اطلاعات جامع دارویی

پتاسیم کلراید (اینفو-کالیوم)

نام ژنریک

Potassium Chloride


شکل دارویی

اشكال دارويي:


Powder: 20 mEq/sachet


Tablet, Extended Release: 500, 600mg


Injection, Solution, Concentrate: 1 mEq/ml, 10ml, 2 mEq/ml, 10ml, 2 mEq/ml, 50ml


موارد مصرف

موارد و مقدار مصرف


درمان كمي پتاسيم خون، پيشگيري از كمي پتاسيم خون، جايگزيني پتاسيم


بزرگسالان: مقدار mEq 20-7/6 پتاسيم (معادل 5/1-5/0 گرم كلرور پتاسيم) از قرص پيوسته رهش سه بار در روز مصرف مي‌ شود. به جاي آن مي‌ توان 20 ميلي اكي والان (تقريباً معادل 5/1 گرم كلرور پتاسيم) تا حداكثر mEq/day 100 از پودر را در 120 ميلي ليتر آب سرد يا آب ميوه حل نمود و 4-2 بار در روز مصرف كرد. مقدار مصرف برحسب نياز و تحمل بيمار تعيين مي‌ شود.


از راه تزريقي، در صورتي كه غلظت سرمي پتاسيم بيش از 5/2 ميلي اكي والان باشد، تا mEq/day 200 پتاسيم، با غلظتي كمتر از mEq/l 40 و با سرعت حداكثر تا 10 ميلي اكي والان در ساعت انفوزيون وريدي مي‌ شود. اگر غلظت پتاسيم سرم كمتر از mEq/l 2 باشد، ‌تا mEq/day 400 پتاسيم با غلظتي مناسب و با سرعت حداكثر تا 40 ميلي اكي والان در ساعت انفوزيون وريدي مي‌ گردد. مقدار مصرف و سرعت انفوزيون برحسب نياز و پاسخ بيمار تعيين مي‌ شود. بعد از انفوزيون 60-40 ميلي اكي والان، پاسخ بيمار بايد توسط اندازه گيري غلظت پتاسيم سرم و الكتروكارديوگرام (EKG) بيمار سنجيده، و سرعت انفوزيون بعدي، ‌در صورت لزوم، تعيين گردد. مقادير مصرف و سرعت انفوزيون را مي‌ توان در صورت لزوم به طور موقت افزايش داد. حداكثر مقدار مصرف تا mEq/day 400 پتاسيم (معمولاً تا mEq/day 300) است.


كودكان: معادل mEq/m2/day 40-15 پتاسيم (تقريباً معادل g/m2 3-1 كلرور پتاسيم ) يا mEq/kg/day 3-1 (تقريباً معادل mg/kg 225-75 كلرور پتاسيم) از پودر را با آب ميوه مخلوط كرده و در مقادير منقسم مصرف مي‌ كنند. از راه تزريقي، مقدار mEq/kg/day 3 يا 400 پتاسيم، انفوزيون وريدي مي‌ شود. ميزان تزريق مايعات برحسب اندازه بدن تنظيم مي‌ شود.


مكانيسم اثر


جايگزين پتاسيم: پتاسيم، كاتيون عمده بافتهاي بدن، براي فرايندهاي فيزيولوژي، مانند حفظ تونيسيته داخل سلولي، حفظ تعادل با سديم در طول غشاهاي سلولي، انتقال تكانه‌هاي عصبي، حفظ متابوليسم سلولي، انقباض عضلات اسكلتي و قلبي، حفظ تعادل اسيد ـ باز، و حفظ عملكرد طبيعي كليوي ضروري است.


موارد منع مصرف

تداخل دارويي


در صورت مصرف همزمان ضد كولينرژيكهايي كه حركات گوارشي را كند مي‌ كنند، ممكن است امكان بروز تحريك و زخم گوارشي افزايش يابد.


در صورت مصرف همزمان با فرآورده‌هاي حاوي پتاسيم ممكن است زيادي پتاسيم طي 2-1 روز بروز كند.


