ایستگاه فضایی بین المللی Iss ایستگاه فضایی بینالمللی در ارتفاع ۴۰۰ کیلومتری از زمین با سرعت ۲۸ هزار کیلومتر در ساعت هر ۹۰ دقیقه یکبار به دور زمین میچرخد و ما را میپاید. این ایستگاه از سال ۱۹۹۸ تاکنون در طول ۱۳ سال، با ۷۰ پرواز و ارسال ۱۰۰ قطعه و سازه از زمین و با صرف ۱۰۰ میلیارد دلار شکل امروزش را به خود گرفته است. ایستگاه فضایی بینالمللی ۱۰۸ متر طول دارد، منبع تامین انرژیاش صفحات خورشیدی است، فضای داخلیاش برای فعالیت و زندگی فضانوردان معادل فضای داخل یک هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ است و چند لابراتوار دارد؛ سازهای یگانه برای آزمایش، پایش و مطالعه تغییرات اقلیمی و هستی. پانزده کشور در این ایستگاه با هم همکاری دارند. شش فضانورد تا شش ماه در آن حضور دائمی دارند. فضانوردان با فضاپیمای سایوز روسیه و از پایگاه فضایی بایکانور قزاقستان راهی ایستگاه فضایی میشوند. دو فضاپیمای سایوز تمام وقت در این ایستگاه آماده است تا در صورت اضطرار و خطر، فضانوردان را سالم به زمین برساند. ایستگاه فضایی بینالمللی، سازهای است باارزش که بسیار به فهم و دانستههای ما از منظومه شمسی افزوده است و عمر مفید آن حداقل تا سال ۲۰۲۴ میلادی، یعنی تا پنج سال دیگر است و احتمالا تا سالها بعد. منبع: eUronews
دانشمندان روسی در حال انجام آخرین آزمایشها پیش از اعزام فدور، ربات انساننمای ۱/۸ متری روسیه به مأموریت بدونسرنشین سایوز MS-14 هستند آژانس فضایی روسیه بهتازگی تصاویری بهتآور از ربات انساننمایی به نمایش گذاشته که بهزودی قرار است روانهی ایستگاه فضایی بینالمللی شود. این ربات فدور (FEDOR) نام دارد که مخفف عبارت Final Experimental Demonstration Object Research بهمعنای «پژوهش نهایی آزمایشگاهی جسم نمایشی» است. فدور در واقع نام پلتفرم اصلی توسعهی یک سری از رباتهای ساخت روسیه بود که همزمان با رونمایی اولین نمونه از آنها، رسانهها نام فدور را برای ربات مذکور درنظر گرفتند. ولادیمیر پوتین از این ربات با نام ربونات (بهمعنای ربات فضانورد) یاد میکند؛ رباتی که پیشبینی میشود باتوجه به دقت بالای خود در هدفگیری و عملیاتی نظیر راندن خودرو، میتواند در عملیات فضایی نیز بسیار مفید واقع شود. ربات یادشده اخیرا طی آزمایشهای تنش انجامگرفته در پایگاه فضایی بایکونور در قزاقستان دیده شده است. تصاویر تازه در حالی منتشر میشود که بنابر اعلان آژانس بینالمللی روسیه قرار است بهزودی از فدور در مأموریت بدونسرنشین سایوز MS-14 در ۲۲ اوت ۲۰۱۹ (۳۱ مرداد) استفاده شود. فدور در حالت ایستاده حدود ۱/۸ متر طول دارد؛ در حالی که وزن آن، بستهبه تجهیزات جانبی مورد استفاده، حداقل ۱۰۵ کیلوگرم خواهد بود. این ربات میتواند وزنی بهاندازهی ۲۰ کیلوگرم را با خود حمل کند. از قابلیتهای شگفتانگیز فدور، قابلیت حرکت سینهخیز، برخاستن پس از افتادن روی زمین، سوار شدن روی صندلی ماشین، استفاده از ابزار و نیز انجام عملیات معمول در فرایند ساختوساز است زومیت ZOOMIT
