لوپوس؛ درد هزار چهره

پزشکان به لوپوس می گویند بیماری هزارچهره؛ از بس که علایم این بیماری متنوع و متفاوت است. بیمار میزگرد این هفته سلامت، خانم اقدس م، ۳۵ ساله، مبتلا به لوپوس است که به دلیلی خونریزی در بخش زنان بستری و تحت نظر است. او از سقط جنین و مشکلات و درمان هایش می گوید....
خانم اقدس م که بارداری هایش به خاطر لوپوس منجر به سقط شده می گوید:
خــدا را شـکـرکــه یـک بچـه دارم
▪ تشخیص قطعی که برای تان گذاشته اند لوپوس است. لطفا بفرمایید چه شد که متوجه بیماری تان شدید؟
مدتی بود دچار درد به ویژه در مفاصل زانو و مچ پاها شده بودم. درد مفاصلم طی روزهای متوالی افزایش و کاهش داشت و برخی از روزها مانع از فعالیت های روزمره ام می شد. به مراکز درمانی مراجعه کردم و پزشک برای دردهای مفصلی ام داروهای ضدالتهابی تجویز کرد که البته تا مدتی باعث تسکین موقت دردم شد. از ۳۱ یا ۳۲ سالگی بود که دچار بی اشتهایی خیلی بد،کاهش وزن و ضعف شدید همراه با ضایعات قرمز رنگی روی صورتم شدم. هر بار که با نور آفتاب تماس داشتم، قرمزی و خارش صورتم تشدید می شد و این علایم تا چند روز، همچنان آزارم می داد. به تدریج ضعف و کاهش وزنم تشدید شد و تورم و دردهای مفصلی ام شدت یافت. به متخصص داخلی مراجعه کردم و از دردم گفتم و با راهنمایی ایشان زیرنظر متخصص روماتولوژی قرار گرفتم. پس از انجام برخی بررسی ها به من گفتند که به بیماری لوپوس سیستمیک مبتلا هسنم و داروهای لازم جهت کنترل علایم بیماری به من داده شد.
▪ آیا بعد از مصرف دارو ها دردهای مفصلی و سرخی صورتتان از بین رفت؟
ابتدا خیر. چون دچار ضایعات قرمز رنگ در صورتم و زخم ها و آفت های دهانی می شدم بار دیگر به متخصص پوست و متخصص روماتولوژی مراجعه کردم و تحت درمان قرار گرفتم.
▪ آیا غیر از درد مفاصل و مشکلات پوستی، ناراحتی دیگری هم داشتید؟
خیر.البته پزشک لازم دیدند برای پیشگیری از ناراحتی کلیه هم زیرنظر باشم، که هستم.
▪ چند فرزند دارید؟
یک فرزند. البته بعد از شروع علایم بیماری برای بارداری دوم تلاش کردم اما دچار سقط در سه ماهه دوم شدم. ۶ ماه پس از شروع درمان هم به رغم هشدار پزشکم، مجددا باردار شدم و سقط مجدد داشتم. به خاطر خونریزی و درد آمدم اینجا تا بررسی بیشتری شوم. فکر کنم خیلی کم خون شده ام.
▪ در حال حاضر وضعیت تان چگونه است؟
همراه با همسر و تنها فرزندم در کرج زندگی می کنم. حال عمومی ام خوب است و با کمک پزشکان بیماری ام کنترل شده و روند طبیعی زندگی را طی می کنم. البته هشدار پزشک را جدی گرفتم و اگر بهتر شوم و بروم دیگر اقدام به بارداری نمی کنم. خدا را شکر که یک بچه دارم وگرنه از غصه دق می کردم.