تجويز پتاسيم براي بيماران ديژيتاليزه شده دچار بلوك قلبي كامل يا شديد، به دليل خطر بالقوه بروز آريتمي، توصيه نمي‌ شود.


مصرف همزمان با داروهاي مدر حفظ كننده پتاسيم يا مكملهاي نمكي حاوي املاح پتاسيم مي‌ تواند موجب بروز زيادي شديد پتاسيم شود.


موارد قابل توجه

-


تداخل دارویی

عوارض جانبي


اعصاب مركزي: پارستزي در اندامهاي انتهايي، سردرد، بي حالي، کانفيوژن، ضعف يا سنگيني در دست و پا، فلج شل.


قلبي ـ ‌عروقي: ‌كلاپس عروق محيطي همراه با كاهش فشار خون، آريتمي قلبي، بلوك قلبي، احتمال ايست قلبي، تغييرات EKG (طولاني شدن فاصله P-R، پهن شدن كمپلكس QRS، پايين افتادن قطعه ST از خط ايزوالكتريك ، بلند و خيمه‌اي (tented) شدن موج T). غلظت بيش از حد پلاسمايي دارو ( mEq/L 11-8) ممكن است موجب مرگ ناشي از تضعيف قلبي، آريتمي، يا ايست قلبي شود.


پوست: پوست سرد متمايل به خاكستري كمرنگ.


دستگاه گوارش:‌ تهوع ، استفراغ، درد شكمي، اسهال، زخم گوارشي (امكان تنگي، خونريزي، انسداد و سوراخ شدن روده وجود دارد)، زخم شدن مري در اثر قرصهاي پيوسته رهش در بيماراني كه دهليز بزرگ دارند.


ادراري ـ تناسلي: اوليگوري.


موضعي: فلبيت بعد از انفوزيون.


ساير عوارض: كلسيفيه شدن بافت نرم.


مسموميت و درمان


تظاهرات باليني: افزايش غلظت سرمي پتاسيم و تغييرات EKG، از جمله موج هاي بلند و قله‌اي T، پايين افتادن قطعه ST از خط ايزوالكتريك، ناپديد شدن موج P، طولاني شدن فاصله QT، پهن شدن كمپلكس QRS، علائم ديررس باليني عبارتند از ضعف، فلج عضلات ارادي، زجر تنفسي، و اشكال در بلع.


اين علائم ممكن است قبل از بروز مسموميت شديد يا كشنده قلبي بروز كنند. زيادي پتاسيم خون به طور متناقضي نشانه‌هاي شبيه به نشانه‌هاي كمي پتاسيم خون ايجاد مي‌ كند.


درمان: شامل قطع مصرف مكمل پتاسيم و در صورت لزوم شستشوي دستگاه گوارش است. در بيماراني كه غلظت پتاسيم آنها بيش از mEq/L 5/6 است، درمان حمايتي ممكن است شامل تزريق وريدي داروهاي زير (با پيگيري مداوم EKG) شود:


طي پنج دقيقه، مقدار 160-40 ميلي اكي والان بيكربنات سديم انفوزيون وريدي مي‌ شود. در صورت تداوم اختلالات EKG، بايد مصرف آن طي 15-10 دقيقه تكرار شود.


مقدار 500-300 ميلي ليتر دكستروز 25-10 درصد طي يك ساعت انفوزيون مي‌ شود. انسولين (10-5 واحد به ازاي هر 20 گرم دكستروز) به محلول اضافه شده و يا به صورت جداگانه تزريق مي‌ شود.


در صورت نبود موج P يا پهن شدن كمپلكس QRS و عدم مصرف گليكوزيدها ، بايد بلافاصله مقدار 1-5/0 گرم گلوكونات كلسيم يا املاح ديگر كلسيم طي دو دقيقه (با پيگيري مداوم EKG) تزريق وريدي شود تا اثر سمي پتاسيم بر روي قلب را خنثي سازد. در صورت باقي ماندن اختلالات EKG، مي‌ توان مصرف آن را طي 2-1 دقيقه تكرار كرد.


