بلایند دیت؛ سبک جدید آشنایی یا همان روش سنتی ایرانی؟/ چه تیپ شخصیتی به درد بلایند دیت میخورد نمیتوان بلایند دیت را پدیدهای بیگانه و مغایر با فرهنگ ایرانی دانست خصوصا که میتواند یکی از راههای آشنایی افراد برای روابط عاطفی و ازدواج در نظر گرفته شود. به تازگی هم برنامهای که اصطلاحا نسخه اسلامی بلایند دیت است ساخته شده، هر چند ساخت ورژن اسلامی بلایند دیت انتقادات زیادی را بین کاربران برانگیخته است. کمتر کابر ایرانی در فضای مجازی هست که در چند وقت اخیر کم یا زیاد در جریان برنامههای «بلایند دیت» قرار نگرفته باشد. («Blind date» اصطلاح انگلیسی است که معناهایی مانند قرار ناشناس، قرار کور، ملاقات بدون آشنایی قبلی و امثال اینها برای آن در نظر گرفته میشود ولی با توجه به اینکه این کلمه در زبان انگلیسی به شکل اصطلاحی است که بار فرهنگی خاصی دارد و معادل موجز و گویایی برای آن در زبان فارسی وجود ندارد ناچارا از همان اصطلاح بلایند دیت استفاده میکنیم). بلایند دیت اینگونه است که دو نفر بدون اینکه همدیگر را بشناسند و عموما به واسطه فردی که در این میان با آنها آشناست، یکدیگر را به منظور آشنایی برای تشکیل رابطه عاطفی ملاقات میکنند. اخیرا چند برنامه بلایند دیت ساخته شده و بسیاری آن را جز روشهای جدید ایجاد رابطه عاطفی یا ازدواج در ایران میدانند که البته چند سالی است در میان جوانها یا اصطلاحا نسل زِد ( Z) رواج پیدا کرده است. اما اگر با نگاهی موشکافانهتر این موضوع را بررسی کنیم متوجه میشویم که این نوع آشنایی افراد برای ازدواج بدون اینکه مانند بلایند دیت اسم مشخصی داشته باشد در دهههای گذشته در فرهنگ ما رواج داشته است. تا چند دهه گذشته اکثر آشناییهای افراد برای ازدواج بدون آشنایی مستقیم دختر و پسر و به کمک یک فرد که اصطلاحا واسطه نام میگرفت اتفاق میافتاد. که این واسطه از پدر و مادر تا همسایه و همکار متغیر بود. در این نوع آشناییهای سنتی و بلایند دیت غربی عنصر مشترکی وجود دارد و آن هم اینکه در هر دوی آنها زن و مرد به تنهایی عامل شکلدهنده ارتباط نیستند. شاید یکی از تفاوتهای بلایند دیتهای امروزی به نسبت روشهای سنتی آشنایی و ازدواج در این باشد که در بلایند دیت افراد حق انتخاب آزادانهتری برای تصمیم در مورد شکلگیری و ادامه یا عدم شکلگیری و اتمام ارتباط دارند. و از طرفی دیگر در روشهای سنتی آشنایی زن و مرد تا حد بیشتری (باتوجه به شنیدهها یا عکسهای یکدیگر) نسبت به دیگری شناخت پیدا میکردند اما آشنایی حقیقی که برای رابطه عاطفی و ازدواج مورد نیاز است بعدها و از طریق تعامل خود افراد به دست میآمد. این نکات به خاطر تاکید بر این مطلب است که نمیتوان بلایند دیت را پدیدهای بیگانه و مغایر با فرهنگ ایرانی دانست و میتواند یکی از راههای آشنایی افراد برای روابط عاطفی در نظر گرفته شود. به تازگی هم برنامهای که اصطلاحا نسخه اسلامی بلایند دیت است ساخته شده که به نظر میرسد باید در بین افراد مذهبی نیز این نوع آشنایی برای ازدواج قابل پذیرش باشد. هر چند ساخت ورژن اسلامی بلایند دیت انتقادات زیادی را بین کاربران برانگیخته است مخصوصا بعد از اینکه صفحه برنامه بلایند دیت «وینی» از دسترس خارج و ادامه پخش این برنامه به بهانههای مختلف متوقف شده است و اکثر افرادی که در این برنامه شرکت داشتند، صفحه اینستاگرام آنها بسته شد اما بلایند دیت اسلامی همچنان به فعالیت خود ادامه میدهد.