● نگاه اول
پرسش از دکتر شیرین نیرومنش، متخصص زنان و زایمان و استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران درباره مشکل خانم اقدس م
مبـتـلایـان بـه لـوپـوس مـی تـواننـد بـاردار شـونــد؟
▪ اثر لوپوس بر بارداری چیست؟
لوپوس یک بیماری خودایمنی است یعنی بدن خود علیه سلول های خود شروع به ساختن آنتی بادی می کند و آنها را از بین می برد. این بیماری می تواند قسمت های مختلف بدن را درگیر کند. در رابطه با بارداری معمولا تاثیر منفی بر آن دارد و خانم های مبتلا به لوپوس ممکن است دچار نازایی شوند یا اگر باردار شوند، معمولا دچار سقط می شوند. در صورتی که بارداری رخ دهد و ادامه یابد، احتمال اینکه در دوران بارداری مبتلا به فشارخون بالا شوند یا جنین آنها رشد نکند یا دچار مرگ داخل رحمی شود، بیش از بارداری های طبیعی است.
▪ اگر خانمی مبتلا به لوپوس باشد و بخواهد باردار شود به او اجازه می دهید؟
بهتر است قبل از بارداری هم با پزشک زنان و هم با روماتولوژیست مشاوره کند و آزمایش های لازم انجام شود. این اجازه در صورتی که به عنوان نمونه خانمی ۲ فرزند داشته باشند به ایشان داده نمی شود اما در صورتی که فرزند نداشته باشند، با رعایت برخی موارد، امکانش وجود دارد.
▪ مثلا چه نکاتی؟
باید طی بارداری تحت درمان قرار بگیرند. احتمال شیوع سقط، نوزادان کم وزن، زایمان زودرس، مسمومیت بارداری، بیماری های کلیوی دوران بارداری و فشارخون بالا در این خانم ها بیش از خانم های باردار طبیعی است. بارداری این خانم یک بارداری پرخطر است و باید با فواصل کمتر تحت کنترل دقیق قرار بگیرد و به موقع آزمایش های لازم انجام شود. اطمینان از سلامت جنین به صورت مرتب با سونوگرافی صورت بگیرد.
▪ مگر لوپوس روی جنین یک خانم باردار چه تاثیری می گذارد؟
ممکن است جنین دچار اشکالاتی در ضربان قلب شود. در جنین طبیعی ضربان قلب ۱۲۰ تا ۱۶۰ در دقیقه است اما در تعداد ضربان قلب جنین مبتلایان در برخی موارد زیر ۱۰۰ است و در برخی موارد دچار بلوک قلبی هستند و لازم است حتما اکوی قلب جنین انجام شود. حتی ممکن است نوزاد این خانم ها بعد از تولد داخل دستگاه قرار بگیرد.
▪ آیا تکان های جنین طبیعی است؟
بله. تکان ها می تواند طبیعی باشد.
▪ آیا مشکلاتی که ممکن است در طول بارداری پیش بیاید مانند پارگی کیسه آب یا نشانگان تونل کارپ در خانم های مبتلا به لوپوس باردار شایع تر است؟
خیر. ولی این خانم ها به دلیل بیماری لوپوس درد مفاصل دارند که ممکن است در طول بارداری تشدید شود. اختلال در رشد جنین و کمی وزن نسبت به سن بارداری، اختلال در خون رسانی به جنین، کاهش مایع دور جنین و زایمان زودرس در این خانم ها شایع تر است.
▪ لازم می دانید یک خانم باردار مبتلا به لوپوس استراحت مطلق داشته باشد؟
نیازی به استراحت مطلق نیست و می توانند یک زندگی معمولی و کار سبک داشته باشند.
▪ چقدر احتمال دارد یک خانم مبتلا به لوپوس بتواند بعد از ۳۰ سالگی بچه دار شود؟
اگر مشکل نازایی نداشته باشد، امکان بارداری وجود دارد ولی ممکن است به دلیل بیماری خطر سقط افزایش یابد. مهم تشخیص و درمان به موقع است و اینکه ناخواسته باردار نشوند و حتما تحت کنترل پزشک باشند و زمانی که بیماری تحت کنترل است، باردار شوند.
▪ سقط مکرر در این بیماران چه عوارضی دارد؟
به هر حال سقط مکرر به علت خون ریزی هایی که ایجاد می کند عوارضی روحی در پی دارد. به عنوان نمونه، افسردگی همچنین به دلیل کورتاژهایی که انجام می شود و ممکن است چسبندگی داخل رحم ایجاد کند، خطرناک است. خیلی از خانم های مبتلا به لوپوس با مصرف داروهایی مانند آسپیرین و هپارین در ۹ ماه و تحت درمان بودن، بارداری موفقی را طی می کنند و احتمال اینکه بتوانند بچه سالمی به دنیا بیاورند، هست.
▪ آیا سالم بودن برخی ارگان ها مانند کلیه برای باردارشدن این بیماران الزامی است؟
لازم است تست های تجویزشده انجام شود و در صورتی که خطر تشدید بیماری و خطری جدی برای مادر وجود نداشته باشد، اجازه بارداری داده شود.
▪ لازم است قبل از بارداری یا طی آن، مکمل یا داروی خاصی مصرف کنند؟
مکمل خاص خیر ولی داروهای بیماران لوپوس باید حتما زیرنظر پزشک روماتولوژیست تجویز شود و اجازه بارداری را هم باید از آنها بگیرند. مصرف اسیدفولیک نیز حتما باید قبل از بارداری آغاز شود.
▪ آیا در صورتی که روند بارداری در خانم مبتلا به لوپوس خوب باشد، می توانند زایمان طبیعی داشته باشند؟
بله. در صورتی که مشکلی نداشته باشند، امکان زایمان طبیعی وجود دارد. الزاما ابتلا به لوپوس دلیلی بر ضرورت سزارین نیست مگر اینکه مشکل مادری یا جنینی وجود داشته باشد که در آن صورت لازم است سزارین صورت گیرد.
▪ امکان شیردهی هم برای این خانم ها وجود دارد؟
خیر. اما در صورتی که داروهایی استفاده می کنند که برای جنین مضر نباشد، می توانند به فرزند خود شیر دهند.


