهاجرت بوده و به صورت چرخشی از اروپا به آسیا، از آسیا به افریقا و همین گونه به مهاجرت دائمی خود ادامه می دهد ، كارشناسان معتقدند یلوه حنایی می بایست بیش از هر گونه دیگری مورد حفاظت قرار گیرد زیرا مزارع کشاورزی در اکثر نقاط جهان جزو مناطق حفاظت شده قلمداد نمی شوند و از آنجا که زادآوری نیمی از یلوه ها در منطقه روسیه انجام می پذیرد، به دلیل صنعتی شدن کشاورزی در این کشور مجموعه لانه گذاری ها توسط این گونه نادر با ناکامی مواجه می شود، این اتفاق در کشورهایی مانند الجزایر، مصر و برخی دیگر از کشورهای آفریقایی به شکل دیگری تکرار می شود و نهایتا اینکه در ایران نیز فشار شکار و صید بی رویه علی الخصوص با استفاده از روش غیر قانونی «لال دام» باعث تقلیل این گونه می گردد ؛ بطور كلي تعداد يلوه حنايي به دليل پنهان كاري شديد در رفتار اكولوژيك خود عمدتآ نامشخص است ، در سالهای اخیر به سبب تخریب نیزارهای محل زیست و شکار بی رویه این پرنده ، تعداد آن به شدت رو به کاهش نهاده و آنرا با تهدید و خطر انقراض نسل در پهنه ایران عزیز مواجه ساخته .