براي برداشت پتاسيم از بدن، مي‌ توان از رزين سديم پلي استيرن سولفونات ، همودياليز‌ يا دياليز صفاقي استفاده كرد. در صورت بروز كمي پتاسيم خون همراه با كاهش آب بدن، مايعات فاقد پتاسيم تزريق وريدي مي‌ شود.


مکانیزم اثر

عوارض جانبي


اعصاب مركزي: پارستزي در اندامهاي انتهايي، سردرد، بي حالي، کانفيوژن، ضعف يا سنگيني در دست و پا، فلج شل.


قلبي ـ ‌عروقي: ‌كلاپس عروق محيطي همراه با كاهش فشار خون، آريتمي قلبي، بلوك قلبي، احتمال ايست قلبي، تغييرات EKG (طولاني شدن فاصله P-R، پهن شدن كمپلكس QRS، پايين افتادن قطعه ST از خط ايزوالكتريك ، بلند و خيمه‌اي (tented) شدن موج T). غلظت بيش از حد پلاسمايي دارو ( mEq/L 11-8) ممكن است موجب مرگ ناشي از تضعيف قلبي، آريتمي، يا ايست قلبي شود.


پوست: پوست سرد متمايل به خاكستري كمرنگ.


دستگاه گوارش:‌ تهوع ، استفراغ، درد شكمي، اسهال، زخم گوارشي (امكان تنگي، خونريزي، انسداد و سوراخ شدن روده وجود دارد)، زخم شدن مري در اثر قرصهاي پيوسته رهش در بيماراني كه دهليز بزرگ دارند.


ادراري ـ تناسلي: اوليگوري.


موضعي: فلبيت بعد از انفوزيون.


ساير عوارض: كلسيفيه شدن بافت نرم.


مسموميت و درمان


تظاهرات باليني: افزايش غلظت سرمي پتاسيم و تغييرات EKG، از جمله موج هاي بلند و قله‌اي T، پايين افتادن قطعه ST از خط ايزوالكتريك، ناپديد شدن موج P، طولاني شدن فاصله QT، پهن شدن كمپلكس QRS، علائم ديررس باليني عبارتند از ضعف، فلج عضلات ارادي، زجر تنفسي، و اشكال در بلع.


اين علائم ممكن است قبل از بروز مسموميت شديد يا كشنده قلبي بروز كنند. زيادي پتاسيم خون به طور متناقضي نشانه‌هاي شبيه به نشانه‌هاي كمي پتاسيم خون ايجاد مي‌ كند.


درمان: شامل قطع مصرف مكمل پتاسيم و در صورت لزوم شستشوي دستگاه گوارش است. در بيماراني كه غلظت پتاسيم آنها بيش از mEq/L 5/6 است، درمان حمايتي ممكن است شامل تزريق وريدي داروهاي زير (با پيگيري مداوم EKG) شود:


طي پنج دقيقه، مقدار 160-40 ميلي اكي والان بيكربنات سديم انفوزيون وريدي مي‌ شود. در صورت تداوم اختلالات EKG، بايد مصرف آن طي 15-10 دقيقه تكرار شود.


مقدار 500-300 ميلي ليتر دكستروز 25-10 درصد طي يك ساعت انفوزيون مي‌ شود. انسولين (10-5 واحد به ازاي هر 20 گرم دكستروز) به محلول اضافه شده و يا به صورت جداگانه تزريق مي‌ شود.


در صورت نبود موج P يا پهن شدن كمپلكس QRS و عدم مصرف گليكوزيدها ، بايد بلافاصله مقدار 1-5/0 گرم گلوكونات كلسيم يا املاح ديگر كلسيم طي دو دقيقه (با پيگيري مداوم EKG) تزريق وريدي شود تا اثر سمي پتاسيم بر روي قلب را خنثي سازد. در صورت باقي ماندن اختلالات EKG، مي‌ توان مصرف آن را طي 2-1 دقيقه تكرار كرد.


براي برداشت پتاسيم از بدن، مي‌ توان از رزين سديم پلي استيرن سولفونات ، همودياليز‌ يا دياليز صفاقي استفاده كرد. در صورت بروز كمي پتاسيم خون همراه با كاهش آب بدن، مايعات فاقد پتاسيم تزريق وريدي مي‌ شود.


