"پرویز ذبیحغلامی" شاعر کورد زادهی سنندج است. او مقام برتر نخستین جشنواره شعر و کتاب برتر کوردی که به همت شورای اسلامی شهر مریوان برگزار شد؛ در سال ۱۳۸۳ خورشیدی را به دست آورده است. ▪︎نمونه شعر کوردی: (۱) [موسەلەس بازی] هەموو شەوێ خەون دەبینم ئەسپێ لە دەستم موسەلەس دەخوات هەتاکوو خەون دەیباتەوەو خەون دەبینێ هەتاو موسەلەسە درەخت موسەلەسە مرۆ موسەلەسە ... گرینگ نیە موسەلەس لە خەوندا چیە فایتۆنچی ئاوها دەلێت و قاقا پێدەکەنێ دادەبەزم. (۲) ددانە بەردینەکانت پیشان بدە بە ئاوێنە، بە تەنیایی، بە هەورە برووسکە بە دایکت دەڵێن: دارەمەیت کە دەرکە دەکەمەوە ڕۆژنامەی بەیانیت لەبەر کردووە و بەردئێسکی قاڵاوێک لەسەر شانت دانیشتووە و وەنەوز دەدات مردووشۆر دەڵێ: -بە شەو بتشۆم یا خۆڵەمێشی خەیزەران تۆ خەونی دەریا دەبینی خەونی خەون بە دایکت دەڵێن: -بادەوان. (۳) یانێ ههڵچوونی مهلافهکان و بهیانی ناشتاییم ددانی حافزه و سهعاتهکهم چلوورهی تریاک ژنی دراوسێ مناله خووساوهکانی له بهر ههتاودا ههڵدهخات و دهڵێ: ـ بهیانی باش! ههمیشه پاکهتێ سیگار و مشتێ ئیمزام له ژنێک بێ ههینی دا جێ هێشتووه و ههر که تهلهفۆن زهنگ دهدات قارچکێ خوێناوی له گیرفانی کراسه سپییهکهمدا ههڵدهتۆقێ ژنی دراوسێ مناڵه تۆزاوییهکانی له بادا دهتهکێنێ و دهڵێ: ـ جارێکی تر بهیانی باش! ههناسهم هاڵاوی قاڵاوه و گووشییهکهم بڵقی سابوون یانێ... (۴) من کهڵهشێرم رادیۆ قهتارچیان له جیاتی من دهقووقنێ و من له جیاتی رهشهبا. دایکم که له سهر گڵۆپهکانا خهوتووه و خهونی ئاسمان دهبینێ دهڵێ:بێدهنگ به و وهک ئهم گشته ئاموشۆی شهودرهنگان بکه، ئاموشۆی تهنیایی من ههتاو لازمم باڵهکانم له فاستۆنییه و دهندووکم له مهقهست. باوکم که له بیرهوهرییه خوێنی و ناوهختهکانا چینه دهکات دهڵێ: بێ سهر به و له چرای کامیۆن و واکسێنی مانگگیران پارێز که. من کهڵهشێرم مریشک فرۆش له چوارڕێیانی بهیانیدا دهسێ بۆ ههتاو رادهوهشێنێ و قاقا پێدهکهنێ. (۵) [سێ شهممه] هێشتا ههرچی مهلافه و پهنجهرهیه به وایتێکس ششتووه ههتا قهلێک به سهر حهوشهدا دابتهکێ و ههرچی سپییه قهلاوی بێ کاتێ بهفر دائهکات له جیاتی درهخت له کۆتایی پاییزهکانیا رائهوهستم و بهردهوام قهلێک له کراسه سپییهکهمدا ئهقڕنێ ههرچهند له ئاسمان و ناوهکانی ئاسمان سهر دهر ناکهم لادهن ئهڵێ: - تۆ به توون بهڵام ئهگهر پهنجهکانت له بهفرا بڕچێ کێ ئاسمان جێبهجێ بکات؟ پهنجهره دوور و دوورتر ئهبێتهوه سهرم له ژێر مهلافهدا حهشار ئهدهم و ئهگریم (۶) لە مردووشۆرخانەدا هەمووشتێ وریشەی دێ هەم فیشەکی نێو کاسەسەرم هەم ئاوازەکانی مردووشۆر. - برگردان: در مردهشورخانه همه چیز برق میزند هم گلولهی توی جمجمهام هم آوازهای مرده شور. (۷) دەرکە دەکوتم لە رووی خۆمدا دەرکە دەکەمەوە خۆم خوڵک دەکەمە ماڵەوە سەر دەخەمە سەرشانی خۆم و دەگریم ... نازانم هەواڵی مردنی کێم پێیە؟ - برگردان: در میزنم در را به روی خودم باز میکنم خودم را به خانه تعارف میکنم سرم را روی شانهی خودم میگذارم و گریه میکنم ... نمیدانم خبر مرگ چه کسی با من است؟ (۸) ههمووشهوێ له تی ڤییهکه دێته دهرێ و له خهونی قاڵییهکاندا مین دهچێنێ و له تهنیاییی کراسهکاندا مردوو که به یانی دهچێتهوه ناوێ دهسبهجێ دهبێتهوه به بێژهری ههواڵه سیاسییهکان - برگردان: هر شب از تلویزیون بیرون میآید در رویای قالیها مین میکارد و در تنهایی پیراهنها مرده. صبح که به تلویزیون باز میگردد در یک آن گویندهی اخبار سیاسی میشود. (۹) درهختهکان نازانن شهڕ چییه بهڵام ئهو قاڵاوهی به دهنووک روومهتی شهڕڤانێ ههڵدهگرێت و بۆ زهڕنهقووتهکانی دهبات دهزانێ دڵنیام دهزانێ - برگردان: درختها نمیدانند جنگ چیست اما کلاغی که صورت سرباز را به منقار میگیرد و برای جوجههایش میبرد میداند میدانم که میداند. (۱۰) تۆ ماسییهکی ساویلکهیت له قووڵایی دهریای نهوتدا ئهو ڕاوچییهی به دهمتهوه پێدهکهنێ هاتووه دهریا راوبکات. -برگردان: تو ماهی ساده لوحی هستی در اعماق دریای نفت صیادی که به رویت لبخند میزند به صید دریا آمده است. (۱۱) ههتاو و مردووشۆر نووستون قاڵاوێک پێکهنینی مردووهکه به دهنووک ههڵدهگرێت و هەڵدەفڕێت. - برگردان: آفتاب و مرده شور خوابیدهاند کلاغی لبخند مرده را به منقار میگیرد و میپرد. ▪︎برگردان اشعار: فاطمه فرهادی ▪︎نمونه شعر فارسی: (۱) [مداد رنگی] مداد خاکستری یە مربع کشید، مربع مثل جمعە. مداد قرمز یە پنجرە کشید، پنجرە مثل دلتنگی. مداد خاکستری گفت: گفتی کی بر میگردن؟ مداد قرمز پنجرە رو بست و گفت: دیگە بر نمیگردن. مداد خاکستری یە آە کشید، آە مثل مداد خاکستری. مداد قرمز هیچی نکشید. هیچ مثل هیچ. ▪︎نمونه داستان: (۱) [زیستگاه نامه] زن همونطور که پرندهها رو اتو میکرد گفت: ”سپیداری رو که انداختم تو لباسشویی در بیار!” مرد ته سیگارش رو از پنجره بیرون انداخت و گفت: ”دست بردار هیچکی نمیتونه این زمین گند زده رو تمیز کنه.” (۲) [گوسفند نامه] گوشی را که برداشتم، زن مثل گوسفندی که اشتباهی به کشتارگاه زنگ زده باشه گفت: بع! گفتم: بع! گفت: ببع بع بع ببع بع! گفتم: بع ببع ببع! گفت: بــــــــــــــــــــــــــع! بدون اینکه جواب بدم گوشی را گذاشتم، روی کاناپهی خونی نشستم و تا چشم داشتم گریه کردم!. (۳) [هوا نامه] دکتر مثل گاوی که هر روز با سلاخاش سلفی بگیره، گفت: ”آروم باش! من میتونم درداتو دوا کنم!” گفتم: ”ولی من که دردی ندارم.” دکتر گفت: ”یعنی اینکه برای درختای بیمارستان نقشهی فرار میکشی یا قرصهاتو میدی به خورد پرندهها، درد نیست؟” گفتم: ”نه نیست!” وقتی قرصها رو به خوردم داد با عجله زدم بیرون، سیگاری روشن کردم و فکر کردم که چطور میتونم به خورشید یاد بدم دیگه غروب نکنه!. ▪︎برگردان داستانها از کوردی: فاطمه فرهادی گردآوری و نگارش: #سعید_فلاحی (زانا کوردستانی) منابع
