ارکستر فیلارمونیک نيويورك

ارکستر فیلارمونیک نیویورک (New York Philharmonic)، واقع در شهر نیویورک، یکی از ارکسترهای قدیمی آمریکا است که به عنوان یکی از مهمترین اجرا کنندگان موسیقی کلاسیک شناخته شده است. امروزه خانه اصلی فیلارمونیک واقع در تالار آوری فیشر (Avery Fisher Hall) در مرکز لینکون نیویورک است. این ارکستر در سال 1842 به وجود آمده و نزدیک به 4 دهه از دیگر مراکز سمفونیک آمریکا قدیمی تر است.

در حال حاضر الن گیلبرت (Alan Gilbert) مدیر موسیقی فیلارمونیک و زارین مهتا (Zarin Mehta)؛ برادر زوبین مهتا (از مدیران و رهبران پیشین فیلارمونیک)، سرپرست آن است.

ارکستر در سال 1842 توسط رهبر آمریکایی اورلی کورلی هیل (Ureli Corelli Hill) به عنوان اجتماع فیلارمونیک نیویورک، با اعلام هدف ترویج و بهبود بخشیدن سازهای موسیقی، به وجود آمد. اولین کنسرت فیلارمونیک در 7 دسامبر 1842 در تالار آپولو با رهبری شخص کورلی هیل با اجرای سمفونی 5 بتهوون برگزار شد.

در این کنسرت هنری کریستین تیم (Henry Christian Timm) با اصلیت آلمانی و دنیس اتین (Denis Etienne) با اصلیت فرانسوی نیز ارکستر را رهبری کردند، این کنسرت که شامل موسیقی سالنی و چندین مجموعه اپرا بود، سه ساعت به طول انجامید.

در فیلارمونیک نیویورک تمام موسیقیدانان به صورت مجموعه ای متحد در کنار هم همکاری داشتند، تمام تصمیم گیریها بر اساس رای تمامی افراد ارکستر گرفته می شد؛ مبنی بر آنکه چه کسی در گروه باشد، چه موسیقی اجرا شود و چه کسی رهبری را بر عهده گیرد. در پایان هر فصل نوازندگان مبلغ به دست آمده را بین خود تقسیم می کردند. بعد از اجراهای بیشمار ارکستر به مدت چهار سال، فیلارمونیک کنسرتی ترتیب داد تا بتواند از طریق آن هزینه ساختن تالار جدید را فراهم کند.

در این کنسرت که در منهتن برگزار شد، سمفونی شماره 9 بتهوون را اجرا کردند. نزدیک به 400 نوازنده و خواننده در این اجرا گرد هم آمدند. قسمت آوازی کر آن سمفونی، به زبان انگلیسی ترجمه شده بود که بدین ترتیب اولین اجرای به زبان انگلیسی این اثر بود، اما قیمت بلیط بسیار بالا بود و امیدی برای فروش چندان بالایی نداشت.

بدین ترتیب ساخت سالن جدید به تعویق افتاد، اگرچه این اجرا با گذاشتن تعداد زیادی خواننده در پشت سن تا پایان اجرا، به عنوان یکی از عجیب ترین کنسرتها خوانده شد. در طول دوره اول هفت فصل فیلارمونیک، هفت موسیقیدان وظیفه رهبری را برعهده گرفتند؛ علاوه بر هیل، تیم و اتین، ویلیام آلپرز، جرج لرد، لوئیز ویگرز و آلفرد بوچر، سکان ارکستر را به دست گرفتند.

در سال 1849 زمانی که تئودور ایشفلد (Theodore Eisfeld) به عنوان رهبر ارکستر منسوب شد، آن شیوه پیشین تغییر یافت. در سال 1865 ایشفلد کنسرتی را به مناسبت بزرگداشت آبراهام لینکولن، شانزدهمین رئیس جمهور آمریکا که اخیرا ترور شده بود رهبری کرد اما به دلیل شرایط سیاسی و به ویژه نقدهای روزنامه های نیویورک، فیلارمونیک آخرین قطعه که "قصیده ای به سوی شادی" (Ode to Joy) بود را حذف کرد.

در همان سال 1865 ایشفلد به اروپا بازگشت و برگمن به رهبری در فیلارمونیک تا پایان عمرش در سال 1876 ادامه داد.

