کلسیم سیترات ( Calcium citrate) یک ماده شیمیایی با جرم مولی فرم آنهیدروس 498.46g/mol است. شکل ظاهری این ترکیب شیمیایی به صورت پودر سفید است. فرم 4 آبه آن در حدود 21% کلسیم دارد که بین نمک های خوراکی کلسیم قابل ملاحظه می باشد. ساختار کریستالی این ترکیب به صورت احاطه شدن یون کلسیم با دو آنیون سیترات و دو مولکول آب با پیوند هیدروژنی و دو مولکول آب خارج از کریستال می باشد. مشخصات فیزیکی کلسیم سیترات: پودر سفید و بی بو است و به راحتی در آب حل نمی شود و تقریباً در اتانول حل نمی شود. کلسیم سیترات یک ترکیب شیمیائی است که نمک کلسیم اسید سیتریک محسوب میشود. این نمک بافری است که فلزات را جذب میکند و در اشکال بیآب و آبدار یافت میشود. از این نمک به عنوان بافر در تولید نوشابههای گازدار (کربناته)، به عنوان تنظیم کننده اسیدیته در مرباها، به عنوان پفکننده در خامه و به عنوان امولسیون کننده در پنیر استفاده میشود. همچنین برای جلوگیری از رسوب کردن مواد جامد شیرهای تغلیظ شده در حین ذخیرهسازی در انبار از این نمک استفاده میشود. این نمک با ترکیبات آهن و کلسیم واکنش کرده و با جذب فلزات کلسیم و آهن باعث تشکیل ترکیبات پیچیده میشود. شایعترین نمک کلسیم اسید سیتریک، تری کلسیم سیترات تتراهیدرات است. در برخی از کشورها مانند ایالات متحده آمریکا، تری کلسیم سیترات، به سادگی کلسیم سیترات نامیده میشود. بر خلاف سایر نمکها، سیترات کلسیم جذب بهتری در بدن دارد. در طول عملیات حرارتی، به دلیل حلالیت معکوس آن، نسبت به سایر نمکهای کلسیم کمتر واکنشپذیر است. با توجه به قابلیت قابل ملاحظه زیستی آن، کلسیم سیترات بر منابع کلسیم معدنی مانند کربنات کلسیم یا فسفات کلسیم ترجیح داده میشود. تولید سیترات کلسیم: سیترات کلسیم در جداسازی اسید سیتریک از پروتئین تخمیر شده بدست می آید همان پروتئینی که توسط آن اسید سیتریک به صورت صنعتی تولید می شود. اسید سیتریک در محلول گوگرد با هیدروکسید کلسیم خنثی میشود و سیترات کلسیم نامحلول را تولید می کند. 3Ca(OH)2 (s) + 2C6H8O7 (l) → Ca3(C6H5O7)2 (s) + 6H2O (l) در نتیجه تولید سیترات کلسیم ممکن است به صورت جامد به فروش برسد یا به اسید سیتریک با استفاده از اسید سولفوریک رقیق تبدیل شود.