● نگاه اول
پیش شرط بارداری درلوپوس
سلامت کلیه هاست
دکتر بابک زمانی/ متخصص مغز و اعصاب
استادیار دانشگاه علوم پزشکی تهران
بیماری لوپوس یک بیماری التهابی اتوایمیون (به بیماری هایی که علل ناشناخته دارند و بدن علیه سلول های خودی عمل می کند اتوایمیون می گویند) است که ممکن است سیستم عصبی را هم درگیر کند. درگیری های اعصاب در این بیماران به ندرت در شروع بیماری اتفاق می افتد ولی معمولا زمانی رخ می دهد که علائم بیماری لوپوس خود را نشان دهد. درگیری های اعصاب در این افراد ممکن است خود را با فلج اندام، تشنج، نقص های عصبی و اختلال هوشیاری مشخص شود. بیماری لوپوس می تواند سبب درگیری رگ های مغز و ایجاد حالاتی شبیه سکته مغزی یا التهاب مغزی شود یا فشار داخل مغز را بالا ببرد.
گاهی در بیماران مبتلا به لوپوس، بیماری ام اس نیز ظهور می کند. شیوع بیماری های اتوایمیون در مبتلایان به یکی از بیماری ها، بیش از سایر مردم و توام بودن این بیماری ها با بیماری های دیگر بیشتر است. لوپوس اعصاب محیطی را هم درگیر می کند و سبب ایجاد بیماری های اعصاب محیطی می شود. بیماری های اعصاب محیطی در بیماران مبتلا به لوپوس، کاملا غیرمتقارن و دردناک هستند و سبب تخریب سیستم داخلی عصب یا اکسون می شوند. درمان هایی که برای بیماری لوپوس تجویز می شوند به مساله ایجادشده بستگی دارند. در این مواقع می گوییم درمان علامتی صورت می گیرد. به عنوان نمونه وقتی فشار بالاست و خروج خون از مغز با اشکال روبه رو است یا وقتی عروق مغزی درگیر است، داروهایی مانند هپارین و وارفارین کمک کننده است. در مواقعی که التهابی در مغز است داروهای کورتون دار موثر است. در خانم باردار غیر از مشکلاتی که مربوط به خود لوپوس است بارداری نمی تواند عوارض دیگری داشته باشد و در صورتی که خانمی می خواهد باردار شود و دچار درگیری اعصاب است، لازم می دانم با پزشک روماتولوژیست این موضوع را مطرح کند.


● نگاه دوم
توصیه های تغذیه ای
به مبتلایان لوپوس
دکترتیرنگ نیستانی/ متخصص تغذیه و رژیم درمانی
دانشیار انستیتو تحقیقات تغذیه و دانشگاه شهید بهشتی
لوپوس بیماری ناشی از دستگاه ایمنی است که در آن دستگاه ایمنی به آنتی ژن های خودی واکنش نشان می دهد و تظاهرات پوستی، چشمی و کلیوی دیده می شود. متاسفانه این بیماری پیش رونده است و درمان قطعی برای آن وجود ندارد. بنابراین وقتی به سیر آسیب شناسی و بالینی بیماری توجه می کنیم، نکته حائز اهمیت همین التهاب است که یکی از اجزای اصلی بیماری است. به عبارت دیگر لوپوس توام با التهاب به شکل سیستمیک یا عضوی – کلیه، چشم و پوست است. اصولا در علم تغذیه، تمهیدات خاصی برای این بیماری است تا بتوان واکنش های ایمنی را تا اندازه ای تعدیل کرد ولی نه به این معنا که تعدیل ایمنی به واسطه تمهیدات تغذیه، درمان قطعی ای برای بیماری لوپوس باشد. اما می تواند به عنوان یک درمان جانبی و کمک کننده دست کم به درمان های دارویی کمک کند تا فرد مبتلا به لوپوس کیفیت زندگی بهتری داشته باشد.
یکی از اصلاحاتی که می توان برای بیمار مبتلا به لوپوس انجام داد، دریافت چربی است. چراکه دریافت روغن های هیدروژنی و جامد، التهاب زا هستند و حتی روغن های مایع گیاهی که به آنها اسیدهای چرب امگا۶ می گوییم، هر چند برای سیستم قلب و عروقی و چربی خون مفید هستند ولی اگر به مقدار خیلی زیادی مصرف شوند التهاب زا خواهند بود. بنابراین در این بیماران سعی بر این است که چربی های جامد از برنامه غذایی آنها حذف شود و میزان مصرف امگا۶ به مقدار کمی باشد. از سوی دیگر مقدار دریافت اسیدهای چرب امگا۳ را که خاصیت ضدالتهابی دارند، افزایش می دهیم.
تحقیقات نشان داده که این روش به درجاتی به کاهش التهاب کمک می کند و در سیر بالینی این بیماری تاثیرگذار است. بدیهی است با پیشرفت بیماری و مشکلاتی که برای بیمار مبتلا به لوپوس به وجود می آید طبیعتا تدبیرهای تغذیه ای می تواند به فراخور حال بیمار تغییراتی کند. به عنوان نمونه اگر بی اشتهایی بیمار افزایش یابد، تمهیدات خاص تغذیه ای از سوی متخصص در نظر گرفته می شود تا از کاهش وزن جلوگیری شود. تغییرات لازم را در خصوص رژیم غذایی خود بدهید. همچنین اگر این بیماری روی کلیه ها اثر گذاشته باشد، علاوه بر رعایت سایر موارد فرد مبتلا باید یک رژیم غذایی کم سدیم، کم پتاسیم یا کم پروتئین داشته باشد که در این زمینه متخصص تغذیه می تواند وی را راهنمایی کند. به علاوه برای جلوگیری از مشکل قلبی و عروقی، یک رژیم غذایی کم چرب می تواند کمک کننده باشد.
نکته مهم دیگر، مساله حفاظت از استخوان در این بیماران است. در بیماران مبتلا به لوپوس، توده استخوانی بدن کاهش می یابد. به این دلیل که پزشک برای مهار بیماری از داروهایی چون کورتون با دوزاژ بالا در کنار داروهای دیگر استفاده می کند و کورتون ها با وجود اثراتی که برای درمان بیماری دارند، اما اثر مفیدی روی استخوان ندارند و منجر به پوکی استخوان می شوند. بنابراین پزشک نوع داروی مصرفی، نحوه درمان، رژیم غذایی و سایر عوامل را بررسی و توصیه های غذایی لازم برای پیشگیری یا کاهش عوارض این بیماری را توصیه می کند. از طریق تغذیه مناسب تامین منابع خوب کلسیم برای جلوگیری از پوکی استخوان مفید است.
اما در مواردی که کم هم نیست، باید اعتراف کرد این روش تنها از طریق مواد غذایی طبیعی میسر نیست و ناگزیر هستیم از مکمل ها با دوزهای مختلف با توجه به وضعیت حال بیمار، سن، شرایط بیماری و درجه پیشرفت بیماری استفاده کنیم. بنابراین تغذیه در بیماری لوپوس بخش مهمی از درمان است و به کنترل التهاب برمی گردد، بخش دوم محافظت از استخوان ها و بافت سخت و بخش سوم مانند هر درمان تغذیه دیگری تامین نیازهای تغذیه ای بیمار است. لازم به ذکر است که در مواردی هم تغییراتی چون حذف برخی از غذاها ممکن است پیش بیاید که این مساله جنبه فردی دارد. فراموش نکنید که حتی در همین بیماری، مصرف میوه ها و سبزی ها تا حدود زیادی می تواند مفید و موثر باشد زیرا میوه و سبزی ها از نظر آنتی اکسیدان ها بسیار غنی هستند.


