سال اکتشاف: ۱۹۱۵ این کشف میگوید که قارههای زمین جابهجا میشوند. چه کسی آن را کشف کرد؟ آلفرد وگنر Alfred Wegner قبل از کشف وگنر، دانشمندان تصور میکردند زمین جسمی ایستا است و هیچگاه تغییر نمیکند و همیشه همین طور بوده است. کشف آلفرد وگنر که قارههای زمین جابهجا میشوند به کشف نظریه تکتونیک انجامید و دانش گستردهتری از پوسته و بستر زمین، حرکت و واکنش آنها با یکدیگر به ما ارائه کرد. کشف او سنگپایهٔ اکتشافات بعدی درباره زمین و درک بیشتر ما از زمینشناسی گردید. آلفرد وگنر به سال ۱۸۸۰ در برلین به دنیا آمد او بیشتر اهل عمل بود تا تفکر و در دانشگاه رشته ستارهشناسی را رها کرده و به مطالعه هواشناسی پرداخت زیرا فکر میکرد ستارهشناسی فرصت تحقیقات علمی را به او نمیدهد. در سال ۱۹۱۰ هنگام بازدید از سواحل آمریکا و آفریقا متوجه شد که کنارههای دو قاره مانند قطعات یک جورچین درست به هم جفتوجور میشود. او حدس زد که این جفتوجور شدن اتفاقی نیست و احتمال دارد دو قاره، روزگاری به هم چسبیده بودند، گرچه اکنون اقیانوس میان آنها فاصله انداخته است. این نظریه در زمان خود انقلابی بود زیرا دانشمندان اعتقاد داشتند که قارهها مکانی ثابت داشته و دارند. او به سنگوارههایی برخورد که هم در سواحل آمریکای جنوبی پیدا میشد و هم در سواحل آفریقا. دانشمندان اعتقاد داشتند زمانی باریکهٔ خشکی این دو قاره را به هم متصل میکرده است و از این طریق جانوران دو قاره در رفت و آمد بودند. این «پل» هزاران سال قبل در آب فرو رفته است. وگنر اعتقاد داشت که چنین پلی وجود نداشته زیرا میباید علائم و نشانههای فراوانی از آن به جا مانده باشد. وگنر با مطالعه تحقیقات دانشمندان و بررسی صدها نقشه متوجه شد شکل صخرهها درهمآمیختگی انواع صخرهها، و لایههای صخرهای در قاره (آمریکای جنوبی و آفریقا) به نحوی است که کاملاً مشخص میکند این دو قاره از هم جدا شدهاند. تنها توضیحی که میشد داد این بود که این دو قاره به هم چسبیده بودند و جدا نشدهاند. او نظریهاش را به سایر قارهها هم گسترش داد و (برای مثال آمریکای شمالی هم میباید به اروپا چسبیده باشد) به این نتیجه رسید که زمانی قاره غولآسای وسیعی بر سطح زمین وجود داشت که نام آن را پانگایا (به یونانی یعنی همهٔ زمین) گذاشت. وگنر کشف خود را در سال ۱۹۱۵ منتشر کرد. واکنش دانشمندان سرد و همراه با بیاعتمادی بود. وگنر جابهجایی قارهها را کشف کرده بود اما نتوانسته بود توضیح دهد چه زمان و چگونه این جابهجایی صورت گرفته است. ۴۰ سال بعد هاروی هس نظریه گسترش کف دریاها را ارائه کرد و نظریه وگنر را به اثبات رساند منبع سایت یک پزشک
جابجایی قاره ها یا اشتقاق قاره ها پدیده ای است که اولین بار در سال ۱۹۱۵ توسط یک هواشناس آلمانی به نام آلفرد وگنر مطرح شد. در این مقاله به جزئیات نظریه وگنر می پردازیم. قاره لورازیا و گندوانا! وگنر در نظریه جابجایی قاره ها بیان می کند که حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش همه خشکی های کره زمین یکپارچه و متصل بوده اند. او نام این خشکی را پانگه آ نامید و معتقد بود که بعد از گذشت چند میلیون سال به دو قاره بزرگ به نام های لورازیا و گندوانا تقسیم شده است. مساحت این دو قاره تقریبا برابر بوده و دریایی به نام تتیس میان قاره لورازیا و گندوانا قرار داشته است. قاره های لورازیا شامل کدام سرزمین های امروزی بوده اند؟ گرینلند اروپا آسیا به جز هندوستان آمریکای شمالی قاره های گندوانا شامل کدام سرزمین های امروزی بوده اند؟ استرالیا هند آفریقا آمریکای جنوبی قطب جنوب کدام آب های امروزی بقایای دریای تتیس هستند؟ دریای خزر دریای مدیترانه دریای سیاه شواهد جابجایی قاره ها کدام اند؟ بر مبنای نظریه وگنر۴ ویژگی را می توان یافت که جابجایی قاره ها را توجیه می کند. شکل حاشیه قاره ها با هم انطباق دارند. اگر حاشیه غربی قاره آفریقا را در کنار حاشیه شرقی قاره آمریکای جنوبی قرار دهیم، بر هم منطبق هستند. گویی در گذشته یکی بوده اند و بعد ها از هم جدا شده اند. تشابه فسیل جانداران در قاره های مختلف وگنردر قاره هایی که امروزه فاصله زیادی از هم دارند، فسیل های مشابهی یافت. مثلا فسیل نوعی خزنده به نام مزوزوروس در آمریکای جنوبی و جنوب آفریقا یافت شد در حالی که بعید به نظر می رسد این جاندار توانسته باشد از اقیانوس بین این دو قاره گذشته باشد. از این رو وگنر استدلال کرد که این دو خشکی در گذشته به هم متصل بوده اند. در قاره هایی که امروزه فاصله زیادی از هم دارند، شباهت های ساختاری سنگ ها و رشته کوه ها وجود دارد. مثلا رشته کوه کالدونین در گریزلند هم سن کوه های آپالاش در آمریکای شمالی است و سنگ های مشابهی دارد. وگنر معتقد بود این شباهت تنها زمانی توجیه می شود که این خشکی ها در گذشته کنار یکدیگر بوده باشند. شواهد حرکت یخچال ها یخچال ها در هنگام حرکت، خراش هایی را روی سنگ بستر خود ایجاد می کنند که جهت حرکت را مشخص می کند. وگنر ردپای یخچال ها را د مناطقی یافت که امروزه آب و هوای گرمی دارند. از این رو به این نتیجه رسید که در گذشته در کنار هم بوده اند و به دلیل جابجایی قاره ها امروزه در مناطق گرم قرار گرفته اند. علت حرکت قاره ها از نظر وگنر چه بود؟ بزرگترین ایرادی که دانشمندان به نظریه وگنر وارد کردند دلیل جابجایی قاره ها بود. وگنر علت جابجایی قاره ها را نیروی جزر و مد و چرخش زمین دانست در حالی که این دو منبع انرژی نمی توانند برای جابجایی بستر محکم اقیانوس ها کافی باشند. این بخش از نظریه وگنر سال ها بعد توسط زمین شناسی به نام هولمز اصلاح شد. او جریان های همرفتی داخل گوشته زمین را به عنوان دلیل حرکت قاره ها معرفی کرد.