فارماكوكینتیك

موارد منع مصرف و احتياط


موارد منع مصرف: اختلال كليوي، اوليگوري، آنوري يا ازوتمي (بجز در بيماران مبتلا به كمي پتاسيم خون)، زيادي پتاسيم خون به هر دليل، بيماري معالجه نشده آديسون (خطر بروز زيادي پتاسيم خون وجود دارد)، دهيدراسيون حاد يا كرامپهاي حرارتي (مي تواند اين موارد را تشديد كند)، مصرف همزمان با داروهاي مدر حفظ كننده پتاسيم (مگر آنكه بيمار هر روز پيگيري شود).


موارد احتياط:


الف) بيماري قلبي ، بيماري كليوي يا اسيدوز (بخصوص در تزريق وريدي).


ب) تعادل اسيد ـ‌ باز بايد به دقت بررسي شود و وضعيت باليني بيمار و غلظت سرمي‌ الكتروليتها و EKG او پيگيري گردد.


پ) ‌اسيدوز مي‌ تواند غلظت سرمي پتاسيم را، حتي در صورت كاهش پتاسيم تام بدن، تا ميزان طبيعي افزايش دهد.


سایر اطلاعات
طبقه‌بندي فارماكولوژيك: (مكمل پتاسيم).


طبقه‌بندي درماني: جانشين الكتروليت.


طبقه‌بندي مصرف در بارداري: رده C


ملاحظات اختصاصي


در بيماراني كه ديژيتال مصرف مي‌ كنند، خارج كردن سريع پتاسيم از بدن ممكن است به مسموميت با ديژيتال منجر شود.


غلظت سرمي پتاسيم، ازت اوره خون (BUN)، و كراتينين، ‌pH و ميزان مصرف مايعات و دفع آنها پيگيري شود.


بلافاصله بعد از عمل جراحي نبايد براي بيمار پتاسيم تجويز شود؛‌ اين كار هنگامي صورت مي‌ گيرد كه جريان ادرار وي برقرار گردد.


پتاسيم تزريقي بايد فقط به صورت انفوزيون آهسته تجويز شود. اين دارو نبايد هرگز به صورت ناگهاني تزريق وريدي يا عضلاني شود. براي تزريق وريدي فرآورده‌هاي پتاسيم، بايد آنها را با مقادير زياد محلولهاي تزريقي رقيق كرد.


مكملهاي خوراكي پتاسيم بايد با احتياط فراوان تجويز شوند، زيرا اشكال دارويي اين دارو مقادير مختلف پتاسيم به بدن مي‌ رسانند. بيمار ممكن است يك فرآورده را بهتر از ديگري تحمل كند.


قرصهاي پيوسته رهش دارو در بيماران قلبي داراي دهليز بزرگ ممكن است موجب زخمي شدن مري شود. در اين بيماران و بيماران مبتلا به انسداد گوارشي يا مري بايد شكل مايع دارو استفاده شود.


پتاسيم به صورت خوراكي همراه با داروهاي مدر دفع كننده پتاسيم مصرف مي‌گردد. از آنجايي كه اين مدرها موجب دفع يون كلرور مي‌ شوند، ‌كلرور پتاسيم مناسبترين مكمل است. آلكالوز ناشي از كمي پتاسيم خون با كلرور پتاسيم درمان مي‌ شود.


قرصهاي پيوسته رهش نبايد خرد شوند.


نكات قابل توصيه به بيمار


دارو را فقط با نسخه پزشك مصرف كنيد، زيرا مصرف مقادير اشتباه دارو ممكن است موجب بروز واكنشهاي شديد شود.


پودر پتاسيم را با آب رقيق كرده و با غذا مصرف كنيد. براي كاهش تحريك گوارشي، اين دارو را به آهستگي مصرف كنيد.


در صورت بروز هر يك از واكنشهاي زير بلافاصله مصرف دارو را قطع كرده و به پزشك مراجعه كنيد:


اغتشاش شعور، ضربان نامنظم قلب، بي حسي پاها، انگشتان پا يا لبها، تنگي نفس، اضطراب، خستگي بيش از حد يا ضعف ساق پا، اسهال بدون دليل، تهوع و استفراغ، درد معده، مدفوع خوني يا سياه.