فضانوردان ایستگاه فضایی بینالمللی (ISS) آزمایش بیورآکتوری (رآکتور زیستی) را آغاز کردهاند که انرژی آن را نوعی جلبک تأمین میکند. آنها قصد دارند امکان استفاده از این بیورآکتور را در مأموریتهای فضایی بلندمدت آینده ارزیابی کنند. ساخت این بیورآکتور که فوتوبیورآکتور نامیده میشود، گام مهمی درجهت ایجاد یک سیستم غذایی بسته است که امید میرود روزی بتواند نیاز فضانوردان به مأموریتهای رساندن محمولههای غذایی از زمین را مرتفع کند. طبق بیانیهی مرکز فضایی آلمان (DLR)، چنین سیستمی برای مأموریتهای طولانیمدت آینده به ماه یا مریخ بسیار مهم خواهد بود که نسبتبه آنچه یک فضاپیما میتواند با خود حمل کند، نیاز به مایحتاج بیشتری دارند. این فتوبیورآکتور در ششم مه به ایستگاه فضایی رسیده است. آزمایش یادشده با هدف ارزیابی قابلیت استفاده از جلبک برای تبدیل کربندیاکسید حاصل از بازدم فضانوردان ایستگاه فضایی و تولید زیستتودهی خوراکی ازطریق فتوسنتز، طراحی شده است در فتوبیورآکتور جلبک سبز میکروسکوپی کلرلا ولگاريس طی فتوسنتز کربندیاکسید را به اکسیژن و زیستتودهی خوراکی تبدیل میکند انتظار میرود این فتوبیورآکتور درکنار سیستم فیزیکوشیمیایی بازیافت هوا یا سیستم پیشرفتهی حلقه بسته ACLS که در سال ۲۰۱۸ به ایستگاه فضایی برده شد، کار کند. در کابین ایستگاه فضایی، سیستم ACLS، متان و آب را از کربندیاکسید استخراج میکند. بههمین ترتیب، جلبک موجود در فتوبیورآکتور از کربندیاکسید باقیمانده برای تولید اکسیژن استفاده میکند و محلول هیبریدی را که PBR@ACLS نام گرفته است، تولید میکند. اولیور انگرر، رهبر این پروژه میگوید: با ارائهی نخستین نمایش از این رویکرد ترکیبی، ما پیشگام سیستمهای آینده پشتیبان زندگی هستیم. البته استفاده از این سیستمها عمدتا برای ایستگاههای مبتنیبر سیاره یا مأموریتهای بسیار طولانی موردنظر است. اما اگر پایهی این تکنولوژیها امروز نهاده نشود، در آینده در دسترس نخواهند بود در این آزمایش، جلبک سبز میکروسکوپی که کلرلا ولگاريس (Chlorella vulgaris) نامیده میشود، در ایستگاه فضایی کشت خواهد شد. این جلبک علاوهبر تولید اکسیژن، یک زیستتودهی غذایی تولید میکند که فضانوردان میتوانند آن را مصرف کنند. ایجاد یک زیستتودهی خوراکی از کربندیاکسید درون فضاپیما بهمعنای این است که لازم است در مأموریتهای فضایی، غذایی کمتری برده یا تحویل داده شود. براساس این بیانیه، بهعلت محتوای پروتئینی بالای این جلبک، میتوان حدود ۳۰ درصد از غذای فضانوردان را با این جلبک جایگزین کرد. ZOOMIT
پژوهشگران ناسا با فرستادن چندین موش به ایستگاه فضایی بینالمللی رفتار آنها را مورد مطالعه قرار دادند. آزمایشهای انجامشده در ایستگاه فضایی بینالمللی نشان میدهند که موشها بهسرعت به شرایط میکروگرانش موجود در قضا سازگار میشوند. اگرچه بهطور غیرمنتظرهای برخی از موشهای آزمایشی رفتار کنجکاوانهی چرخشی از خود نشان دادند و با سرعت و بیوقفه در اطراف دیوارهای قفس فلزی خود به حرکت درآمدند. پژوهش اخیر که در مجله Scientific Report منتشر شد، جامعترین تجزیهوتحلیلی است که تاکنون روی رفتار موشها در فضا انجام شده است. مطالعهی موشها در فضا قبلا نیز انجام شده بود. برای مثال مطالعاتی که روی شاتل فضایی انجام شد اما هدف اصلی آن تلاشها ارزیابی میزان عملی بودن کار روی موشها در شرایط میکروگرانش بود. در این