معرفي تمام اعضاي بزرگ ترين گروه موسيقي خانوادگي ايران!

​

همه برای یکی

بزرگ ترین گروه موسیقی خانوادگی ای که بعد از 45 سال هنوز هم پا برجاست

شاید سال 1344 که حسن کامکار- پدر خانواده کامکارها- بچه هایش را دور هم جمع کرد تا یک گروه کوچک خانوادگی تشکیل دهد، هیچ وقت فکرش را نمی کرد که این گروه خانوادگی به بزرگ ترین گروه موسیقی سنتی ایرانی تبدیل شود. در روزهای اول تشکیل گروه به غیر از حسن کامکار که ویولن می نواخت، فقط هوشنگ (آکاردئون)، بیژن (خواننده)، پشنگ (سنتور)، قشنگ (خواننده و ویولن) و ارژنگ (تنبک) در گروه حضور داشتند. تمرین ها هم هر شب در حیاط بزرگ خانه پدری و در کنار حوض و دیگر اعضای خانواده انجام می شد. مهم ترین ویژگی کامکارها که همیشه روی حفظ آن اصرار دارند، خانواده بودن آن هاست. آن ها هیچ وقت نوازنده یا خواننده غریبه ای را به صورت ثابت وارد گروهشان نمی کنند، در زمان های مختلف برحسب نیازی که دارند از آن ها به عنوان مهمان دعوت می کنند. آن قدر خانواده شان پرتعداد و هنرمند هست که بتوانند یک گروه کامل را تشکیل دهند، به موسیقی محلی شان (کردی) علاقه زیادی دارند؛ آن قدر که جزء جدا نشدنی تمام آلبوم ها و اجراهایشان است. خارج از خانواده و گروه هر کدام برای خودشان در هنر کسی هستند؛ نسل جدیدشان دقیقا جا پای پدرانشان گذاشته اند؛ جوان های خانواده باعث شده اند تا انرژی گروه چند برابر شود.

اردوان/ سنتور

برای این که اردوان کامکار را خوب به یاد بیاورید کافی است موسیقی فیلم «سنتوری» را یک بار دیگر گوش کنید، همان موسیقی ای که با خوانندگی محسن چاووشی تبدیل شد به یکی از معروف ترین موسیقی فیلم های چند سال اخیر. اما این فقط گوشه ای از هنرنمایی های اردوان کامکار است. او عاشق کارهای فیوژن و ترکیبی است. به سنتور کاملا مسلط است و برای همین می تواند از آن در هر موسیقی دیگری به غیر موسیقی سنتی هم استفاده کند؛ نمونه اش همین موسیقی فیلم سنتوری که اصلا در ژانر پاپ ساخته شده. ملودی های کردی را برای ارکستر سمفونیک تنظیم می کند، کنسرتینو برای سنتور می نویسد، ترکیبی از سنتور و ارکستر سازهای زهی می سازد و خلاصه کلی کارهای عجیب و غریب که باعث شده او را میان تمام خواهران و برادرانش متمایز کند. بر تارک سپیده، ماهی برای سال نو، سیاچمانه، آلبوم های دریا و بر فراز باد (تکنوازی) و موسیقی فیلم چشم انداز ایرانی (به کارگردانی تورج منصوری) از دیگر آثار ماندگار او هستند.

اردشیر/ کمانچه و قیچک

آلبوم ناشکیبای همایون شجریان را که حتما یادتان هست؟ آلبومی که در زمان انتشارش به پرفروش ترین آلبوم موسیقی سنتی تبدیل شد و حسابی سرو صدا به پا کرد. آهنگسازی این آلبوم را اردشیر کامکار به عهده داشت. البته اردشیر حق استادی هم به گردن همایون شجریان دارد و او کمانچه را پیش همین اردشیر کامکار یاد گرفته است. همزمان که نزد برادر بزرگ ترش پشنگ و محمدرضا لطفی موسیقی را یاد می گرفت، عضو گروه عارف و شیدا هم شد. آلبوم های به یاد صبا، بر تارک سپیده، زهی عشق، تال (قطعاتی روی موسیقی لرستان همراه آواز و کمانچه فرج علیپور)، ناشکیبا، راز نگاه (همنوازی کمانچه و لیره، ساز یونانی و بداهه نوازی در موسیقی ایران و یونان به همراه ماتئوس تساهوریدیس)، کارهای ماندگار او در آهنگسازی و کمانچه نوازی هستند که به صورت مستقل آن ها را انجام داده است.