 

پاسخ : ارکستر فیلارمونیك نیویورک

عکسها و مدارک آرشیوی فیلارمونیک نیویورک حاکی از آن است که در سالهای 1876 تا 77 لئوپولد دامروش (Leopold Damrosch) و فرانتز لیست (Franz Liszt) رهبری ارکستر را بر عهده داشتند، لیست در سال 1878 ارکستر را ترک کرد و در رقابت با آن اجتماع سمفونی نیویورک را در همان سال به وجود آورد. پس از مرگ او در سال 1885 پسر 23 ساله اس؛ والتر، جای او را گرفت و رقابت خود را با فیلارمونیک ادامه داد. این والتر بود که توانست اندرو کارنگی را متقاعد کند که شهر نیویورک به یک سالن کنسرت درجه یک، نیاز مبرم دارد.

بدین ترتیب در 5 مه 1891 در مراسم افتتاحیه تالار جدید، کنسرتی با رهبری والتر به همراه آهنگساز روسی چایکوفسکی (Piotr Ilyich Tchaikovsky) برگزار شد که نام این تالار بعدها از نام سازنده آن اندرو کارنگی گرفته شد.

تالار کارنگی تا سال 1962 خانه اصلی ارکستر فیلارمونیک نیویورک بود. تئودور توماس (Theodore Thomas) آمریکایی متولد آلمان که شهرت و محبوبیت فراونی را به عنوان رهبر ارکستر کسب کرده بود و برای سالها با فیلارمونیک در رقابت بود، سرانجام در سال 1877 رهبری فیلارمونیک را بر عهده گرفت، به استثنای فصل 1878-79 که توماس در سینسیناتی به سر می برد و آدولف نئوندورف (Adolph Neuendorff) رهبری گروه را بر عهده گرفت.

وی پیش از ترک ارکستر در سال 1891 آنرا به مرحله بالاتر و شهرت و مهارت فراوانی رساند و برای ایجاد سمفونیک شیکاگو، 13 نوازنده فیلارمونیک را با خود برد. دیگر رهبر نامی فیلارمونیک آنتون سیدل (Anton Seidl) بود. سدیل برداشتی رومانتیک در اجرای آثار داشت و دارای شیوه ای محافظه کارانه در عین حال ناب و متفکرانه بود.

در دوره رهبری او، فیلارمونیک موفقیتهای فراوانی کسب کرد و اولین اجرای جهانی خود را از اثر معروف آهنگساز مشهور جهان، دورژاک، سمفونی نهم، را به روی سن بردند. مرگ ناگهانی سیدل در سال 1898 از مسمومیت غذایی در سن 47 سالگی ماتم و اندوه فراوانی به همراه داشت!

دوازده هزار بلیط در مراسم سوگواری او که در خانه اپرای متروپلیتن برگزار می شد به فروش رفت و ارکستر کنسرتی را به احترام و یاد او برگزار کرد. در سال 1909 برای بهبود بخشیدن اوضاع مالی فیلارمونیک، گروهی از ثروتمندان نیویورکی که توسط دو خانم هدایت می شد یعنی خانم ماری سنی شلدون (Mary Seney Sheldon) و مینیه اونترمیر (Minnie Untermyer)، سازمان ضامنین را تاسیس کردند و مدیریت و سازماندهی مالی ارکستر را بر عهده گرفتند.

آنان مسئول انتساب گوستاو مالر به عنوان رهبر اصلی ارکستر بودند و تعداد کنسرتهای ارکستر را از 18 به 54 در هر فصل افزایش دادند. ارکستر فیلارمونیک نیویورک تنها ارکستر سمفونی ای بود که مالر در آنجا به عنوان رهبر کار می کرد و هیچ وظیفه ای در سازماندهی بخش اپرا نداشت، اینکار به منظور آزاد گذاشتن او در ایجاد فضای عمیق تر مملو از سمفونیهای شاعرانه بود.

این اولین بار بود که مالر در نیویورک رهبری می کرد، وی همچنین آثاری را که خود آهنگسازی کرده بود را با اجرای ارکستر به حاضرین معرفی کرد. با شروع کار مالر، هم به عنوان آهنگساز و هم رهبر ارکستر، فصلها گسترش یافتند و حقوق موسیقیدانان بالا رفت.