● نگاه سوم
اگر لوپوس دارید
ضدآفتاب را فراموش نکنید
دکتر فریده مهتی پور/ متخصص پوست
بیماری لوپوس، یکی از مهم ترین بیماری های پوست و روماتولوژی محسوب می شود. این بیماری می تواند صرفا در پوست ظاهر شود یا اینکه به شکل سیستمیک، بسیاری از ارگان های داخلی بدن را نیز درگیر کند. علایم پوستی در این بیماری شایع است و از لحاظ بالینی و شکل ظاهری می تواند طرح های متعددی داشته باشد. این بیماری که در خانم های جوان با شیوع بیشتری مشاهده می شود، می تواند ابتدا در پوست ظاهر و سپس به تدریج علایم داخلی آن ظاهر شود یا برعکس، طی پروسه لوپوس سیستمیک، علایم پوستی نیز ظاهر شود. به طوری که ۸۰ تا ۹۰ درصد بیماران در دوره ای از بیماری خود یک یا چند علایم پوستی و مخاطی را نشان خواهند داد.
از علایم شایع پوستی این بیماری، سرخی روی گونه ها در دو طرف است که با قرار گرفتن در معرض آفتاب به سرعت تشدید می شود. درواقع، حساسیت به نور آفتاب یکی از مشخصات مهم این بیماری محسوب می شود که هم علایم پوستی و هم علایم سیستمیک بیماری را تشدید می کند. گاهی بیمار به جای سرخی منتشر و دوطرفه صورت، دچار ضایعات قرمز رنگ با ابعاد مشخص در صورت یا ندرتا سایر نواحی بدن می شود که در صورت عدم درمان ممکن است باعث تغییر رنگ و گود شدن پوست در همان ناحیه شود. محل شایع ضایعات فوق روی بینی، گونه ها و پیشانی است و ندرتا ممکن است مناطق وسیع تری را هم درگیر کند.
هرگونه تماس با آفتاب یا نور شدید می تواند باعث سوختگی و تغییر رنگ پوست این بیماران شود که هفته ها و ماه ها طول می کشد تا بهبود یابد. گاهی در ناحیه مخاط دهان و بینی ضایعات قرمزرنگ یا زخمی یا آفت مانند دیده می شود که به ویژه در ناحیه کام و لب ها و سطح داخلی گونه ها مشاهده می شوند. علاوه بر این، امکان ریزش مو وجود دارد که در ۳۰ درصد بیماران، ریزش موی منتشری دیده می شود که بعد از فروکش کردن بیماری قابل برگشت و درمان نسبی است ولی یک نوع ریزش موی دیگر در این بیماران ممکن است دیده شود که در محل ضایعات پوستی طول کشیده قبلی به ویژه در کف سر دیده می شود و باعث ریزش دایمی مو در محل ابتلا می شود. این نوع دوم ریزش مو حتی بعد از فروکش کردن بیماری نیز معمولا برگشت پذیر نیست، مگر اینکه درمان سریع و کافی در مراحل اولیه بیماری صورت گرفته باشد. یکی دیگر از مشخصات پوستی که در این بیماری دیده می شود به علت گرفتاری های عروقی است که از مشخصات پاتولوژیک بیماری لوپوس محسوب می شود.
این گرفتاری های عروقی در بیماران مختلف ممکن است خود را به شکل ضایعات قرمز رنگ نقطه ای و عودکننده در اندام تحتانی، زخم های طول کشنده، قرمزی کف دست ها، قرمزی نوک انگشتان و تغییر طرح مویرگی آنها نشان دهد. گرفتاری های عروقی مشابهی ممکن است در ارگان های داخلی به ویژه در کلیه و مغز نیز در حال تکامل باشد که لزوم پیگیری دقیق و منظم عملکرد کلیه را در این بیماران می طلبد زیرا گرفتاری کلیه ممکن است بی سروصدا و بدون علایم بارز آنها را درگیر کند. این بیماران همچنین نیاز به معاینات نورولوژیک خواهند داشت. کم خونی و کاهش همه رده های سلول های خونی در این بیماران شایع است که هر یک دخالت های خاص درمانی را می طلبد. توصیه می شود در صورت بروز هر گونه علایم پوستی، عصبی، دردهای مفصلی یا ضایعات دهانی هرچه سریع تر با پزشک خود تماس بگیرند و پزشک را از بروز علایم جدید آگاه کنند.
ضعف، تب، کم خونی، سقط جنین، حساسیت مفرط به نور آفتاب و تورم مفاصل دست ها یا اندام تحتانی نیاز به دخالت های سریع پزشکی دارد و در برخی موارد به بستری شدن بیمار منجر می شود. علاوه بر دخالت های تخصصی پزشکی که توسط متخصصان مربوطه انجام می شود، این بیماران باید متوجه تماس با نورآفتاب یا منابع نور مصنوعی باشند، مصرف ضدآفتاب را بسیار جدی بگیرند، در ساعات میانی روز رفت وآمد خود را در فضای باز محدود کنند و در صورت بروز ضایعه در کف سر و ریزش تکه ای موها پزشک را مطلع کنند. کنترل دایمی این بیماران و ارتباط منظم پزشک و بیمار می تواند زندگی عادی و نرمالی را برای بیماران فراهم کند.