بیژن/ خواننده اصلی و نوازنده دف، رباب، تار، تنبک و دهل

از پایه گذاران گروه های عارف و شیدا و رفیق شفیق مشکاتیان و لطفی بود. اوایل در همین گروه عارف و شیدا تنبک می نواخت اما یک روز به محمد رضا لطفی پیشنهادی داد که باعث یک انقلاب بین سازهای کوبه ای ایرانی شد. پیشنهاد داد تا از ساز دف در ترکیب سازها استفاده شود و این حرکت آن قدر مورد استقبال قرار گرفت که از آن به بعد در بیشتر گروه های سنتی نقش دف را به خوبی می شود دید. پیش از این، دف فقط در مراسم مذهبی دراویش در خانقاه ها مورد استفاده قرار می گرفت و در گروه های موسیقی ایرانی به کار نمی رفت. بیژن کامکار به غیر از نوازندگی تنبک، دف و رباب، کار خوانندگی هم انجام می دهد و در بیشتر کنسرت ها و آلبوم های کامکارها به عنوان خواننده یا همخوان حضور دارد. در بین کامکارها او با حضور داشتن در 120 آلبوم به عنوان نوازنده و خواننده رکورد دار است.

قشنگ/ سه تار

تنها خواهر خانواده کامکارها همیشه پا به پای برادرانش به عنوان نوازنده سه تار در گروه حضور داشته. او همسر محمدرضا لطفی بوده و امید لطفی که مدتی به عنوان نوازنده مهمان در گروه کامکارها فعالیت می کرد فرزند اوست. به جز سه تار ویولن هم می نوازد و به آواز ایرانی هم تسلط دارد. او اولین زنی بود که بعد از انقلاب به عنوان نوازنده روی صحنه رفت و این نقطه عطفی شد برای حضور نوازنده ها و همخوان های زن در گروه های موسیقی. به غیر از نوازندگی و همخوانی در گروه کامکارها کنسرت های زیادی را هم همراه سیما بینا برگزار کرده است.

ارسلان/ بربط و ویولن

آنهایی که عشق موسیقی کلاسیک و پای ثابت اجراهای ارکستر سمفونیک هستند ارسلان را به خوبی می شناسند، سولیست ارکستر سمفونیک که همیشه نزدیک به همه نوازنده ها و رهبر گروه می نشیند. به علاوه یکی از معروف ترین نوازنده های عود و بربط در ایران هم هست و ساز تخصصی اش در گروه خانوادگی شان همین عود است. به غیر از این در زمینه آهنگسازی برای کودکان هم فعال است و مویقی متن تئاترهای سبز در سبز، شش جوجه کلاغ و روباه، کارآگاه2، بابابزرگ و ترب و موسیقی فیلم تنبل قهرمان (تماما به کارگردانی بهروز غریب پور) ساخته اوست.

به یاد علی اصغر کردستانی، زردی خزان، سوئیت سمفونیک، افسانه سرزمین پدری ام، سرود ایران، شویده دل، سوئیت سمفونیک کردی، کنسرتینو کمانچه (با همکاری اردشیر کامکار)، شباهنگام (با همکاری هوشنگ کامکار روی اشعار نیما یوشیج)، جاده ابریشم، موسیقی متن فیلم مادر (به کارگردانی علی حاتمی)، آلبوم خاک، نغمه خراسانی، نغمه صلح و آلبوم ئه وین آثاری از ارسلان کامکار است که آن ها را خارج از قالب گروه خانوادگی اش منتشر کرده.

پشنگ/ سنتور

از همان اول که وارد کار حرفه ای شد و خودی نشان داد در جامعه موسیقی، کنار پرویز مشکاتیان و فرامرز پایور از وزنه های سنتور نوازی ایران محسوب می شد. مانند برادرش بیژن رفیق شفیق محمدرضا لطفی بود واز همان ابتدای تاسیس گروه شیدا حضور داشت. پشنگ برای خودش مکتب خاصی در شیوه سنتور نوازی دارد و خیلی از سنتور نوازان جوان به سبک او کار می کنند. به غیر کارهای معروفی که با گروه شیدا انجام داده است آلبوم های دیگری ماننده سه نوازی و تکنوازی سنتور، گلگشت، به یاد صبا، بارانه (تکنوازی)، فراق، تکنوازی سنتور در ماهور و راست پنجگاه و گل به دامن را هم منتشر کرده که از مهم ترین آلبوم های تکنوازی سنتور محسوب می شوند.

