در ايران هيچ آمار دقيقي از ام‌اس وجود ندارد

در حالي كه تا به حال، آمار مبتلايان به ام‌اس بيش از يك ميليون نفر در جهان اعلام مي‌شد
نتايج تازه‌ترين پژوهش‌هاي كارشناسان در سازمان جهاني بهداشت و فدراسيون بين‌المللي ام‌اس نشان مي‌دهد شمار واقعي مبتلايان در جهان به اين بيماري بسيار بيش از تخمين‌هاي قبلي است.

اين درحالي است كه در چند سال گذشته، متخصصان تاكيد مي‌كردند شيوع اين بيماري در ايران، بيش از آمارهاي متوسط جهاني است. با اين اوصاف، اگرچه گفته مي‌شود 30 تا 40 هزار نفر در ايران به بيماري ام‌اس مبتلا هستند، ولي برخي متخصصان مغز و اعصاب اكنون بر اين باورند كه تعداد اين بيماران خيلي بيشتر از اين رقم است.

دكتر بابك زماني، متخصص مغز و اعصاب و عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي ايران در گفت‌وگو با همشهري، با بيان اينكه بايد ديد منظور از مبتلايان به بيماري ام‌اس مبتلايان قابل تشخيص است يا مبتلاياني كه هنوز اين بيماري در آنها تشخيص داده نشده است، مي‌گويد: ام‌اس شيوع بالايي در ايران دارد و در واقع كساني كه اين بيماري را دارند و هنوز ام‌اس در آنها تشخيص داده نشده، 5 برابر كساني‌ هستند كه ام‌اس دارند و اين بيماري در آنها تشخيص داده مي‌شود.

به عقيده دكتر زماني روش اتوپسي يعني بررسي علت مرگ در جسد صحت اين امر را بيشتر تاييد مي‌كند. چون در بيشتر كشورهاي دنيا وقتي به بررسي جسد پرداختند، به اين نتيجه رسيدند كه آمار شيوع ام‌اس در افرادي كه جان خود را از دست دادند، 5 برابر بيشتر از ساير موارد بوده است.

«البته نكته ديگري كه در اين ميان وجود دارد و منجر مي‌شود آمار مبتلايان به ام‌اس به‌طور واقعي اعلام نشود، اين است كه بعضي مواقع اين بيماري آنقدر خفيف است كه يا عوارض واضحي ايجاد نكرده يا پزشكان علائم آن را به بيماري‌هاي ديگري ربط دادند.»

عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي ايران با بيان اين عبارات تصريح مي‌كند: علاوه بر اين در مناطق روستايي و عقب‌مانده‌تر هم اين بيماري حتي اگر شديد باشد، ولي به‌دليل آنكه به آن اهميت نمي‌دهند، در نهايت بيمار جان خود را از دست مي‌دهد.

امكانات صددرصدي، تشخيص‌هاي سطحي

با اين حال به عقيده كارشناسان، در مورد كساني كه به پزشك مراجعه مي‌كنند هم چند نكته در تشخيص اين بيماري وجود دارد.

دكتر زماني با بيان اينكه اطلاعات عمومي مردم و پزشكان و امكانات تشخيصي بيماري ام‌اس در مشخص شدن تعداد مبتلايان به اين بيماري تاثير دارد، ادامه مي‌دهد: امكانات تشخيصي در همه جاي دنيا يكنواخت نيستند، همچنان‌كه در خيلي از مناطق هم اين امكانات مناسب نيست، اما در ايران امكانات به اندازه كافي پيشرفته هست و در حقيقت‌MRI، قدرت تشخيص 95 الي 100 درصدي بيماري ام‌اس در افراد را دارد.

به عقيده اين متخصص مغز و اعصاب حتي از تست‌هاي پتانسيل‌هاي فراخوانده مثل پتانسيل فراخوانده بينايي و بررسي فاكتور‌هايي در مايع مغزي نخاعي و همچنين در خون نيز مي‌توان براي تشخيص اين بيماري استفاده ‌شود، ولي به‌طور كلي اين آزمايش‌ها قطعي نيستند و براي همين است كه اين بيماري توسط پزشك با ساير بيماري‌ها اشتباه گرفته مي‌شود.

آمارها ثبت نمي‌شوند

علاوه بر اين محدوديت‌ها، موجود نبودن يك روش ثبت سند در ايران كه بتواند آمار مبتلايان به ام‌اس را به‌طور دقيق ثبت كند هم از ديگر مشكلاتي است كه باعث شده تا الان آمار واقعي اين بيماران در دسترس نباشد.

دكتر زماني با تاييد اين موضوع به مهم‌ترين روش ثبت اين بيماري كه يكي‌دو سال پيش با همكاري انجمن ام‌اس ايران و وزارت بهداشت شروع شد، اشاره مي‌كند و مي‌گويد: قرار شده حداقل تعداد كساني‌كه تحت درمان با داروي اينترفرون هستند، ثبت شود و شايد بتوان گفت با اين برنامه تا چند سال ديگر بتوانيم آمار دقيقي از اين بيماران ارائه دهيم.

به عقيده وي شيوع ام‌اس در اروپايي‌ها، آمريكايي‌ها و ايراني‌ها كه از يك نژاد هستند، بيشتر از ساير نژاد‌هاست و در واقع تعداد مبتلايان به اين بيماري با اروپاي شمالي و آمريكاي شمالي برابري مي‌كند، ولي با توجه به اهميت اين موضوع تا به حال نظر كارشناسي دقيقي در رابطه با ام‌اس داده نشده است.
__________________