معرفی فناوری اطلاعات (IT) - 7 دلیل برای انتخاب رشته آی تی در دانشگاه آی تی چیست و چگونه پس از ظهور توانست در مدت فقط 20 سال تمام دنیا را فرا بگیرد و اکثر پول دنیا را ببلعد و پرطرفدارترین و پر درآمدترین مشاغل دنیا را در بر گیرد، با بررسی کامل آی تی با ما همراه باشید. با پیشرفت علم و روند رو به رشد تکنولوژی، بسیاری به دنبال پاسخ به این سوال هستند: آی تی (IT) چیست؟ واژه IT مخفف عبارت Information Tehchnology به معنی فناوری اطلاعات است و به تکنولوژی ایجاد کننده ارتباط بین دستگاه ها و هر آن چه منجر به انتقال و جابجایی داده و اطلاعات می شود، گفته می شود. آی تی گاهی اوقات در زبان فارسی به صورت های ای تی یا ایتی نیز نوشته می شود. در ادامه این مقاله علاوه بر تعریف آیتی، به بررسی رشته IT (رشته فناوری اطلاعات) در دانشگاه، نحوه ورود به آن، آینده شغلی و میزان درآمد مهندس و مدیر ای تی و همچنین تفاوت های مهندسی IT با مهندسی کامپیوتر پرداخته می شود. آی تی (IT) چیست؟ (IT) مخفف کلمه Information Technology به معنی فناوری اطلاعات است. بطور کلی، استفاده از کامپیوترها جهت ذخیره سازی، بازیابی و انتقال داده و اطلاعات را IT یا فناوری اطلاعات می نامند. بشر همواره و از حدود 3000 سال پیش از میلاد مسیح در عصر سومریان باستان توسط نوشتن به نوعی در حال انتقال، بازیابی، ذخیره سازی و برقراری ارتباط بوده است؛ این در حالی است که اصطلاح فناوری اطلاعات به معنی امروزی و مدرن آن از سال 1958 و پس از چاپ مقاله Harvard Business Review، به وجود آمد. جالب اینجاست که کامپیوترها پیش از سال 1978 نیز وجود داشتند ولی از آن ها بیشتر برای انجام محاسبات پیچیده استفاده می شد. عبارت "فناوری اطلاعات" زمانی سر زبان ها افتاد که از کامپیوترها علاوه بر انجام محاسبات پیچیده، برای نظم بخشیدن و sort کردن داده های از پیش نوشته شده نیز استفاده شد. فناوری اطلاعات (Information Technology) به معنای امروزی آن هرگز به وجود نمی آمد مگر به وسیله توسعه زبان برنامه نویسی و نزدیک کردن هرچه بیشتر آن به زبان انسان.به طور خلاصه، فناوری اطلاعات شامل مواردی مانند استفاده از رایانههای الکترونیکی و نرمافزار، تبدیل، ذخیره، حفاظت، پردازش، انتقال و بازیابی اطلاعات می باشد. در تعریف دیگری (که به نظر میرسد کامل تر و دقیق تر باشد) فناوری اطلاعات یا همان آی تی به کلیه فناوریهایی اشاره میکند که در شش حوزه جمعآوری، ذخیره سازی، پردازش، حفاظت، انتقال و نمایش اطلاعات کاربرد داشته و اثرگذار هستند. اخیراً تغییر اندکی در این عبارت داده شده است تا دایره ارتباطات مخابراتی را نیز شامل گردد؛ بنابراین عده ای مایلند معادل فارسی عبارت (Information and Communications Technology) یا ICT را به صورت (فناوری اطلاعات و ارتباطات یا فاوا) به کار ببرند. اگر به دنبال پاسخ سوالاتی مانند معنی IT یا فناوری اطلاعات، چگونگی ورود و تحصیل در رشته فناوری اطلاعات، تفاوت های این رشته با مهندسی کامپیوتر و نیز مهارت های لازم برای ورود به بازار کار این رشته هستید؛ در ادامه به سوالات شما پاسخ داده می شود.