● نگاه چهارم
موفقیت های درمانی لوپوس امیدوارکننده است
دکتر عبدالرحمان رستمیان/ روماتولوژیست و استادیار دانشگاه علوم پزشکی تهران
یکی از علایم بیماری لوپوس، درگیری مفصلی به ویژه مفاصل کوچک دست یا پا است. این بیماران ممکن است دچار ورم مفاصل و آرتریت شوند. درد مفصلی این بیماران التهابی است و با استراحت بدتر می شود و صبح ها مفاصل بیمار خشک است اما خوشبختانه درد مفصلی در آنها خیلی شدید نیست و عملا با دارو با دوز پایین خوب می شود و عوارضی نظیر سایر بیماری های روماتیسمی ندارد. ضعف عضله نیز از دیگر علایم بیماری لوپوس است. البته لوپوس ارگان های مختلفی را درگیر می کند مانند کلیه و ممکن است عروق خونی درگیر شده و دچار کم خونی شوند. حساسیت پوست به آفتاب معمولا با مشکلات مفصلی همراه است و افرادی که این دو مشکل را دارند شدت لوپوس در آنها پایین است و نیازمند درمان های خیلی سنگین نیستند. طی سال های اخیر، موفقیت درمانی لوپوس بسیار خوب بوده و با تشخیص به موقع عوارض و درمان به موقع عملا مشکلات بیماران لوپوس بسیار کم شده و طول عمر آنها بسیار بالاتر رفته است. نکته ای که بسیار مهم این است که استرس هم در شروع و هم در طول بیماری نقش بسیار موثری دارد. کاهش استرس و شرکت در کلاس های مدیریت استرس می تواند مفید باشد.
بیماران مبتلا به لوپوس با درد مفاصل بسته به شدت بیماری شان می توانند ورزش کنند. چون فعالیت نکردن باعث می شود عضلات آنها قدرت خود را حفظ نکند. فعالیت بیش از حد هم که سبب خسته شدن شود، برای لوپوس مضر است. این افراد باید ورزش متعادلی داشته باشند. توصیه می کنم این خانم حتما در مورد فعالیت ورزشی با پزشکان مشورت کنند. خانم مبتلا به لوپوس که می خواهد باردار شود باید پیش شرط هایی را رعایت کند. اولا توسط پزشک متخصص روماتولوژی ویزیت شود. تست های لازم را بدهد، میزان فعالیت و نوع داروهای مصرفی، چک شود. اگر بیمار نیاز نداشته باشد داروی زیادی مصرف کند، روند بارداری به خوبی طی می شود و فرزند سالمی خواهد داشت.
مصرف مکمل هایی را که در بازار برای بیماران لوپوس وجود دارد، صحیح نمی دانم. زیرا این داروهای گیاهی می توانند استروژن داشته باشند و لازم است حتما با پزشک در این مورد مشورت شود. انتقال لوپوس به جنین شیوع خیلی کمی دارد. به همین دلیل برخی آزمایش ها نیز برای خانم باردار مبتلا به لوپوس تجویز می شود. اما درصد این احتمال به قدری نیست که بخواهد باعث دغدغه ذهنی شود. برعکس بیماران آرتریت روماتویید که دردهای آنها در طول بارداری تسکین پیدا می کند، درد در بیماران لوپوس افزایش می یابد به همین دلیل لازم است ماهی یک بار زیر نظر پزشک روماتولوژیست قرار بگیرند و به پزشک زنان هم مراجعه کنند. مصرف برخی داروها در دوران بارداری ممنوع است اما برخی داروها منع استفاده ندارد زیرا از جفت عبور نمی کنند. در رابطه با این موضوع بهتر است با پزشک مشورت شود. باز هم می گویم هر خانم باید تحت نظر پزشک ارزیابی شود تا بینند، می توانند مصرف داروها را کم کنند یا داروها را جایگزین کنند یا خیر.