مطالعه درواقع رفتار و نیز برخی از جنبههای مرتبط با سلامتی آنها مورد بررسی قرار گرفت. در مطالعهی جدید که تحت هدایت اپریل رونکا یکی از پژوهشگران ناسا انجام شده است، از قفسهایی که ناسا برای جوندگان طراحی کرده است، استفاده شد. این قفسها یک محوطهی بسته هستند که بهطور خاص برای استفاده در آزمایشها طراحی میشوند. در آزمایشاتی که در سال ۲۰۱۴ در ایستگاه فضایی بینالمللی انجام شد، ۲۰ موش درمعرض شرایطی قرار داده شدند که بهطور معمول توسط فضانوردان تجربه میشود؛ شامل میکروگرانش، اشعه، محصورشدگی، افزایش کربندیاکسید و دیگر عواملی که میتوانند روی سلامت و تندرستی روانی تأثیرگذار باشد. اما هدف اصلی مطالعهی جدید ارزیابی این موضوع بود که چگونه موشها با زندگی نسبتا کوتاه خود دربرابر مأموریتهای فضایی طولانیمدت واکنش نشان میدهند. دانشی که از انجام این پژوهش بهدست میآید، اطلاعات بیشتری درمورد نحوهی واکنش انسانها در شرایط مشابه فراهم خواهد کرد. موشهایی که در این آزمایش استفاده شدند، همه ماده بوده و وقتی زمین را ترک میکردند، ۱۶ یا ۳۲ هفته سن داشتند. آنها پس از گذراندن یک سفر چهار روزه و رسیدن به ISS، بهمدت ۱۷ تا ۳۷ روز در یک کپسول دراگون اسپیس ایکس بدون خدمه ماندند. اگرچه این دوره برای انسان نسبتا کوتاه است ولی برای موشها که بیش از سه سال زندگی نمیکنند، مدت زمانی طولانی است. تمرکز اصلی مطالعهی جدید بررسی رفتار موشها در فضا بود. به این منظور، دوربینهایی درون قفسها تعبیه شد. بهعنوان گروه کنترل، همین آزمایش روی زمین نیز انجام شد. تمام این ۲۰ موش طی دورهی مأموریت زنده ماندند. پس از بازگشت به زمین ازنظر سلامتی وضعیت مناسبی داشتند و وزن آنها نیز همانند موشهای گروه کنترل بود. پژوهشگران این ویدئوها را بررسی و درمورد رفتار موشها یادداشتبرداری میکردند. در بیشتر موارد و بهجز چند قدم اول که موشها هنوز عادت نکرده بودند، توانایی سازگاری آنها به شرایط میکروگرانش بالا بود. رفتار چرخشی موشها در فضا موشهای سفرکرده به فضا دارای رفتارهای معمولی نظیر غذاخوردن، تمیز کردن خود و نوازش کردن دیگران بودند. آنها قفس خود را مورد بررسی قرار دادند و تمام فضاهای آن را گرفتند و حتی الگوی خواب منظمی نیز داشتند. یک تفاوت رفتاری جالب توجه در این زمینه این بود که موشهای جوانتر درمقایسه با همتایان خود روی زمین، فعالیت بیشتری داشتند. پژوهشگران در مطالعهی خود نوشتند: مشاهدات کیفی نشان میدادند که موشهای سفرکرده به فضا بهسادگی با این شرایط سازگار شدند، آزادانه بدن خود را تکان میدادند و فعالانه از کل فضایی که در اختیار داشتند، استفاده کردند. با گذشت زمان، سرعت حرکت این موشها در سرتاسر زیستگاهشان افزایش یافت، بهآسانی به فضاهای باز میرفتند درحالیکه بدن خود را بهوسیلهی دم یا پنجه درجایی حفظ میکردند. پس از حدود ۷ تا ۱۰ روز، موشهای جوان ولی نه موشها پیرتر، شروع به چرخیدن در اطراف قفس کردند (رفتار میدان مسابقه). وقتی یک موش چنین کاری میکرد کمکم دیگر موشها نیز با او همراه میشدند. پژوهشگران کاملا مطمئن نیستند که چرا فقط موشهای جوان این کار را انجام میدادند اما در این زمینه به چندین احتمال اشاره کردهاند ZOOMIT