چرا رشته فناوری اطلاعات را برای تحصیل انتخاب کنیم؟ در دهه 70 میلادی و بنا به نیاز روز افزون مشاغل به فناوری اطلاعات، دانشگاه ها رشته ای را به نام رشته مهندسی فناوری اطلاعات ایجاد کردند. پس از آن و در دهه های 80 و 90 میلادی، رشته های دانشگاهی بیشتری بر پایه آی تی شکل گرفت. اما چرا باید برای تحصیل در دانشگاه رشته مهندسی آی تی-فناوری اطلاعات را انتخاب کنیم؟ در ادامه به بیان 7 دلیل و چرایی برای انتخاب این رشته می پردازیم: دلایل انتخاب رشته IT در دانشگاه بازار کارعالی رشته آی تی درآمد قابل توجه مهندسین IT امکان ادامه تحصیل خارج از کشور پویایی شغل مهندسی آی تی مزیت دورکاری برای شاغلین در این حوزه کسب دانش تجاری تنوع گرایش های رشته IT در مقاطع بالاتر در ادامه به توضیح بیشتری درباره هریک از این موارد می پردازیم. 1- بازار کار و آینده شغلی رشته مهندسی IT احتمالا این موضوع که با داشتن مدرک آی تی چه آینده شغلی در انتظار شماست در تمام طول تحصیل، ذهن شما را درگیر می کند؛ اما با در نظر گرفتن حرکت بسیار سریع تکنولوژی و نیاز هرچه بیشتر صنایع به علوم مرتبط با فناوری اطلاعات و کامپیوتر، می توان اطمینان داشت که در صورت کسب مهارت های یک مهندس آی تی پیدا کردن شغل مناسب حتمی است. برخی از علومی که بهتر است برای یادگیری آن ها اقدام کنید عبارتند از: هوش مصنوعی پایگاه داده طراحی سایت آنالیز سیستم ها با بررسی لیستی از پول ساز ترین و بزرگترین شرکت های حال حاضر دنیا خواهید دید که بسیاری از این شرکت ها فعال در حوزه آی تی و فناوری اطلاعات هستند؛ مواردی نظیر ماکروسافت، اپل، گوگل، آمازون، سامسونگ و ... با توجه به توضیحاتی که گستردگی بازار کار رشته آی تی را بیان می کند و نیز با توجه به روند رو به رشد استفاده از کامپیوتر در زندگی روزانه، موقعیت های شغلی همواره برای فارغ التحصیلان رشته فناوری اطلاعات فراهم است. به عنوان بخش بسیار کوچکی از کسب و کارهای نیازمند به حوزه فناوری اطلاعات می توان به شرکتهای تولیدکننده نرم افزار، تولیدکنندگان قطعات صنعتی و کامپیوتری، شرکتها، مؤسسات خدماتی و مراکز آموزشی اشاره کرد. مشاغل برتر حوزه مهندسی آی تی از جمله شغل های رشته IT می توان به موارد زیر اشاره کرد: برنامه نویس در شرکت های تولید کننده نرم افزار ادمین و پشتیبان شبکه در شرکتهای کوچک و بزرگ، وظیفه یک ادمین شبکه نصب و راه اندازی و پشتیبانی شبکه یک شرکت است طراح سایت و رابط کاربری سرپرست آی تی تحلیل گر دیتا (Data Analyst) بهینه سازی سایت ها برای موتورهای جستجو، یا SEO (Search Engine Optimization) توسط مهندسین فناوری اطلاعات سرپرست آی تی (IT Project Manager) بعنوان متخصص امنیت شبکه در شرکت ها یا مدیر امنیت شبکه (Network Security Administrator) بعنوان مهندس سختافزار کامپیوتر (Computer Hardware Engineer)،مهندسان سختافزار، وظیفهی طراحی و توسعهی تجهیزات کامپیوتری مانند مانیتور، صفحه مدار، چیپ و… را بر عهده دارند هر آن چه در اطراف ما به نحوی با علوم کامپیوتر و فناوری اطلاعات گره خورده است. در عکس زیر 50 شغل برتر آمریکا در سال 2019 معرفی شده است، در این شکل تعداد شغل هایی که برای هر شغل وجود دارد و همین طور میانگین درامد هر شغل در سال گفته شده است، همان طور که مشخص است بیشترین شغل ها و بیشترین درآمد ها متعلق به شغل های مربوط به رشته کامپیوتر و رشته آی تی است: پنجاه شغل برتر آمریکا در سال 2019 2- درآمد