● نگاه پنجم
اهمیت درمان کلیوی در لوپوس
دکتر پریسا دولتشاهی/ فوق تخصص نفرولوژی و عضو هیات علمی وزارت بهداشت
بیماری لوپوس ارگان های مختلفی را درگیر می کند و یکی از شایع ترین ارگان هایی که درگیر می شود کلیه است و در عین حال یکی از وخیم ترین مشکلاتی است که بیمار لوپوس می تواند به آن دچار شود.
درمان بیماری کلیوی در این بیماران اهمیت زیادی دارد هم به خاطر حفظ کلیه هم افزایش طول مدت زندگی و همچنین به دلیل داروهایی که مصرف می کنند زیرا برخی داروها باید به گونه ای تنظیم شوند که با توجه به کارکرد کلیه تجویز شوند. عمدتا بیماران مبتلا به لوپوس مثل خانم مورد بحث با درگیری کلیه به متخصص کلیه ارجاع داده می شوند. درمان مشکل کلیه تا حد زیادی سبب تسکین کلی دردهای بیمار می شود. یک بیمار لوپوسی که عمدتا با علایم دردهای مفصلی به پزشک مراجعه می کند، اولین ارجاع او به متخصص روماتولوژی خواهد بود و همکاران روماتولوژیست بیمار را از نظر احتمال درگیری کلیوی تحت نظر می گیرند و در زمانی که لازم باشد مسلما بیمار را به متخصص کلیه ارجاع می دهند.
این طور نیست که از همان ابتدا لازم باشد بیمار به متخصص کلیه مراجعه کند. اگر بیماری مبتلا به مشکل کلیوی باشد و غفلت کند و درمان مناسب خود را دریافت نکند مشکل پیشرفت می کند و وضعیت بدتر می شود و در برخی موارد کارکرد کلیه به کلی از بین می رود. بنابراین لازم است به محض مشاهده درگیری کلیوی در بیمار لوپوس مراجعه به متخصص کلیه صورت گیرد تا برای تشخیص دقیق تر و درمان بهتر از سوی پزشک، نمونه برداری از کلیه انجام شود که البته مساله خطرناک نیست و بسیار کمک کننده است.



روزنامه سلامت

 

لوپوس چیست؟

یکی از بیماری های دستگاه ایمنی بدن لوپوس است.در این بیماری اکثر اعضای بدن بخصوص پوست درگیر می شود.از آنجا که برخی نشانه های این بیماری با دیگر بیماری ها مشابه است ما آن را به شکل کامل معرفی می کنیم.

​

لوپوس اختلال سیستم ایمنی است که در تمام طول عمر باقی می‌ماند. در این بیماری سلول‌های دستگاه ایمنی به بافت‌های سالم بدن حمله می‌کنند و منجر به التهاب و آسیب بافتی می‌شوند. علائم آن ممکن است محدود به پوست باشد اما اغلب می‌تواند موجب مشکلات داخلی مانند درد مفاصل نیز شود و در موارد شدید، به قلب، کلیه‌ها و اندام‌های حیاتی دیگر آسیب می‌رساند. با این که هیچ معالجه‌ای برای آن وجود ندارد اما درمان‌هایی وجود دارند که می‌توانند آسیب را به حداقل برسانند.
علائم لوپوس: درد مفاصل

درد مفاصل و عضلات اغلب اولین علائم لوپوس است. این درد در هر دو سمت بدن همزمان ایجاد می‌شود، به ویژه در مفاصل کمر، دست، انگشت‌ها و زانوها. این مفاصل ممکن است به نظر ملتهب رسیده و در هنگام لمس گرم باشند اما بر خلاف آرتروز روماتیسمی معمولاً لوپوس هیچ آسیب دائمی به مفاصل وارد نمی‌کند. علائم لوپوس: بثورات پوستی پروانه‌ای



علامت مشخصه لوپوس بثورات پوستی پروانه‌ای شکل است که در گونه‌ها و روی پل بینی ایجادمی شود. مشکلات پوستی شایع دیگر در این بیماری، حساسیت به آفتاب با ایجاد لکه‌های قرمز پوسته‌پوسته یا جوش‌های بنفش فلس مانند بر روی بخش‌های مختلف بدن از جمله صورت، گردن و دست‌ها است. در برخی از مردم زخم‌هایی در دهان ایجاد می‌شود. علائم لوپوس: تغییرات ناخن


لوپوس ممکن است موجب شکنندگی یا افتادن ناخن‌ها شود. همچنین ممکن است موجب تغییر رنگ ناخن و ایجاد لکه‌های آبی یا مایل به قرمز در قاعده ناخن شود. این لکه‌ها در واقع در نتیجه التهاب رگ‌های خونی کوچک هستند که در قاعده ناخن دیده می‌شوند. این تورم ممکن است پوست اطراف قاعده ناخن را نیز قرمز و متورم کند.

علائم لوپوس: تب و خستگی


بیشتر افرادی که به لوپوس مبتلا هستند خستگی را در درجات مختلف تجربه می‌کنند. در بسیاری از موارد خستگی به قدری شدید است که در ورزش و فعالیت‌های دیگر روزانه اخلال ایجاد می‌کند. بیشتر بیماران تب خفیف را هر از گاهی تجربه می‌کنند. در برخی از بیماران تب بی‌دلیل ممکن است تنها علامت بیماری باشد.

علائم لوپوس: حساسیت به نور



بسیاری از افراد مبتلا به لوپوس به طور غیرعادی به آفتاب و دیگر اشکال نور ماوراءبنفش حساسیت دارند. قرار گرفتن در معرض خورشید ممکن است در آن نواحی پوست که در معرض آفتاب بوده تحریکات پوستی ایجاد کرده و علائم دیگر لوپوس را نیز ممکن است تشدید کند. برخی از داروها ممکن است این حساسیت به نور فرابنفش را در این افراد تشدید کنند

. علائم لوپوس: ریزش مو



علائم لوپوس معمولاً دوره‌ای ایجادشده و سپس از بین می‌روند. یکی از این علائم ریزش مو است. ممکن است در این بیماران در دوره‌هایی ریزش مو به صورت لکه‌های تقریباً عاری از مو در سر مشخص شود یا موی کل سرشان کم پشت شود. وقتی این دوره به اتمام می‌رسد موی جدید احتمالاً دوباره رشد می‌کند.

