مباحث و مقالات آموزشي Adobe Illustrator

روش کار با نرم*افزار Illustrator

__________________________________________

فرض مي*كنيم كه شما مفاهيم ابتدايي كار با نرم*افزار*هاي گرافيكي را مي*دانيد. مطالبي درباره*ي نرم*افزار ايلاستريتور شنيده*ايد و مي*دانيد كه "چيزي شبيه به كورل دراو يا فري*هند" است كه با آن طراحي مي*كنند. همچنين تنها كتاب موجود در بازار را (هرچند ناقص) تهيه كرده و براي فراگيري آن دوره كرده*ايد و اكنون مي*توانيد درباره*ي "منحني*هاي بزيه " كه كاربرد بسياري در گرافيك رايانه*اي دارند به خوبي صحبت كنيد(به صورت تئوري). و در نهايت اينطور تصور مي*كنيم كه به دليل آشنايي با نرم*افزار قدرتمند فوتوشاپ كه معمولا همه گرافيست*ها با آن آشنايي دارند ترجيح مي*دهيد از ايلاستريتور تنها به عنوان يك برنامه*ي طراحي كمكي در كنار فوتوشاپ (كه ذاتا يك برنامه*ي نقشه*بيتي مخصوص ويرايش عكس است) استفاده كنيد.

اما هنوز هم يك*جاي كار ايراد دارد. نمي*دانيد چگونه مي*توان از اين نرم*افزار به صورت عملي استفاده كرد و هنوز به قدري كند هستيد كه تر جيح ميدهيد با فوتوشاپ و يا كورل*دراو طراحي كنيد اما وقت خودتان را صرف سروكله زدن با ايلاستريتور نكنيد. ايلاستريتور هنوز هم برايتان يك غول است. اما باور كنيد يك غول چراغ زيباست كه همه خواسته*هاي شما را برآورده مي*سازد.

نه اشتباه نكنيد. يادگيري طريقه*ي استفاده از ابزارها و به*كار بردن فيلتر*ها و قابليت*هاي ساده*اي مثل نوشتن متن روي يك مسير همه*ي ايلاستريتور نيست. در حقيقت همه*ي قدرت شما در نوع نگاه و تفكر شما از نرم*افزاري است كه يكي از معتبرترين نرم*افزارهاي جهان در زمينه*ي گرافيك برداريست كه متاسفانه در كشور ما (به دليلي كه اصلا مشخص نيست) كاربرد محدودي دارد. شخصا معتقدم اگر شركت ادوبي تنها چند*سال زودتر اقدام به ارائه*ي سوييت گرافيكي خود كه دربردارنده*ي محصولات مورد نياز انواع طراحي*هاي گرافيكي مي*باشد ارائه داده بود امروزه بدون شك قدرت بلامنازع در گرافيك رايانه*اي به شمار مي*رفت و احتمالا اسم فري*هند و كورل*دراو همان*قدر به گوشمان مي*خورد كه زدبراش(Z-Brush)!

در اين مقاله استفاده قابليت*هاي ايلاستريتور را تا حدي كه مربوط به نقاط ضعف فوتوشاپ مي*شود و در حقيقت كامل*كننده*ي اين نرم*افزار نقشه*بيتي است بررسي خواهيم كرد و نه بيشتر. مسايلي مربوط به نحوه*ي ايجاد اشكال ساده و درك مباني طراحي در اين نرم*افزار كه به صورت كاملا ساده و گام*به*گام توضيح داده مي*شود و مي*توانيد به صورت يك خود*اموز از آن براي يك پروژه*ي ساده استفاده كنيد.در حقيقت بزرگترين مشكل فوتوشاپ دقيقا مرتبط با بزرگترين قردت آن است. فوتوشاپ نقشه بيتي است و نمي*توان به عنوان يك برنامه*ي "طراحي" به آن پرداخت. اما مي*توان از ايلاستريتور در كنار آن پرقدرترين*ترين سوييت گرافيكي را داشت.