امکان اجراهای بیشتر و رقابت برای پا گذاشتن به قرن بیستم باز بود. در سال 1911 مالر با مرگی ناگهانی و غیر قابل انتظار از دنیا رفت و فیلارمونیک جوزف استرانسکی (Josef Stransky) را جانشین وی کرد! بسیاری، از انتخاب استرانسکی متعجب شدند زیرا او را جانشین شایسته ای برای مالر نمی دانستند. استرانسکی کنسرتهای ارکستر را تا سال 1920 رهبری کرد و همچنین اولین ضبط ارکستر را در سال 1921 انجام داد.

 

پاسخ : ارکستر فیلارمونیک نیویورک

در سال 1921 ارکستر فیلارمونیک با ارکستر سمفونی ملی نیویورک یکی شدند. با ترکیب این دو ارکستر، فیلارمونیک رهبری هلندی به نام ویلم منگل برخ (Willem Mengelberg) را منسوب کرد. برای فصلهای 1922 تا 1923 استرانسکی و منگل برخ رهبری ارکستر را به طور مشترک بر عهده داشتند، اما استرانسکی بعد از پایان یک فصل مشترک آنجا را ترک کرد و منگل برخ برای مدت نه سال رهبری اصلی ارکستر را در میان دیگر رهبران بر عهده داشت از جمله؛ برونو والتر (Bruno Walter)، ویلهم فورت وانگلر (Wilhelm Furtwängler)، ایگور استراوینسکی (Igor Stravinsky) و آرتور توسکانینی (Arturo Toscanini). در این دوره، فیلارمونیک اولین ارکستر آمریکا بود که سری سمفونیهایی را در کنسرتهای تابستانی با قیمت پائین در استادیوم لویسون، منتهتن، برگزار کرد.

در سال 1920 ارکستر، هنری هادلی (Henry Hadley) را استخدام کرد و وظیفه "آمریکایی سازی" ارکستر را به او سپرد. در هر یک از کنسرتهای که هادلی به همراه ارکستر برگزار می کرد حداقل یک اثر از آهنگسازی آمریکایی در آن اجرا می شد.

در سال 1942 کنسرتهای افراد جوان به سری کنسرتهای قابل توجه کودکان زیر نظر پیانیست، آهنگساز و رهبر آمریکایی ارنست اشلینگ (Ernest Schelling) بسط یافت. این مجموعه کنسرتها نمونه ای برای کنسرتهایی از این دست در سرتاسر کشور شد و محبوبیت آن تا حدی بالا رفت که در هر فصل 15 کنسرت توسط کودکان تا پایان دهه برگزار شد.

منگل برخ و توسکانینی هر دو فیلارمونیک را در انجام ضبط آثار برای کمپانی ماشین سخنگوی ویکتور رهبری کردند که این اولین اقدام برای ضبط در استودیو بود و سرانجام در تالار کارنگی با ضبطهای الکتریکی بهبود یافت. همه ضبطهای الکتریکی برای کمپانی ویکتور تنها با یک میکروفون انجام می شد که اغلب در بالا یا کنار رهبر جا سازی می شد، فرایند راه اندازی سیستم پخش اینگونه ضبطها که از طریق گرامافون انجام می شد "ارتوفونیک" نام دارد. در سال 1936 کمپانی ویکتور برای به دست آوردن تولیداتی بهتر شروع به تجربه های جدید از طریق چندین میکروفون کرد.

در سال 1928 آخرین و مهمترین ترکیب فیلارمونیک نیویورک انجام شد و آن به همراه اجتماع سمفونی نیویورک بود. به عقیده کلارنس مکی (Clarence Mackay) با ترکیب این دو ارکستر، ارکستر فیلارمونیک نیویورک می تواند بزرگترین ارکستر اگر نه در جهان اما در کشور آمریکا باشد. در سال 1930 آرتور توسکانینی سفری را به اروپا ترتیب داد، خود وی ارکستر را در این کنسرتها رهبری کرد و شهرت بین المللی فراوانی برای فیلارمونیک کسب کرد. در همان سال رادیوهای ملی پخشهای خود را آغاز کردند این پخشها بدون وقفه تا 38 سال ادامه یافت. ارکستر در سال 1930 برای اولین بار از کانال CBS در کنسرتی در تالار کارنگی شنیده شد.

