ارکستر فیلارمونیک چک

اولین کنسرت ارکستر فیلارمونیک چک (ارکستر فیلارمونیک چک (CPO) در 4 ‍ژانویه 1896 در رودلفینوم به رهبری دورژاک (Antonín Dvořák) بود. در سال 1901 لودوویک گلانسکی (Ludvík Čelanský) رهبر اصلی این ارکستر شد و از سال 1903 تا 1918 توسط دکتر ویلم زمانک (Dr. Vilém Zemánek) اداره شد کسی که علی رغم مشکلات حیاتی اقتصادی در آن دوره توانست ارکستر را در حد مرکز اصلی موسیقی پراگ تثبیت کند. در سال 1919 اولین سال پس از جنگ، جدا از وقفه به وجود آمده بین سالهای 1913 تا 1933، رهبری CPO به واکلاو تالیچ (Václav Talich) سپرده شد کسی که ارکستر را تا سال 1914 رهبری کرد.

تالیچ 924 کنسرت را در فیلارمونیک رهبری کرد و او به درستی به عنوان پیشگام سنتی CPO شناخته شده است.

بعد از دوره کوتاه اما بسیار پر ثمر و هنری رافائل کوبلیک (Rafael Kubelík) به عنوان مدیر و رهبر CPO از سال 1924 تا 1948، این سمت به کارال آنچرل (Karel Ančerl) از سال 1950 تا 1968 تعلق یافت که در این دوره ارکستر به عنوان بهترین گروه موسیقی دنیا شناخته شد.

در برنامه کاری موسیقی CPO تمرکز آنان بیشتر بر روی موسیقی کلاسیک به خصوص معاصر است، اما همچنین آثار آهنگسازان خارجی مانند ایگور استراوینسکی (Igor Stravinsky)، اشترائوس (Strauss)، بلا بارتوک (Béla Bartók)، شوستاکوویچ (Shostakovich) و پروکفیف (Prokofiev) را اجرا می کردند. سالهای رهبری آنچرل به عنوان فوق العاده ترین دوره ارکستر از لحاظ پیشرفت هنری شناخته شده.

بعد از مهاجرت وی به کانادا، رهبری اصلی ارکستر با واکلاو نئومان (Václav Neumann) ادامه پیدا کرد که دوره طولانی وی تا سال 1990 از لحاظ کیفیت و موفقیت بسیار درخشان بود. بعد از تغیرات سیاسی در کشور در دهه 90 موسیقیدانان مشهوری با موفقیتهای پی در پی رهبری ارکستر را بر عهده گرفتند، همچون؛ جری بلولاواک (Jiří Bělohlávek) از 1990 تا 92، ژرد آلبرشت (Gerd Albrecht) از 1993 تا 96 و ولادیمیر آشکنازی (Vladimir Ashkenazy) از 1996 تا 2003، افرادی بودند که پیشرفت و موفقیت بین المللی فراوانی برای ارکستر به ارمغان آوردند.

فیلارمونیک فصل جدید 2003-04 را با رهبری جدید آغاز کرد، ژنیک ماکال (Zdeněk Mácal) رهبری شایسته (1968 تا 1966 ، متولد 1936، شخصی که در اوج تجربه خویش در هنر و در زندگی به حضوری مهم در ارکستر دست یافت.)

از شروع فعالیت CPO در سطح بین المللی شهرتی داشت که سبب می شد رهبران مهمانی از دیگر کشورها به حضور در آنجا جذب شوند، از جمله: ادوارد گریگ (Edvard Grieg)، اوژن ایزایی (Eugene Ysaye)، سرگی راخمانینوف (Sergei Rachmaninov)، آرتور نیکیچ (Artur Nikisch) و گوستاو مالر (Gustav Mahler) که وی اجرای جهانی "سمفونی هفت" ساخته خودش را به همراه CPO در پراگ سال 1908 اجرا کرد.