هميشه قبل از شروع طراحي يك تصوير بايد حداقل بتوانيد برخي از احتمالات را براي آن تصوير حدس بزنيد. نكته*ي كليدي طراحي با نرم*افزار ايلاستريتور اين است كه اين موضوع را درك كنيد كه قدرت و محبوبيت اين نرم*افزار نه به*خاطر ابزار*ها و قابليت*هاي بسيار زياد بلكه به دليل انعطاف پذيري و دادن امكانات چندجانبه براي رسيدن به يك هدف واحد است و شما به عنوان يك گرافيست بايد بتوانيد بهترين و كوتاهترين راه را حدس بزنيد. همانطور كه يك نويسنده قبل از يادگيري مباني نوشتن متن با Word بايد ابتدا روند كلي داستان مورد نظرش را تجسم كند!

در ابتدا سعي مي*كنيم امكانات ساده از قبيل روش*هاي انتخاب و تغيير شكل اشكال ساده را ياد بگيريم و در مرحله*ي بعدي پس از اين*كه روش تجسم كردن اشيا را ياد گرفتيم سعي مي*كنيم يك پروژه*ي بسيار ساده را از ابتدا تا انتها بررسي كنيم.

در مرحله*ي بعدي ياد مي*گيريم كه چطور بين چيزي كه لمس مي*كنيم و چيزي كه مي*بينيم هماهنگي ايجاد كنيم. يك نوازنده*ي خوب كسي است كه همزمان كه چشم در چشم تماشاچيان مي*دوزد مكان نت*هاي ساز را با تبحر لمس كند و موسيقي*اش را با چشم*هاي بسته نيز اجرا كند. اين نكته در ايلاستريتور بدين معناست كه ابزار*ها و فرامين را بدون نياز به كليك كردن و تنها با استفاده از دكمه*هاي روي كيبورد انتخاب و اجرا كنيم. با قرار داشتن يك دست روي موس. يك دست روي كيبورد و چشم*ها رو به مونيتور مي*توان سرعت كار را تا چندين برابر حالت عادي افزايش داد و اين نكته مي*تواند شما را به صورت يك حرفه*اي جلوه دهد.

هنگامي كه بتوانيد چندين راه مختلف براي رسيدن به يك نتيجه را تصور كنيد بدون شك مي*توانيد نكته*ها و ترفند*هاي زيادي را نيز براي سريعتر شدن كار استفاده كنيد. تبحر در برخي از نرم*افزارها همانند نواختن يك نوس ساز است. سعي كنيد نوازنده*ي خوبي شويد.

كشيدن يك خانه

(خلاصه*ي بخش : تمرين برداشت*هاي مختلف از نحوه*ي اجراي يك شكل ساده به منظور فراگيري مباني استفاده از ابزارهاي اصلي شكل*دهي در ايلاستريتور)

در اين قسمت از مقاله سعي مي*كنيم براي رسم يك شكل واحد راه*هاي مختلفي را امتحان كنيم. براي كشيدن يك "خانه". منظور ما از اين تمرين كشف انعطاف*پذيري ابزار*هاي ترسيم شكل در ايلاستريتور است. از آنجا كه نتيجه كار در هر حال يكي است ممكن است احساس كنيد كه برخي از آنها به اندازه*ي كافي آموزنده نيستند. اما نگران نباشيد. هر نكته در جاي خودش كاربرد دارد.

در اولين مرحله وارد تنظيمات ايلاستريتور مي*شويم و همه مقياس*ها را به ميلي*متر تبديل مي*كنيم. براي اين كار از مسير Edit> Preferences> Units & Display Performance پنجره*ي تنظيمات را باز كرده و از ميان مقياس*هاي داده شده Milimeter را انتخاب مي*كنيم. از حالا به بعد همه اندازه*ها مطابق اندازه*هاي استاندارد ما يعني ميلي*متر در*مي*ايد.

نكته*ي ديگري كه بايد قبل از كار به آن توجه كنيد اين است كه كار كردن در حالت Outline يعني نمايش اشيا بدون رنگ به اين دليل كه تنها از خطوط بيروني آنها براي نمايش استفاده مي كند موجب مي*شود كه سرعت كار را بالا برده و كمتر دچار اشتباه بشويد. بنابراين بهتر است قبل از شروع به كار از منوي View گزينه*ي Outline را انتخاب كنيد يا دكمه*هاي Ctrl + Y را فشار دهيد.