بعد از تلاش ناموفق در استخدام رهبری آلمانی ویلهم فورت وانگلر، رهبری انگلیسی جان باربیرولی (John Barbirolli) و رهبری لهستانی آرتور رودزینسکی (Artur Rodziński) جایگزینانی برای توسکانینی در سال 1936 بودند. در همان سال باربیرولی رهبری اصلی ارکستر را بر عهده گرفت، سمتی که آنرا تا بهار 1941 برعهده داشت. در سال 1943 رودزینسکی که در کنسرتی در تالار کارنگی ارکستر را رهبری کرد، به عنوان کارگردان موسیقی فیلارمونیک برگزیده شد.

وی در حالی که شنوندگان بسیاری از شبکه رادیویی CBS در سرتاسر کشور آن کنسرت را دنبال کردند، کنسرت غروب یکشنبه فیلارمونیک را رهبری کرد. زمانی که ایالات متحده آمریکا وارد جنگ جهانی دوم شد آرون کوپلند (Aaron Copland) قطعه چهره لینکولن (A Lincoln Portrait) را به درخواست رهبر آندره کوستلانتز (Andre Kostelanetz) برای فیلارمونیک ساخت به منظور ادای احترام و اظهار تاسف به دلیل جنگ در کشور. در سالهای 1940 فیلارمونیک با کمپانی ضبط کلمبیا، مجموعه ضبطهایی را انجام داد.

بسیاری از کنسرتهای این فصل در تالار لیدرکرانز برگزار شد، این ساختمان پیش از آن به مرکز فرهنگی موسیقی آلمان تعلق داشت. بعدها کمپانی ضبطهای سونی مجموعه کنسرتهای فیلارمونیک به رهبری سر توماس بیکام (Thomas Beecham) را دیجیتال و بر روی Cd عرضه کرد.

 

پاسخ : ارکستر فیلارمونیک نيويورك

در سال 1949 لئوپاد استوکوفسکی (Leopold Stokowski) و دیمیتری متروپولوس (Dimitri Mitropoulos) به طور مشترک رهبری فیلارمونیک را عهده دار شدند و در سال 1951 متروپولوس به عنوان کارگردان موسیقی فیلارمونیک منسوب شد. متروپولوس در زمینه های گوناگونی پیشرو بود، در برگزاری رقابتی برای انتخاب آهنگسازان جدید، برگزاری اجراهایی توسط فیلارمونیک به طور زنده بین پخش فیلمها در سینما تاتر روکسی. متروپولوس مجموعه ضبطهایی را برای کمپانی کلمبیا نیز انجام داد.

در اواخر فعالیتش در فیلارمونیک، باله رومئو و ژولیت اثر پرکوفیف را به طور استریو ضبط کرد. در سال 1957 متروپولوس و لئونارد برنشتاین به طور مشترک رهبران اصلی ارکستر بودند، برنشتاین کارگردان موسیقی شد و اولین رهبر با اصلیت آمریکایی بود که مدیریت ارکستر را برای 11 فصل عهده دار بود، دوره او بسیار با اهمیت در جهت رشد و تغییر فیلارمونیک بود.

برنشتاین در سال 1943 اجرایی فوق العاده و بدون هیچ گونه تمرین به همراه فیلارمونیک را به روی سن برد! شبکه تلویزیونی CBS دو برنامه را به طور ابتکاری برگزار می کرد؛ "کنسرت جوانان" و "لئونارد برشتین و فیلارمونیک". برنامه های قبلی این شبکه در سال 1958 تمام جوایز در رشته تلویزیون آموزشی را از آن خود کرد. برنشتاین ضبطهای خود را تا سال 1969 که بازنشسته شد به همراه ضبط کلمبیا ادامه داد.

کمپانی ضبط سونی بسیاری از آثاری را که برنشتاین با کمپانی کلمبیا ضبط کرد را بر روی CD با نام "قرن برنشتاین منتقل و عرضه کرد. اگرچه تا سال 1962 فیلارمونیک در تالار کارنگی اجرا داشت، برنشتاین ترجیح می داد که در مرکز منهتن ضبط کنند. در سال 1960 برشتین و فیلارمونیک به مناسبت صدمین سال تولد گوستاو مالر، آغاز به اجرا و ضبط تاریخی هشت سمفونی از نه سمفونی مالر به همراه شرکت ضبط کلمبیا کردند.