بالای مهندسین آی تی با در نظر گرفتن بازار کار گسترده رشته آی تی در سازمان های کوچک و بزرگ و نیاز روزافزون غول های فناوری دنیا به علوم فناوری اطلاعات، شاغلین فعال در این حوزه بنا به سطح تخصص خود می توانند در داخل کشور انتظار کسب درآمدی در محدوده 4 تا 30 میلیون تومان در ماه و در خارج از کشور در محدوده 2 تا 12 هزار دلار در ماه را داشته باشند. شایان ذکر است که این اعداد به صورت میانگین بیان شده و این در حالی است که برخی شاغلین در شرکت Google سالیانه بیش از 800 هزار دلار درآمد دارند. برای مطالعه بیشتر در این خصوص به مقاله درامد رشته کامپیوتر و فناوری اطلاعات مراجعه کنید. در زیر سعی نموده ایم اطلاعات بیشتری درباره فرصت های درآمدی رشته های کامپیوتر و آی تی در اختیار شما بگذاریم. متوسط درآمد برنامه نویسان زبان های مختلف در آمریکا متوسط درآمد یک توسعه دهنده نرم افزار در اروپا متوسط درآمد یک توسعه دهنده نرم افزار در کشورهای مختلف
3- امکان اپلای خارج از کشور برای رشته آی تی بنا به مواردی که پیش تر ذکر شد و با در نظر گرفتن رشد غول های فناوری که تمامی آن ها در خارج از کشور عزیزمان ایران قرار دارند، رشته های کامپیوتر و فناوری اطلاعات از جمله رشته هایی هستند که در همه کشورها نیاز به نیروی کار متخصص در آنها احساس می شود، پس اگر مایل به ادامه تحصیل در این رشته ها هستید می توان گفت انتخاب مناسبی است. 4- سهولت تغییر شغل مهندسین IT حتما در آینده شغلی خود با چنین شرایطی مواجه خواهید شد که بنا به هر دلیلی اعم از میزان حقوق پایین، مناسب نبودن محیط کاری یا عدم دریافت حس مثبت از همکاران و مدیر خود از وضعیت موجود رضایت کافی نداشته و به دنبال شغلی متفاوت هستید. اینجاست که مهندسین آی تی از مزیت پویایی این رشته بهره می برند. داشتن مهارت هایی مانند دانش برنامه نویسی در این شرایط به شما در یافتن شغل جدید کمک می کند. 5- امکان کار به صورت Remote امروزه بسیاری از شرکت های تکنولوژی محور از دورکاری یا کار در منزل حمایت می کنند. مهندسین فناوری اطلاعات به ویژه شاغلین در حوزه رایانش ابری از گروه هایی هستند که می توانند بیشترین بهره را از دورکاری ببرند. Remote کار کردن باعث صرفه جویی در زمان و هزینه های شما می شود و تنها ابزار لازم، اینترنت و دستگاه کامپیوتر شما است. 6- ارتقای معلومات شما در حوزه کسب و کار و تجارت از آنجایی که شاغلین این رشته غالبا دانش برنامه نویسی یا پشتیبانی سیستم ها را دارند، در موقعیتی قرار می گیرند که نحوه عملکرد کسب و کار را درک می کنند. پشتیبانی سیستم ها می تواند در واقع هسته اصلی شرکت های فناوری باشد؛ بنابراین درک این موضوع در ارتقای شغلی شما تاثیرگذار خواهد بود. 7- تنوع گرایش تحصیلی در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری رشته IT در مقطع کارشناسی رشته فناوری اطلاعات، امکان انتخاب گرایش وجود ندارد؛ ولی پس از اتمام دوره لیسانس حق انتخاب بین گرایش های متفاوت رشته فناوری اطلاعات پیش روی شماست. از جمله این گرایش ها می توان به سیستم های چند رسانهای، فناوری اطلاعات، معماری سازمانی، مدیریت سیستمهای اطلاعاتی، فناوری اطلاعات پزشکی و سامانههای شبکهای اشاره کرد. جالب است بدانید در سال های اخیر، رشته های کامپیوتر و آی تی اولین رشته هایی بوده اند که ظرفیت آن ها در دانشگاه های معتبر کشور نظیر دانشگاه شریف، تهران، امیرکبیر و بسیاری دیگر تکمیل شده است.