علائم لوپوس: بیماری رینود



برخی از افراد مبتلا به لوپوس دچار وضعیتی به نام پدیده رینود می‌شوند. انگشت‌ها و پنجه آن‌ها در پاسخ به سرما یا استرس دردناک و بی‌حس و مورمور می‌شود. این زمانی اتفاق می‌افتد که رگ‌های کوچک خون دچار اسپاسم شده و جریان خون به این نواحی محدود می‌شود. در حین حمله انگشت‌ها و پنجه ممکن است به رنگ سفید یا آبی در آیند. البته ممکن است بیماران بدون داشتن لوپوس یا مشکلات جدی سلامتی دیگر، دچار رینود شوند.

لوپوس یا بیماری دیگر؟



وقتی لوپوس شروع می‌شود ممکن است به خاطر ایجاد درد و تورم مفاصل خیلی شبیه به آرتروز روماتیسمی به نظر برسد یا به خاطر درد و خستگی، شبیه به فیبرو میالژیا باشد. یکی از نشانه‌هایی که لوپوس را از این دو بیماری تفکیک می‌کند ترکیبی از تحریکات پوستی با درد مفاصل و خستگی است. همچنین آزمایش‌هایی برای تشخیص لوپوس از بیماری‌های دیگر وجود دارد.

تشخیص لوپوس



تشخیص لوپوس مستلزم دقت زیاد است چون این بیماری شبیه به بیماری‌های دیگری است و اغلب در افراد مختلف به اشکال مختلف بروز می‌کند. بسیاری از افراد سال‌ها پیش از بروز علامت پروانه‌ای، به آن مبتلا هستند . با این که یک آزمایش مشخص برای لوپوس وجود ندارد اما پروتئین‌های مشخصی معمولاً در خون بیمار دیده می‌شوند. آزمایش خون برای آنتی بادی‌های ضد هسته‌ای می‌تواند سر نخی مهمی در اختیار قرار دهد. آزمایش‌های دیگر ممکن است بررسی شمار سلول‌ها، عملکرد کلیه و زمان لخته شدن خون باشد. نمونه‌برداری از بافت اندام درگیر مانند پوست یا کلیه گاهی اوقات می‌تواند به تشخیص کمک کند.

چه افرادی به لوپوس مبتلا میشوند؟



هر فردی ممکن است به لوپوس مبتلا شود اما این بیماری در زنان ده برابر مردان است. علاوه بر جنسیت، در موارد زیر نیز خطر ابتلا افزایش می‌یابد: افراد آسیایی، لاتین، آمریکایی آفریقایی سن بین 20 تا 40 سال داشتن خویشاوند مبتلا به لوپوس

انواع لوپوس



معمولاً منظور از لوپوس نوع سیستمیک لوپوس اریتماتوز (SLE) است که شایع‌ترین و جدی‌ترین نوع آن است اما انواع دیگر لوپوس عبارت‌اند از اریتماتوز لوپوس جلدی که به عنوان لوپوس دیسکوئید نیز شناخته می‌شود به پوست محدود بوده و موجب آسیب به اندام‌ها که گاهی اوقات در SLE اتفاق می‌افتد، نمی‌شود. شایع‌ترین علامت آن ضایعه پوستی حلقوی شکل است. لوپوس سیستمی ناشی از دارو (در افرادی که داروهای خاصی مصرف می‌کنند) به صورت موقتی علائم لوپوس را ایجاد می‌کند.

درمان‌های دارویی برای لوپوس



روش‌هایی برای کنترل علائم لوپوس وجود دارد. این روش‌ها شامل کرم‌های کورتیکو استروئید برای تحریکات پوستی و داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی برای تب و درد مفاصل است. داروهای ضد مالاریا می‌تواند به زخم‌ها، درد مفاصل و تحریکات پوستی کمک کند. کورتیکواستروئیدها را می‌توان به صورت قرص نیز مصرف کرد و در موارد شدید به صورت تزریق درون وریدی مصرف می‌شود. افراد مبتلا به لوپوس شدید می‌توانند از داروهایی که سیستم ایمنی را سرکوب می‌کند، بهره ببرند.

مراقبت از خود



ایجاد برخی تغییرات در برنامه روزانه می‌تواند به کاهش علائم لوپوس کمک کند: پوست خود را در مقابل آفتاب بپوشانید سیگار نکشید به طور منظم ورزش کنید مهارت‌های مدیریت استرس خود را بهبود ببخشید استراحت کافی داشته باشید. برخی از افراد مبتلا به لوپوس به 12 ساعت خواب در شب نیاز دارند.

لوپوس و مشکلات کلیه



با پیشرفت بیماری لوپوس ممکن است اندام‌های دیگر نیز تحت تأثیر قرار بگیرند. سه نفر از هر چهار نفر مبتلا به لوپوس ممکن است به مشکلات کلیه دچار شود. این مشکلات ممکن است هیچ علامتی ایجاد نکنند اما برخی از افراد متوجه تورم در پا یا قوزک پا می‌شوند. بیشتر بیماران تنها زمانی که آزمایش ادرار می‌دهند و میزان غیرعادی پروتئین در آن مشخص می‌شود، به مشکل کلیه‌شان پی می‌برند.