سمفونی شماره 8 را برنشتاین به همراه ارکستر سمفونیک لندن ضبط کرد. برنشتاین حامی بزرگ آهنگسازان در قید حیات بود، او به همراه فیلارمونیک نیوورک 109 اثر جدید را اجرا کرده است. برنشتاین در سپتامبر 1962 از آرون کوپلند خواست تا قطعه ای جدید را برای فیلارمونیک بنویسد تا آنرا در افتتاحیه مرکز هنری لینکولن اجرا کنند. در میان برنامه هایی که در مدت زمان تعطیلی فصلها برگزار شد؛ جشنواره های استراوینسکی و فرانسوی-آمریکایی در سالهای 1960، کنسرتهای پیر بولز (Pierre Boulez) در سالهای 1970 و جشنواره های جاموب دوکمن در سالهای 1980...

در سال 1971 پیر بولز اولین مرد فرانسوی بود که مدیریت فیلارمونیک را عهده دار شد. دوره او به دلیل اجراهای فراوان و دستیابی به روشی نو برای اجرای کنسرتها معروف می باشد. به همراه وی فیلارمونیک در مجموعه برنامه های تلویزیونی سال 1976 شرکت کرد و همچنین در ادامه، در برنامه های جایزه امی نیز حضور می یافت. بولز مجموعه ای از آثار ارکستری را به همراه کمپانی کلمبیا انجام داد که شامل مجموعه وسیعی از آثار موریس راول (Maurice Ravel) بود.

زوبین مهتا (Zubin Mehta) یکی از جوانترین رهبران بین المللی بود که در سال 1978 به عنوان کارگردان موسیقی فیلارمونیک منسوب شد. دوره او طولانی ترین دوره حضور یک شخص در تاریخچه فیلارمونیک است که تا سال 1991 ادامه داشت. در این دوره مهتا توجه فراوانی به موسیقی معاصر نشان داد و 52 اثر را برای اولین بار اجرا کرد! در سال 1980 فیلارمونیک به عنوان گروهی که دائما در سفرند شناخته شده و به مناسبت پنجاهمین سالگرد سفر توسکانینی به اروپا فیلارمونیک به اجرا در اروپا پرداخت.

کورت ماسور (Kurt Masur) شخصی که از سال 1981 فیلارمونیک را بارها رهبری کرد، در سال1991 به عنوان کارگردان موسیقی منسوب شد. علاوه بر بالا بردن کیفیت اجراهای فیلارمونیک، کنسرتهایی مجانی در روزهای مناسبتی در کلیسای اس.تی جان و تور کنسرتهای سالانه؛ شامل اولین سفر فیلارمونیک به چین، از جمله فعالیتهای برجسته ماسور می باشد.

در سال 2002 دوره وی پایان یافت و او به عنوان یک کارگردان موسیقی پر افتخار بازنشسته شد. در سال 2000 لورین مازل (Lorin Maazel) به مدت دو هفته رهبر میهمان فیلارمونیک بود که با استقبال گرم موسیقیدانان فیلارمونیک مواجه شد. مازل در ژانویه 2001 به عنوان کارگردان موسیقی منسوب شد. در اولین هفته کار خود اثری از جان آدامز را به مناسبت گرامی داشت جانباختگان حادثه 11 سپتامبر 2001 به روی سن برد. مازل در پایان فصل 2008 به فعالیت خود در فیلارمونیک خاتمه داد.

در سال 2003 به منظور بهبود بخشیدن سیستم آکوستیک تالار اوری فیشر، به فیلارمونیک پیشنهاد داده شد تا یکبار دیگر در تالار کارنگی اجرا کنند اما فیلارمونیک آنرا نپذیرفت. در حال حاضر تالار آوری فیشر برنامه ریزی برای انجام تعمیرات در سال 2010 را ترتیب داده است. در 18 دسامبر 2004 فیلارمونیک نیویورک چهارده هزارمین کنسرت خود را اجرا کرد، مرحله مهمی از زندگی بی همتای این ارکستر سمفونی در جهان!

در 26 فوریه 2008 ارکستر فیلارمونیک نیویورک به کره شمالی سفر کرد و در شهر پیونگ یانگ به دعوتی از دولت کره شمالی، کنسرتی برگزار کرد. این اولین اتفاق فرهنگی بین کره و آمریکا بعد از پایان جنگ کره بود. کنسرت فیلارمونیک راهی بود برای بازکردن ارتباط با یکی از ایزوله شده ترین ملتها، دولت آمریکا این دعوت کره شمالی را آغازی برا ی بهبود روابط می دانست. این کنسرت به طور زنده از شبکه بین المللی CNN و رادیو و تلویزیون ملی کره شمالی پخش شد.