همچنین از رهبران بزرگی که بارها در ارکستر حضور داشتند می توان از؛ ایریک کلیبر (Erich Kleiber)، برونو والتر (Bruno Walter)، الکساندر زیملینسکی (Alexander Zemlinsky)، جرج سولتی (Georg Széll) ، چارلز مونش (Charles Munch)، ایوگنی ماروینسکی (Yevgeny Mravinski)، لئونارد برنستین (Leonard Bernstein)، لئوپولد استوکووسکی (Leopold Stokowskii)، فرانز کویتچنی (Franz Konwitschny)، سرجیو چليبيداكه (Sergiu Celibidache)، جندی روژستوینسکی (Gennady Rozhdestvensky)، ***یل کندراشین (Kirill Kondrashin)، لرین مازل (Lorin Maazel)، زوبین مهتا (Zubin Mehta)، برنارد هایتینک (Bernard Haitink)، کلودیا آبادو (Claudio Abbado) و ریکاردو موتی (Riccardo Muti) در میان دیگر رهبران سرشناس نام برد.

دیگر مشارکت بین المللی و فوق العاده CPO اجراهای خارج از کشور آنان می باشد. ارکستر پیش از جنگ، شهرتی بین المللی در سطح اروپا به دست آورده بود، از سال 1902 در بریتانیای کبیر شهرتی فوق العاده کسب کرد، آنطور که از آن زمان تا به امروز در رقابت BBC Proms و جشنواره ادینبورگ حضور دارد.

اولین کنسرت خارج از کشور ارکستر در استرالیا، ژاپن، نیوزلند، چین، هند و روسیه بود. CPO تا سال 2001 یعنی برای چهل و دو سال در چین اجرایی نداشت، اجراهای آنان در ژاپن آنقدر فراوان بود که تالار معروف سانتوری در توکیو مکانی بود که همیشه انتظار حضور ارکستر را می کشید.

اولین سفر CPO به آمریکا و کانادا در سال 1965 بود که در آن زمان موفقیت چشمگیر کارل آنچرل، ارکستر را در آمریکا بسیار مطرح کرد که تا به امروز همچنان به عنوان بهترین اجرا کننده موسیقی چک شناخته شده اند. در مارچ 2004 گروه به همراه آندری بوریکو (Andrey Boreyko) به آمریکا سفر کرد و در آنجا کاری از دورژاک را اجرا کرد.

 

پاسخ : ارکستر فیلارمونیک چک

واکلاو نئومان (Václav Neumann) در دوره طولانی حضور خود در ارکستر از سال 1968 تا 1990 توانست برای ارکستر شهرت و محبوبیت بین المللی بيآفريند كه دليل آن ایجاد صدای متفاوت و سبکی ناب و به خصوص اجراهای غیر قابل مقایسه این ارکستر از موسیقی چک در قياس با ديگر اركسترها است. در دوره دشوار جنگ جهانی اول زمانی که چک اسلواکی به یک کشور مستقل تبدیل شد و همزمان با خدشه دار شدن امپراطوری مجارستان، رهبرانی همچون؛ اُسکار ندبال 1896 تا 1906 و ویلم زمانک 1902 تا 1906 ارکستر را به شایستگی اداره کردند.

در دوره واکلاو تالیچ از سال 1919 تا 1941 بود که ارکستر فیلارمونیک چک به درجه شایسته ترین و بهترین ارکسترهاي اروپا رسید و اولین ضبط ارکستر در دوره تالیچ انجام شد.

رافائل کوبلیک جانشین تالیچ، اولین بار رهبری ارکستر را تنها زمانی که 28 سال داشت بر عهده گرفت که توانست اجرای بسیار درخشانی را روی سن ارائه دهد.

شایان ذکر است که نام "ارکستر فیلارمونیک چک" اولین بار در سال 1894 به عنوان نام اصلی ارکستر ملی پراگ نهاده شد و چنانكه گفته شد، اولین رهبر آن آنتونین دورژاک بود.