استفاده از دكمه*هاي تغيير وضعيت: از نكات بسيار مهم در مورد كار با نرم*افزار*هاي گرافيكي(و بسياري از نرم*افزارهاي ديگر كه ميان*برهاي زيادي دارند) استفاده از دكمه*هاي كمكي Alt و Shift مي*باشد. در پاراگراف قبل گفتم براي استفاده از ميان*بر تغيير حالت نمايش مي*توانيد دكمه هاي Ctrl + Y را فشار دهيد. بايد توجه داشته باشيد كه بسياري از فرامين و ابزار*ها در نرم*افزارهاي ادوبي داراي ميان*برهاي صفحه كليد هستند. يعني مي*توان با فشردن ميان*برهاي صفحه كليد بدون انتخاب آنها با موس آنها را اجرا يا انتخاب كرد. اما از آنجا كه اين دكمه*ها محدود هستند براي ابزارها و فرامين بيشتر از دكمه*هاي كمكي تغغير وضعيت همراه با اين دكمه*ها استفاده مي*شود. محصولات سوئيت جديد ادوبي نه تنها براي بيشتر فرامين دكمه*هاي ميان*بر تعريف شده دارد. بلكه به شما امكان مي*دهند كه به هر شكل دلخواه و مطابق با سليقه*ي خودتان آنها را تغيير داده و يا ميان*برهاي جديدي تعريف كنيد. در طول تمريت هركجا با دكمه هايي برخورد كرديد كه بين آنها علامت "+" قرار داشت بدين معني است كه بايد قبل از كليك كردن دكمه*هاي مورد اشاره را فشرده و نگه داريد.

خانه – تمرين اول : (استفاده از ابزار اضافه*كردن نقطه*ي لنگر )




• ابزار رسم چهارگوش را اتخاب كرده و يك مستطيل افقي رسم كنيد. سپس خط كش كنار پنجره را گرفته و بكشيد تا به نقطه*ي مركزي شكل بچسبد.()اگر خط*كش*ها را نمي*بينيد دكمه*هاي Ctrl + R را فشار دهيد)
• بوسيله*ي ابزار افزودن نقطه*ي لنگر يك نقطه در محل تقاطع خط راهنما و وجه بالايي مستطيل ايجاد كنيد.
• ابزار انتخاب مستقيم " "A را انتخاب كنيد و نقطه*ي جديد را ابتدا كليك كرده و سپس به سمت بالا بكشيد تا شكل مورد نظر كامل شود.

خانه – تمرين دوم : (ايجاد يك نقطه*ي اضافي)



• يك مستطيل افقي ايجاد كنيد . با ابزار انتخاب مستقيم مسير وجه بالايي شي را انتخاب كرده و با فشردن دكمه*ي Delete روي صفحه كليد ان را حذف كنيد. سپس بوسيله*ي ابزار Pen يك نقطه در بالاي*مركز شكل ايجاد كنيد.
• ابزار انتخاب مستقيم را انتخاب كنيد و دو نقطه*ي بالايي سمت چپ را انتخاب كرده و فرمان Object> Path> Join را اجرا كنيد(يعني از منوي Object گزينه*ي Path و سپس گزينه*ي Join زا انتخاب كنيد.) اين عمل موجب اتصال اين دو نقطه مي*شود. همين كار را براي دو نقطه*ي آزاد سمت راست نيز انجام دهيد.

