واكسن‌ها مواد آنتي‌ژنيك هستند كه براي‌ايجاد ايمني‌فعال برعليه باكتري‌ها وويروس‌ها مصرف مي شوند. واكسن‌هاممكن‌است حاوي ميكرو ارگانيسم‌هاي‌كشته شده يا زنده يا قسمتهائي خاص ازميكروارگانيسم‌ها باشند. در هنگام تجويزواكسن‌ها بايد به نكات زير توجه نمود. 1 ـ بعضي از واكسن‌ها (مثل فلج كودكان)واكنشهاي خيلي كمي را موجب مي‌شوند،در صورتي‌كه ساير واكسن‌ها (مثل‌سرخجه و سرخك) ممكن‌است شكل‌ملايمي از خود بيماري را ايجادكنند.گهگاهي نيز واكنشهاي شديدتري‌ممكن‌است مشاهده شود. واكنشهاي‌آنافيلاكتيك بطور خيلي نادر اتفاق مي‌افتدولي امكان دارد كشنده باشند. 2 ـ واكسن‌ها را در زمان ابتلابه بيماريهاي‌حاد يا در صورت سابقه واكنش شديدنسبت به نوبت‌هاي قبلي واكسن نبايد بكاربرد. 3 ـ بخاطر احتمال خطر آسيب به جنين،تجويز واكسنهاي زنده براي زنان فقط بايددر صورت ضرورت انجام شود. 4 ـ واكسنهاي زنده را نبايد براي افرادداراي نقص سيستم ايمني يا مبتلا به‌بيماري‌هاي بدخيم تجويز نمود. 5 ـ هنگام تجويز داخل عضلاني واكسن‌هابراي بيماران با اختلالات انعقادي ياتحت‌درمان با داروهاي ضد انعقادي بايداحتياط نمود. 6 ـ استفاده از واكسن‌ها براي برنامه ايمن‌سازي همگاني بايد طبق برنامه مصوب‌كميته كشوري ايمن سازي انجام شود. 7 ـ كودكان نارس (در صورت سلامت) ازنظر زماني بايد مشابه ساير كودكان‌واكسينه شوند. 8 ـ واكسنهاي زنده را نبايد از 3 هفته قبل‌تا 3 ماه بعد از تجويز ايمنوگلوبولين‌ها بكاربرد. 9 ـ در صورت احتمال تماس با عامل‌بيماريزا (مثل هپاتيت B، سرخك، اوريون،سرخجه و فلج كودكان)، كاركنان ودانشجويان مراكز بهداشتي، درماني بايدبرعليه بيماري واكسينه شوند. 10 ـ براي جلوگيري از ابتلاي بيماران‌داراي نقص ايمني، افراد خانواده آنان‌رابايدبر عليه سرخك، سرخجه، اوريون وفلج‌كودكان (باواكسن IPV واكسينه نمود. 11 ـ براي زنان باردارو زناني كه قصددارند طي سه ماه آينده باردار شوند،اصولا نبايد واكسنهاي حاوي‌ويروس‌هاي زنده ضعيف شده را استفاده‌نمود. بعضي از واكسن‌ها مثل سرخجه،سرخك و اوريون در دوره بارداري منع‌مصرف دارند. در صورت ضرورت‌واكسيناسيون در زنان باردار، بهتر است‌تا سه ماه دوم يا سوم صبر نمود.