بلایند دیت به درد چه کسانی میخورد؟ بلایند دیت تجربهای است که توسط بسیاری از افراد پذیرفته است اما اغلب احساسات متفاوتی را بر میانگیزد. آیا این کار گامی به سوی چیزی ارزشمند است یا نهایتا به ناامیدی ختم میشود. فهم اینکه آیا بلایند دیت برای شما مناسب است یا نه نیاز به در نظر گرفتن جنبههای مختلف از جمله اینکه آیا نگاه مثبتی به این موضوع دارید یا نه و اینکه سبک شخصیتی شما چیست و اینکه به دنبال چه چیزی در بلایند دیت هستید، بستگی دارد. بر اساس یک زمینهیابی، تیپهای شخصیتی برونگرا و شهودی بیشترین تمایل را به بلایند دیت دارند در حالی تیپهای شخصیتی درونگرا و حساستر، نسبت به بلایند دیت با محافظهکاری بیشتری برخورد میکنند. آنچه قابل توجه است این نکته است که گشودگی کلی نسبت به تجربه، مهمترین عامل در طیفهای مختلف شخصیتی در بلایند دیت است. این نتایج تصویری امیدوارکننده برای کسانی ترسیم میکند که مشتاق روشی ذاتی و مرموز برای ملاقات با افراد جدید هستند. نقاط قوت بلایند دیت: بلایند دیت برای افرادی که نمیخواهند زمان را برای پیدا کردن فرد مناسب توسط خود هدر بدهند گزینه مناسبی است. اهداف و توقعات در بلایند دیت مشخص است و به شخص کمک میکند اهداف مشابه آنها از ارتباط دارند آشنا شوند. بلایند دیت از دیگر روشهای ارتباط گرفتن میتواند جذابتر باشد. بلایند دیت کمک میکند با فردی به شکل عمیق آشنا شوید. بلایند دیت شانسی است برای آشنایی با کسی خارج از دایره ارتباطات اجتماعی فرد. نقاط ضعف بلایند دیت: احتمال ناامیدی از اینکه انتظاری که نسبت به بلایند دیت خود داشتهایم برآورده نشود. عدم اطمینان در مورد سازگاری با فردی که در ابتدا منطبق با او نظر میرسید. احتمال تجربهای چالشبرانگیز برای افراد درونگرا منسوخ شده از نظر برخی؛ بعضیها معتقدند بلایند دیت موقعیتهای ناخوشایندی ایجاد میکند و ارزش وقت گذاشتن ندارد. انتخاب داشتن یا نداشتن بلایند دیت بسیاری شخصی است و باید با ارزشها، خلق و خو و باز بودن شما نسبت به تجربه همخوانی داشته باشد. در نظر گرفتن فرصتهای رشد و ارتباط همراه با چالشها و عدم قطعیتهای بالقوهه، میتواند به شما در اتخاذ تصمیمی که برای شما مناسب است کمککننده باشد. منبع: tawkify ، boo.world
بلایند دیت»های رایج شده در کشور ما و توقعات مطرح شده در اینگونه ملاقاتها اگر چه خوشبختانه پدیدهای فراگیر نیست اما نمایشگر تب و تابی است که در لایهٔ زیرین جامعهٔ ما در جریان است. تب و تاب دگردیسه شدنِ تجمل خواهیِ کم ضرر یا بی ضررِ آشنا با طبیعت زندگی به سوی مصرفگرایی به قصد نمایش برخورداریها، بیاعتنا به ضربات بیاغراق هولناکی که این پدیده به روح و روان انسان و در مرحلهٔ نهایی به میزان همبستگی اجتماعی وارد میآورد. ماجرای بلایند دیتها از این قرار است که دو زن و مرد در شُرُف ازدواج به لطف شخص ثالثی - که عموما از آشنایان دو طرف ماجرا است- قراری به قصد آشنایی ترتیب میدهند در حالی که پیش از این هیچ گونه ملاقاتی با یکدیگر نداشتهاند و نسبت به علایق همدیگر از جمله عادات غذایی، تفریحات دلپسند و سلیقهٔ موسیقایی و هنری و نظایر اینها کاملا بیخبرند و مراد از کوری در اینجا همین بیخبری و بیاطلاعی است (و حاوی