هوشنگ/ سرپرست گروه و آهنگساز و تنظیم کننده

بزرگ خاندان کامکارهاست. بعد از پدرش سید حسن که بچه هایش را دور هم جمع کرد و موسیقی را مانند خواندن و نوشتن یادشان داد، هوشنگ کسی بود که باید این وظیفه را ادامه می داد. تشکیل گروهی به نام گروه کامکارها و جمع کردن خانواده در قالب این گروه و اجرای کنسرت و تهیه آلبوم و خلاصه هر فعالیتی که در قالب گروه کامکارها انجام می شود زیر دست همین هوشنگ کامکار است. خیلی خودش را روی صحنه آفتابی نمی کند. بیشتر هم به عنوان سرپرست گروه و آهنگساز فعالیت می کند. خیلی از آهنگ های خاطره انگیزی که این سال ها کامکارها اجرا کرده اند مانند بهار آبیدر، کجایید ای شهیدان خدایی، گل همیشه بهار، در گلستانه، شباهنگام (به اتفاق ارسلان کامکار)، موسیقی فیلم پل آزادی (به کارگردانی مهدی مدنی)، به یاد حافظ، کنسرتینو برای سنتور و ارکستر(بر تارک سپیده) و سماع ضربی ها (برای سازهای کوبه ای) ساخته اوست. بیشتر سرش به کارهای علمی مانند تالیف و ترجمه گرم است. تا به حال چندین کتاب و مقاله علمی در زمینه های مختلف موسیقی نوشته است که بعضی از آن ها در سطح جهانی مطرح هستند. به علاوه این که برادر بزرگ کامکارها تحصیلاتش را در ایتالیا و آمریکا انجام داده و چندین سال رئیس گروه موسیقی دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران بوده هو هنوز هم به عنوان استاد موسیقی در این دانشگاه فعالیت می کند.

هانا/ همخوان و نوازنده دف

موسیقی تنها یکی از هنرهایی است که دختر بزرگ هوشنگ کامکار دنبال می کند. عکاسی حرفه ای را نزد اساتیدی چون بهمن جلالی، محمد حسین فرج و شهریار توکلی یاد گرفته است و تا به حال هم چندین نمایشگاه تخصصی از عکس هایش برگزار کرده است. فارغ التحصیل رشته کارگردانی سینما از دانشگاه سوره است. هانا از سال 1382 به عنوان همخوان و نوازند دف به گروه خانوادگی شان پیوست.

مریم ابراهیم پور/ همخوان

قبل از این که پایش به گروه کامکارها باز شود نوازنده ویولن ارکستر سمفونیک بود. به آواز هم تسلط داشت. اما بعد از این که با ارسلان کامکار ازدواج کرد و عضوی از خانواده کامکارها به حساب آمد به عنوان همخوان در گروه شروع به فعالیت کرد. آلبوم های خاک، ئه وین (ارسلان کامکار)، موسیقی متن فیلم مسیح (موسی پور) همچنین موسیقی سریال های تلویزیونی مختلف که مهم ترین آن ها ساخته هایی از احمد پژمان، مجید انتظامی و مرحوم بابک بیات هستند از آثاری اند که ابراهیم پور در آن ها به عنوان خواننده حضور داشته.

نیریز/ تار

پسر پشنگ کامکار و جوان ترین عضو گروه کامکارهاست. البته زمزمه هایی شنیده می شود که برادر کوچک او سیاوش که متولد 1368 است قرار است به گروه بپیوندد. نیریز موسیقی را نزد عمویش ارژنگ و با ساز تنبک شروع کرد. سنتور را که ساز خانوادگی شان محسوب می شود نزد پدرش یاد گرفت و بعد از آن برای یادگیری تار نزد کیوان ساکت رفت. نیریز به غیر از عضویت در گروه کامکارها در زمینه آهنگسازی تئاتر هم فعالیت دارد.

ارژنگ/ تنبک

حتی اگر سراغ موسیقی هم نمی آمد باز هم آن قدر هنرمند و معروف بود که همه اهل هنر بشناسندش. ارژنگ کامکار یک مقدار جنسش با خواهر ها و برادر هایش فرق می کرد. برعکس همه که در دانشگاه سراغ رشته موسیقی رفتند، نقاشی خواند و خیلی حرفه ای نقاشی را ادامه داد؛ طوری که در این سال ها چندین گالری هنری از آثارش بر پاکرده که تمام هنرمندان تجسمی را به طرف خودش جلب کرده. اما نقاشی باعث نشد تا در موسیقی از خواهر و برادر هایش عقب بماند. حضور رسمی اش را در موسیقی با گروه عارف و شیدا شروع کرد و از شروع کار گروه کامکارها هم در کنار برادران و خواهرش تنبک و دف می نواخت. ارژنگ در سال 1382 کتاب «60 قطعه برای تنبک» را منتشر کرد که الان خیلی از هنر جویان تنبک از آن به عنوان سرمشق استفاده می کنند.

صبا/ همخوان

او دختر هوشنگ کامکار است. پس از اتمام دوره متوسطه به آلمان سفر کرد و تحصیلاتش را در رشته Media Design ادامه داد اما این تمام کاری نبود که صبا در این سال ها در آلمان انجام می داد. او در کنار تحصیلات دانشگاهی پیوند خود را با موسیقی قطع نکرد و در مدرسه موسیقی شهر کلن، نزد پورفسور لایزنهایمر به فراگیری دوره مقدماتی آواز اپراتیک مشغول شد. او در سال 1380 و زمانی که هنوز 20 سال بیشتر نداشت به گروه کامکارها پیوست.