نگاهی اجمالی به مقطع ارشد آی تی بر خلاف آنکه در مقطع لیسانس، فناوری اطلاعات یک رشته محسوب نمیشود و یکی از گرایش های مهندسی کامپیوتر است و در واقع زیر مجموعه رشته مهندسی کامپیوتر قرار دارد، در مقطع ارشد رشته فناوری اطلاعات یک رشته مجزا از مهندسی کامپیوتر است. در کنکور ارشد شما میتوانید در هر یک از رشته های مهندسی کامپیوتر، فناوری اطلاعات و علوم کامپیوتر شرکت کنید.دوره لیسانس آی تی یک دوره کلی و عمومی است و معمولا دانشجویان آی تی در لیسانس فیلد (منظور از فیلد گرایش نیست و منظور یک حوزه پژوهشی است مانند رایانش ابری، اینترنت اشیا و ...) خاصی را برای اینکه برای همیشه روی آن تحقیق و ریسرچ کنند انتخاب نمیکنند و دانشجویان دروس زیادی را به اجبار پاس میکنند حتی اگر به خیلی از دروس علاقه ای نداشته باشند، و ماهیت اکثر دروس نیز تئوری است، و مبنا مقطع لیسانس بر اساس پژوهش گذاشته نشده است، همچنین بسیاری از دروس نیز خیلی به درد آینده تحصیلی و کاری دانشجویان نمیخورد (دروسی مانند ادبیات، تاریخ، انقلاب، تنظیم خانواده و ...). اما مقطع ارشد مقطعی کاملا متفاوت از لیسانس است و وقتی دانشجویان وارد مقطع ارشد میشوند باید فیلدی را که میخواهند در آینده پژوهشی خودشان روی آن کار کنند مشخص کنند و سپس تمامی دروسی که دانشجویان بر میدارند در راستای همان فیلدی است که انتخاب کردهاند بنابراین دروسی را انتخاب میکنند که به آن علاقه دارند و راستای پایان نامه شان است، همچنین ماهیت کار عملی و پژوهشی در ارشد بسیار پر رنگ تر از تئوری است و از این حیث دوره ارشد دوره بسیار جذاب تر از لیسانس است اینکه در مقطع ارشد آی تی چه دروسی را پاس میکنید به این بستگی دارد که چه گرایشی از آی تی را برای ارشد خود انتخاب میکنید فناوری اطلاعات دانشگاه تهران بهترین گرایش ارشد آی تی در کشور است، بعد از فناوری اطلاعات دانشگاه تهران، فناوری اطلاعات دانشگاه امیرکبیر قرار دارد، پس از این دو ، تجارت الکترونیک دانشگاه امیرکبیر در رده سوم قرار میگیرد، پس از این سه مورد بسیاری از گرایش های و دانشگاه های دیگر تقریبا در یک جایگاه قرار میگیرند و نمی توان فرق چندانی بین آنها قائل شد، بنابراین تجارت علم و صنعت، سیستم های چند رسانه ای دانشگاه تهران، سامانه های شبکه ای دانشگاه تهران و سایر گرایش های دانشگاه های شهید بهشتی، تربیت مدرس و خواجه نصیر در یک رده قرار دارند، ارشد کامپیوتر بهتر است یا ارشد فناوری اطلاعات؟ این سوالاتی است که بسیاری از دانشجویان کامپیوتر و آی تی کشور درگیر آن هستند. در اینجا سعی میکنیم به بررسی این موضوع بپردازیم ظرفیت پذیرش ارشد آی تی پایین تر از ارشد کامپیوتر است بنابراین احتمال قبولی در رشته آی تی پایین تر از مهندسی کامپیوتر است. تنوع فیلدهایی که در رشته آی تی وجود دارد بسیار کمتر از رشته مهندسی کامپیوتر است بنابراین دانشجویان حق انتخاب کمتری بین گرایش های موجود خواهند داشت. متاسفانه بازار کار رشته آی تی در داخل کشور نسبت به رشته کامپیوتر ضعیف تر است. پذیرش دانشجویان رشته آی تی در دانشگاه های خارج کشور نسبت به دانشجویان کامپیوتر دشوارتر است. تعداد اساتید باتجربه و برتر در مقطع کارشناسی ارشد، در رشته کامپیوتر بیش از رشته آی تی است. از چه دروسی در کنکور کارشناسی ارشد آی تی سوال مطرح میشود؟ زبان دروس مشترک : ریاضیات گسسته - ساختمان داده - طراحی الگوریتم - مهندسی نرم افزار - شبکه های کامپیوتری اصول و مبانی مدیریت دروس تخصصی مشترک : پایگاه داده - هوش مصنوعی - سیستم عامل