جسارتی به دارندگان این ویژگی به صورت جسمانی نیست.) در ورژن ایرانی این قرار ملاقات پردهای میان دو طرف کشیده بودند و شرکت کنندگان که قادر به دیدن چهرهٔ یکدیگر نبودند و در آخر پس از رد و بدل کردن انتظارات و توقعات و سلیقه ها از هر دو طرف می خواستند بگویند آیا مایل به ارتباط با یکدیگر هستند یا نه و پس از شنیدن پاسخ پرده کنار میرفت و دو طرف قادر به دیدن همدیگر میشدند و اتفاقات نمکینی که در اطراف این ماجرا میافتاد و... این که تا چه اندازه این ملاقاتها جنبهٔ تفریح و سرگرمی جوانانه دارد و تا چه میزان میتواند به روند ازدواج کمک رساند، موضوع این نوشته نیست . آنچه در این قرارها به چشم میآمد، توقعات مالی کهکشانی و تجملاتی بود که طرفین انتظار برآورده کردن آنها را از یکدیگر داشتند. توقعاتی که اگر نیک بنگریم، دیگر در دایره تجمل خواهی و تجمل گرایی نمیگنجد و بیشتر به مفهوم مصرفگرایی خودنمایانه یا مصرفگرایی به قصد تمایز / Conspicuous consumption نزدیک است. برخی از جوانان حاضر در قرار ملاقات به شدت بر روی برند لباس طرف مقابل تاکید میگذاشتند و اینکه لباس وکفشِ شریک آیندهام حتما باید از نوع مارکهای معتبر باشد. نوع خودروطرف مقابل حتما باید از بهترین مدلها باشد و عطری که در ملاقاتها و قرارها استفاده می کند باید از بهترین برندها و مارک ها باشد و مسائلی از این دست! تجمل اما چیست؟ آیا ما همگی به درجاتی تجمل خواه نیستیم؟
ضروری است ابتدا تکلیف مان را با تعریف تجمل روشن سازیم و بعد این مدعا را ورز بدهیم که چرا توقعات جوانان ما در بلایند دیت ها از نوع تجمل گرایی معمول نیست. بهترین تعریف از تجمل گرایی را فیلسوف لهستانی به دست داده است. «لشک کولاکوفسکی» تجمل را چیزی می داند که مردم در طلب آن هستند، بی آنکه کوچکترین نیازی بدان داشته باشند. در واقع تجمل چیزی است که می شود بدون آن هم به خوبی از عهده گذران زندگی برآمد. با این تعریف همگی ما انسان ها به درجاتی تجمل خواه هستیم. مثلا کیست که تا به حال وسوسه نشده باشد از یک صفحه موسیقی بهترین اش را داشته باشد یا هر از چند سال در یک رستوران شیک و گران قیمت ناهاری صرف نکند و یا کتابی با جلد نفیس نخرد؟! اینها همه دل خواسته هایی است که بی آن هم می شود زندگی کرد و در ردیف تجملاتی قرار می گیرد که با تعریف کولاکوفسکی با آن آشنا شدیم و انصاف که همه ما با این تعریف بیش و کم اهل تجمل هستیم! مصرف گرایی به قصد تمایر اقتصادی چیست؟ مصرف گرایی را می شود شاخه ای از تجمل خواهی دانست که به قصد به رخ کشیدن توان اقتصادی، طبقه اقتصادی و در نهایت فاصله گذاری میان خود و انسان های دیگر صورت می پذیرد. به عبارت خودمانی تر: مصرف گرایی که به نیت فرو کردن قدرت اقتصادی اش در چشم و چار همسایه و همکار و دوست و رهگذر چهار راه، دست به خرید تجملاتی می زد که نه تنها می شود بی آنها زندگی کرد، بلکه تجملات برای او ابزاری می شوند برای نمایش دارایی ها و برخورداری هایش! نکته نگرانی آور اما در بلایند دیت های جوانان ما این بود که بیشتر ازدواج و ارتباط را همان کالای مصرفی می دانستند که باید تمایز اقتصادی زوجین و قدرت مالی شان را با زبان قال و حال به دیگران اعلام دارد!