خانه – تمرين سوم : (چرخاندن و اضافه كردن)



• يك مستطيل افقي رسم كنيد. سپس يك مربع(براي رسم مربع كافيست در هنگام رسم چهارگوش دكمه*ي Shift را نگه داريد) كه دقيقا ارتفاع مستطيل را داشته باشد در داخل مستطيل رسم كنيد.
• بوسيله*ي ابزار چرخش(R) مربع را 90 درجه بچرخانيد تا قطر آن با مسير بالايي مستطيل هم*طراز شود. گوشه*هاي اين مربع از گوشه*هاي مستطيل دور است. ابزار انتخاب مستقيم را انتخاب كرده و با كشيدن يك محدوده دور هر كدام از نقطه*هاي گوشه*اي مربع آنها را انتخاب كنيد و سپس نقطه*ي انتخاب شده را بگيريد و روي نقطه*ي گوشه*اي مستطيل قرار دهيد. در مورد نقطه*ي ديگر هم همين كار را تكرار كنيد.
• از منوي Window پالت Pathfinder را ظاهر كرده و دكمه*ي Add to Shape Area را كليك كنيد. (شكل*ها در حال حاضر به هم چسبيده*اند . اگر مطمئن نيستيد حالت پيش نمايش را به حالت عادي برگردانيد!)

خانه – تمرين چهارم: (يك شش ضلعي ايجاد كنيد)



• بوسيله*ي ابزار چند ضلعي يك شش ضلعي ايجاد مي*كنيم. براي اين كار در حالتي كه اين ابزار را انتخاب كرديم روي صفحه كليك مي*كنيد و در كادر نمايش شده براي تعداد وجه*ها عدد 6 را وارد مي*كنيد.
• سپس ابزار چرخش را انتخاب كرده و زاويه*ي چرخش را 30 درجه قرار دهيد.
• با ابزار حذف نقاط لنگر نقطه*ي پاييني را كليك كنيد تا حذف شود.
• با ابزار انتخاب مستقيم دو نقطه*ي بالايي(و نه نقطه*ي مركزي) شكل را انتخاب كرده و آنها را به سمت پايين بكشيد. اگر مي*خواهيد در جهت عمود حركت كند در هنگام كشيدن دكمه*ي Shift را نگه داريد. از آنجا كه اين دو نقطه با هم انتخاب شده*اند بنابراين در هنگام جابجا كردن موقعيت اين دو نسبت به همديگر هيچ تغييري نخواهد كرد.

خانه – تمرين پنجم : (استفاده از ***** افزودن نقاط لنگر در وجه*هاي يك مثلث)



• يك چند ضلعي سه گوش ايجاد كنيد(توجه كنيد كه ايلاستريتور هيچ ابزاري براي رسم مثلث ندارد. دليل اين مسئله اين است كه از نظر طراحان اين نرم*افزار همه اشكال بسته به جز بيضي*ها داراي اضلاعي هستند كه مي*توانند با ابزار چند ضلعي ساخته شوند. چهار ضلعي*ها هم تنها به علت كاربرد بسيار زيادشان داراي ابزار مستقيم هستند تا بتواند مستطيل را نيز ايجاد كند)

• ***** افزودن نقاط لنگر را از مسير Object> Path> Add Anchor Points را اجرا كنيد(تفاوت استفاده از اين ***** با ابزار افزودن نقاط لنگر اين است كه با اين ***** مي*توان بين تمامي نقاط انتخاب شده به صورت يكنواخت يك نقطه*ي لنگر اضافه كرد كه به حالت پيش فرض دقيقا در ميان دو نقطه قرار مي*گيرد)

• دو نقطه*ي سمت چپ را انتخاب كرده و از مسير Object> Path> Average فرمان ميانگين را اجرا كنيد. با ظاهر شدن پنجره*اي كه نوع ميانگين مورد نظر شما را سوال مي كند گزينه*ي Vertical يعني عمودي را انتخاب كنيد تا اين دو نقطه تنها در جها عمودي با هم در يك خط قرار بگيرند. در مورد نقطه*هاي سمت راست نيز همين كار را تكرار كنيد.

خانه – تمرين ششم : (بريدن يك مسير و چسباندن آن به عنوان يك مسير جديد)



• با استفاده از ابزار چند ضلعي يك مثلث ايجاد كنيد.
• با استفاده از ابزار انتخاب مستقيم مسير پاييني را انتخاب كرده و آن را ببريد(با دكمه*هاي Ctrl + X). سپس از مسير Edit> Paste in Front مسير را روي صفحه بچسبانيد. سپس مسير جديد را گرفته و به مكان مورد نظرتان منتقل كنيد.
• دو نقطه*ي سمت راست را انتخاب كرده و آنها را به هم متصل كنيد و اين كار را براي دو نقطه*ي سمت چپ نيز تكرار كنيد.