لوپوس و مشکلات قلبی



شایع‌ترین مشکل قلبی مرتبط با لوپوس التهاب پریکارد اطراف قلب است. این عارضه ممکن است درد شدیدی در سمت چپ سینه ایجاد کند. همچنین در افراد مبتلا به لوپوس، احتمال تشکیل پلاک و تنگ شدن یا مسدود شدن عروق وجود دارد و این منجر به بیماری عروق کرونر می‌شود. عوارض دیگر شامل بیماری دریچه قلب و التهاب عضله قلب است. اگر دچار درد سینه شدید به جای این که به دنبال علت آن بگردید فوراً با فوریت‌های پزشکی تماس بگیرید.

لوپوس و مشکلات ریه



در یک سوم از افراد مبتلا به لوپوس، بافت پیرامون ریه‌ها ملتهب می‌شود. این التهاب ممکن است منجر به تنفس دردناک یا درد سینه شود، یا این که اصلاً هیچ علامتی ایجاد نکند. گاهی اوقات لوپوس موجب درد سینه می‌شود که مربوط به ریه‌ها یا قلب نیست بلکه از عضله‌های ملتهب سینه یا درد دنده ناشی می‌شود. در صورت وجود هر دردی در سینه باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.

لوپوس و مشکلات گوارشی



مشکلات گوارشی در لوپوس شایع نیست اما برخی از بیماران ممکن است درد شکم، تهوع، استفراغ، دشواری بلع یا التهاب کبد یا پانکراس را تجربه کنند. این ممکن است به خود لوپوس یا داروهایی که برای درمان آن مورد استفاده قرار می‌گیرد مربوط باشد. برخی از افراد در حین دوره‌های بروز علائم دچار کاهش وزن می‌شوند.

لوپوس و کم خونی



لوپوس و داروهای مورد استفاده برای درمان آن می‌تواند در کم خونی در برخی از بیماران نقش داشته باشد. این یعنی بدن تعداد سلول‌های قرمز خیلی کمی دارد و علت آن ناکافی بودن تولید سلول قرمز و یا سرعت تخریب بیشتر نسبت به تولید آن است. علائم کم خونی شامل خستگی و کوتاهی تنفس است.

لوپوس و دستگاه عصبی



لوپوس می‌تواند طیف وسیعی از مشکلات دستگاه عصبی را ایجاد کند که شایع‌ترین آن‌ها سردرد است. مشکلات خفیف حافظه کمتر شایع است و خود به مرور زمان رفع می‌شود. برخی از افراد مبتلا به لوپوس در خطر بیشتر سکته قرار دارند و در موارد نادر این بیماری منجر به تشنج می‌شود.

لوپوس و سلامت روان



افراد مبتلا به لوپوس در خطر افسردگی و اضطراب قرار دارند. ممکن است علت آن تأثیر این بیماری بر دستگاه عصبی باشد که به فشار ناشی از کنار آمدن بر بیماری مزمن اضافه می‌شود. اگر هر گونه نگرانی در مورد خلق خود دارید با پزشک یا روانشناس صحبت کنید. درمان‌های بسیار موثری برای درمان اضطراب و افسردگی وجود دارد.

لوپوس و بارداری



بیشتر زنان مبتلا به لوپوس می‌توانند باردار شوند اما این بیماری خطر عوارض بعدی در حین بارداری را افزایش می‌دهد. چون علائم لوپوس می‌آیند و می روند، بهترین زمان برای بارداری هنگامی است که علائم در کمترین مقدار قرار دارد. زنانی که در دوره بهبودی باردار می‌شوند احتمال کمتری دارد که دچار پیچیدگی‌های بعدی بیماری شوند. به مامای خود ابتلا به لوپوس را گزارش دهید. داروهای شما ممکن است با این شرایط تغییر کند و به نظارت بیشتری برای اطمینان از موفقیت بارداری نیاز داشته باشید.

لوپوس نوزاد



بیشتر نوزادانی که از مادران مبتلا به لوپوس متولد می‌شوند کاملاً سالم هستند اما در موارد نادر ممکن است نوزاد این مادران به لوپوس مبتلا باشد. این بیماری ممکن است موجب تحریکات پوستی، کم خونی یا مشکلات کبد شود. علائم معمولاً ظرف چند ماه خود از بین می‌روند و آسیب دائمی ایجاد نمی‌کنند. با این حال برخی از نوزادان مبتلا به لوپوس ممکن است با مشکلات جدی قلبی متولد شوند.

زندگی با لوپوس



خستگی و درد مفاصل بیماری لوپوس ممکن است کار یا مراقبت از فرزندان را دشوار سازد. ممکن است لازم باشد فعالیت‌هایتان را کم کنید یا هنگام بروز علائم کمک بگیرید. اما بیشتر بیماران می‌توانند فعالیت‌های معمول را انجام دهند.

چشم‌انداز لوپوس



با بهبود درمان‌های لوپوس، افراد مبتلا به این بیماری عمر بسیار طولانی تری دارند. برای هر فرد ممکن است چشم‌انداز متفاوت باشد و این به شدت بیماری و اندام‌های درگیر بستگی دارد اما بیشتر افراد مبتلا به لوپوس می‌توانند طول عمر طبیعی یا نزدیک به طبیعی را انتظار داشته باشند.