عکس از سیاه‌چاله تا چه حد واقعی است تا چه حد کامپیوتری؟

عکس از سیاه‌چاله تا چه حد واقعی است تا چه حد کامپیوتری؟

21 فروردین‌ماه 1398 بود که دانشمندان عکس و خبر «اولین عکس واقعی از سیاه‌چاله» را رسانه‌ای کردند.

علیرضا خراسانی- به گفته شپرد دولمان مدیر پروژه EHT، محققان در بنیاد ملی علوم، سیاه‌چاله را در مرکز کهکشان موسوم به M87با فاصله 55 میلیون سال نوری از زمین کشف و ضبط کردند. طبق تصویر یک حفره سیاه وسط یک حلقه نور دیده می‌شود.

برای گرفتن تصویر شامل یک حفره سیاه وسط یک حلقه نور از 8 تلسکوپ برای گردآوری دیتا توسط 200 محقق استفاده شد.

ازآنجایی‌که سیاه‌چاله همه‌چیز ازجمله نور را در خود می‌بلعد، گرفتن چنین تصویری غیرممکن به نظر می‌رسید اما با چندین تلسکوپ به‌صورت هم‌زمان این کار بعد از پردازش کامپیوتری مدیریت شد.

اینجا نقش خانم کتی بومن محقق رایانه‌ای به‌خوبی در تولید عکس مذکور روشن می‌شود. درواقع آنچه وی انجام داد این بود که الگوریتمی بنویسد تا بتوان دیتای پراکنده و تولیدشده توسط 8 تلسکوپ را با اختلاف‌زمانی و مکانی، در یکجا به‌صورت عکس گردآوری کند. وی بیش از 5000 تریلیون بایت دیتا را در دو هفته توسط سوپرکامپیوتر پردازش کرد تا این تصویر به دست بیاید.

وی با هارد درایوهایی که این کار را کرده نیز عکس گرفت تا نتیجه کار خود را نشان دهد. درواقع روی این هاردها که به‌صورت Raidتعریف‌شده، 5 پتابایت دیتا گردآوری و در مراکز پردازش در آلمان و بوستون آنالیز شد.

کتی بومن کل کاری که انجام داد را اینجا توضیح داده است.

ای اچ تی EHT شبکه‌ای از چندین تلسکوپ است که 200 محقق با کار روی پروژه توانستند این تصویر را بگیرند.در این پروژه از تلسکوپ‌های ALMA،APEX،تلسکوپ 30 متریIRAM، تلسکوپJames Clerk Maxwell، تلسکوپ Alfonso Serrano از نوعLarge Millimeter، تلسکوپ Array از نوع Submillimeter و تلسکوپ ساوث پُل استفاده شد.

بنابراین تصویر سیاه‌چاله به دو بخش تاریک و روشن تقسیم می‌شود. بخش تاریک انتزاعی است و مرکز سیاه‌چاله را تصویرسازی کرده است، چراکه هیچ ابزاری قادر به‌عکس گرفتن از آن نیست. اما حاشیه رنگی همان سیگنال امواج و تصاویر گرفته‌شده توسط 8 تلسکوپ است که توسط برنامه کتی بومن پس از ذخیره، گردآوری و آنالیز کامپیوتری شده و درنهایت ساخته‌شده است.