خانه – تمرين هفت : (اتصال دادن دو شي)



• با ابزار چند ضلعي يك مثلث رسم كنيد. سپس زاويه ديد را كمي جلو ببريد و يك مستطيل را طوري رسم كنيد كه نقاط بالايي آن دقيقا روي نقاط پاييني مثلث قرار گيرد.
• با ابزار انتخاب مستقيم دو خط نيم*ساز شكا را انتخاب كرده و حذف كنيد.
• نقاط بالا سمت چپ را انتخاب كرده و با فرمان ميانگين و سپس اتصال آنها را به هم متصل كنيد(تمرين*هاي شماره*ي 5 و شماره*ي 6 را ببينيد)
• نقطه*ي بالايي را انتخاب كرده و به اندازه*ي مورد نظر به طرف پايي بكشيد.

خانه – تمرين هشت : (استفاده از ***** افزودن نقاط لنگر و سپس ميانگين گرفتن و اتصال نقاط)



• يك مستطيل عمودي رسم كنيد و سپس وجه بالايي آن را حذف كنيد. ***** افزودن نقاط لنگر را اجرا كنيد و سپس نقطه*ي لنگر مركزي پايين را حذف كنيد.
• دو نقطه*ي بالايي را با استفاده از فرمان ميانگين و سپس فرمان اتصال به هم متصل كنيد.

خانه – تمرين نه : (انعكاس يك مسير)



• با استفاده از ابزار Pen يك خط عمودي و در دنبال آن يك خط با زاويه رسم كنيد(براي رسم خطوط صاف كافي است يك نقطه شروع را كليك كرده و بعد در حالي كه دكمه*ي Shift را نگه داشته*ايد نقطه*ي انتهايي را كليك كنيد.)طوري كه نقطه*ي انتهايي روي يك خط راهنماي عمودي قرار بگيرد.
• هر سه نقطه را با ابزار انتخاب مستقيم انتخاب كرده و ابزار انعكاس " O"را از نوار ابزار*ها نتخاب كنيد. سپس روي خط راهنما كه خط تقارن مي*باشد Alt + Click كنيد.(دكمه*ي Alt را نگه داشته و كليك كنيد)
• دو نقطه*ي بالايي را به هم متصل كنيد و دو نقطه*ي پاييني را نيز با فرمان*هاي ميانگين و اتصال به هم متصل كنيد.

خانه تمرين ده : (استفاده از Streamline)



• در واقع اين راه اصلا يك راه*حل ايلاستريتوري نيست. اما از آنجا كه خودم معمولا از اين راه استفاده مي*كنم احساس كردم بد نيست حرفي هم از Streamline بزنيم. اين نرم*افزار كه باز هم محصول شركت ادوبي است يك نرم*افزار بسيار كوچك و صدالبته بسيار پركاربرد براي ايلاستريتور است. قبول كنيد كه رسم بسياري از اشكال نه تنها با ايلاستريتور بلكه با بيقه نرم*افزارهاي ديگر طراحي نيز بسيار مشكل است. راه حل ادوبي براي تمام طرح*هايي كه شما الگوي آن را در اختيار داريد اين است كه آن را در Streamlin باز كنيد تا در يك لحظه تصوير برداري آن را در اختيار ايلاستريتور قرار دهد. درباره*ي Streamline در آينده بيشتر صحبت مي*كنيم.

باوركردني نبود؟ درست است. شايد واقعا در نگاه اول به يك شكل اين*چنين ساده نتوان تصور كرد كه روش*هاي رسم آن با نرم*افزار ايلاستريتور تا به اين اندازه متنوع است. بديهي است كه شما هم ممكن است راه*هاي ديگري به نظرتان برسد. راه*هايي كه تنها دليل انتخاب آنها سرعت نتيجه گيري بالاتر است