به مناسبت بزرگداشت موسیقی چک در سال 2004 دعوتهای بین المللی از ارکستر افزایش یافت، برای مثال؛ در وین، لندن، لینز، بوداپست و سالزبورگ (جایی که CPO در سال 1963 در این فستیوال مهم برای اولین بار شرکت کرد). در سال 2004 رکوئيم (Requiem) اثر دورژاک را به رهبری ژرد آلبرشت (Gerd Albrecht) اجرا نمود كه هنوز شهرت زيادي دارد.

در همان سال، CPO اجراهای غنی خود را در آلمان ادامه داد (جایی که در آگوست همان سال در جشنواره موسیقی اسشلزویخ-هولشتین شرکت کرد) اولین ضبط ارکستر روي گرامافون در سال 1929 بود، واکلاو تالیچ (Václav Talich) آلبوم "وطن من" اثر اسمتانا (Smetana) را ضبط کرد.

CPO بعد از مجموعه گسترده ضبط آثارش، با شروع جنگ، ضبط آثارش را با شرکت سوپرافون ادامه داد. ابتدا ضبطهای ناب واکلاو تالیچ و پس از آن آثار ضبط هاي طلایی به رهبری کارل آنچرل؛ شخصی که با ضبطهای بی نظیر خود در دهه های 50 و 60، پیشرفت و موفقیت گسترده ارکستر را تثبیت بخشید و چهل و دو دیسکت کامل با عنوان نسخه طلایی کارل آنچرل با فرمی دیجیتالی و با برچسب سوپرافون در سال 2002 عرضه کرد.

در سال 1960 اركستر جایزه آکادمی چالرز کروس (Charles Cros) را برای ضبط آنچرل (Ančerl's) از سمفونی مارتینو (Martinů's Fantasies symphoniques) دریافت کرد که این جایزه اولین بین ده رویدادی است که برای یک ارکستر افتخاری بزرگ محسوب می شود. ارکستر برای ضبطهای خود جوایز بین المللی فراوانی کسب کرد، با هدایت رهبران خود و چه به همراه رهبران میهمان. اركستر پنج بار برنده جایزه آکادمی گرند پریکس فرانسه و بارها دارنده جایزه کلاسیک کن (Cannes Classical Award) بوده، مانند سال 2003 برای ضبط اثر دورژاک با رهبری چارلز ماکراس (Charles Mackerras) و با مارک شرکت سوپرفون.

در دوره رهبری واکلاو نئومان، ارکستر فیلارمونیک چک، سموفونی های دورژاک، مالر را به طور کامل ضبط و عرضه کرد. ولادیمیر اشکنازی (Vladimir Ashkenazy) در طول رهبری در ارکستر، سیزده دیسکت جامع از آثار ریچارد استرائوس، مالر، راخمانینوف و دیگر بزرگان موسیقی را به جا گذاشت. چاندو، رهبر دیگر ارکستر، اثری از زملینسکی (Zemlinsky) را بر روی سه دیسکت به همراه آنتونی بئومونت (Antony Beaumont) ضبط و ارائه کرد.

موسیقی مارتینو (Bohuslav Martinů) از دوره تالیچ یکی از موارد ویژه ای بود که CPO روی آن تمرکز داشت و اجراهای مهمی را با آثار وی به روي صحنه آمده است؛ تمام رهبران ارکسترهای چک، موسیقی مارتینو را به عنوان مهمترین بخش اجراهای خود قرار می دهند. نسخه جدیدی از مجموعه سمفونیهای مارتینو به همراه امضای بین المللی خود آهنگساز؛ "مارتینو ژیری بلوهلاوک" توسط ارکستر فیلارمونیک چک و با برچسب سوپرفون عرضه شد. ژنیک ماکال بار دیگر در سال 2003 رهبری ارکستر را بر عهده گرفت.

وی در سال 2007 با آنکه برنامه کامل و جامعی را برای دوره رهبری خود در ارکستر تنظیم کرده بود، بسیار ناگهانی از مقام خود به عنوان رهبر CPO کناره گرفت. در فوریه 2008 ارکستر، الیاهو اینبال (Eliahu Inbal) را به عنوان رهبر جدید معرفی کرد که تا فصل 2009 – 2010 ارکستر را هدایت خواهد کرد.