در مصرف گرایی به قصد نمایش اقتصادی چند نکته چه از نظر فردی و چه از نظر اجتماعی قابل بررسی و شاید سزاوار اندیشیدن باشد: نخست اینکه در این نوع به رخ کشیدن لباس های گران قیمت و برند لباس و کفش به قصد نشان دادن دست به جیب بودن، ظرایف زیادی از کف می روند: شخصی که فلان لباس را از بهمان فروشگاه صاحب نام تهیه می بیند دیگر خیلی در بند مطالعه در رنگ ها وچگونگی هماهنگی میان آنها و جنس لباس ها نیست! همان برند لباس اش کافی است تا از شر همه این ظرایف و اندیشیدن به همه اینها خلاص شود. دقیقا همان چیزی که کولاکوفسکی از آن با عنوان از دست رفتن مفهوم « برازندگی» یاد می کند. برازندگی به معنای حذف همه اضافات غیر ضروری و آراستگی در عین دوری از خودنمایی است. برازندگی یی که در دیگران احساس هماهنگی میان صورت و معنا را تداعی کند. همانند نویسنده ای که باز به تعبیر فیلسوف لهستانی نوشته اش را از هرگونه لغت بازی و حشو و سوادفروشی خالی کرده است و در ذهن مخاطب نوشته اش همچون متنی یکپارچه و آراسته تداعی می شود. با این همه این میل سوزان به تجمل خواهی بیمار گونه؛ می تواند برآمده از نوعی زمینه اجتماعی هم باشد: در دوران کهن حاکمان میل به پول و هدف های مادی را در جامعه گسترش می دادند تا فضیلت را در جامعه کمرنگ سازند و جامعه را با آسودگی بیشتری در کنترل بگیرند فضیلتی که سنگ بنای همه جوامع انسانی سالم به شمار می رود. جامعه با فضیلت، جامعه ای است که هر شهروندی را در نقش خود مهربانانه پذیرفته باشد، برای هر شهروندی چه آن کارگر بسیار محترم شهرداری و چه آن جراح زحمتکش کارکردی بشناسد و خوبی یا بدی آنها را در صداقت در انجام وظیفه و رذالت را در کم فروشی در اجرای صادقانه نقش شان بداند. وقتی ملاک همه پول و مصرف به قصد نمایش قدرت اقتصادی شد، همه متر و معیارها ذیل قدرت اقتصادی گرد می آیند و ملاک خوبی یا بدی و شهروند قابلِ احترام بودن و شهروند نازل، مخدوش و در نهایت از میان برمی خیزد! در آخر اینکه: «بلایند دیت»های رایج شده در کشور ما و توقعات مطرح شده در اینگونه ملاقاتها اگر چه خوشبختانه پدیدهای فراگیر نیست اما نمایشگر تب و تابی است که در لایه زیرین جامعه ما در جریان است. تب و تاب دگردیسه شدن تجمل خواهی کم ضرر یا بی ضررِ آشنا با طبیعت زندگی به سوی مصرف گرایی به قصد نمایش برخورداریها، بیاعتنا به ضربات بیاغراق هولناکی که این پدیده به روح و روان انسان و در مرحلهٔ نهایی به میزان همبستگی اجتماعی وارد میآورد. عصر ایران