چنين واكنشهايي به ندرت بروز مي‌ كنند.


دفع يك قرص كامل پيوسته رهش در مدفوع طبيعي است. بدن بعد از جذب پتاسيم پوسته آن را دفع مي‌ كند.


از مصرف مكملهاي نمك بجز در مواردي كه پزشك تجويز مي‌ كند، ‌خودداري نماييد.


مصرف در كودكان: بي ضرري و اثر بخشي مصرف دارو در كودكان ثابت نشده است.


مصرف در شيردهي: مكملهاي پتاسيم در شير ترشح مي‌ شوند. بي ضرري مصرف دارو در دوران شيردهي ثابت نشده است. بنابراين، در صورت لزوم مصرف دارو، بايد منافع دارو براي مادر در مقابل مضرات آن براي شيرخوار سنجيده شود.

 

سدیم بیکربنات

نام ژنریک

Sodium Bicarbonate


شکل دارویی

اشكال دارويي:


Injection: 8.4%, 10ml, 8.4%, 50ml


موارد مصرف

موارد و مقدار مصرف


الف) داروي كمكي در احياي قلبي در مرحله پيشرفته (Adjunct to advanced cardiac life support).


بزرگسالان: اگرچه ديگر به طور معمول استفاده نمي‌شود، ابتدا، مقدار مصرف لودينگ mEq/kg 1 از محلول 7.5 درصد تزريق وريدي شده و به دنبال آن هر 10 دقيقه mEq/kg 0.5 ، بر حسب وضعيت گازهاي خون، تزريق مي‌گردد. مقادير مصرف بعدي بر اساس سنجش گاز خون تنظيم مي‌شود. در صورت در دسترس نبودن آزمون سنجش گاز خون، هر 10 دقيقه، مقدار mEq/kg 0.5 تزريق وريدي مي‌شود تا وضعيت گردش خون بهبود يابد.


نوزادان و کودکان: مقدار مصرف لودينگ mEq/kg 1 از محلول 7.5 درصد تزريق وريدي مي‌شود. جهت کاهش خطر خونريزي داخل جمجمه‌اي، در نوزادان و نوزادان نارس مي توان محلول را به نسبت 1: 1 از بيکربنات و دکستروز رقيق کرد يا به غلظت 4.2 درصد رساند. مقدار مصرف ممكن است هر 10 دقيقه، بر اساس سنجش گاز خون، تكرار شود. مقدار مصرف نبايد از mEq/kg/day 8 تجاوز كند.


ب) اسيدوز متابوليك شديد.


بزرگسالان: مقدار مصرف به غلظت CO2 خون ، pH خون و وضعيت باليني بيمار بستگي دارد. به طور كلي، مقدار mEq/kg 180-90، طي ساعت اول ، انفوزيون وريدي مي‌شود و سپس مي‌توان ميزان‌ آن را بر حسب نياز تنظيم نمود.


پ) قليايي كردن ادرار.


بزرگسالان: از راه خوراكي، ابتدا مقدار mEq 48 (چهار گرم) و به دنبال آن هر چهار ساعت، mEq 24-12 (2-1 گرم) مصرف مي‌شود.


كودكان: از راه خوراكي، مقدار (mg/kg/day 840-84) mEq 10-1 مصرف مي‌شود.


ت) اسيدوز متابوليك غيراورژانس.


بزرگسالان و نوجوانان: مقدار mEq/kg 5-2 ، طي 8-4 ساعت انفوزيون وريدي مي‌شود.


ث) آنتي اسيد.


بزرگسالان: مقدار mg 300 تا 2 گرم از راه خوراكي يك تا چهار بار در روز مصرف مي‌شود.


موارد منع مصرف

موارد منع مصرف و احتياط


موارد منع مصرف: آلكالوز متابوليك يا تنفسي، آلكالوز همراه با كاهش كلريد خون ناشي از مصرف مدرها، استفراغ يا تخليه مايعات از لوله بيني:معدي (NG-Tube) از طريق ساكشن، كاهش كلسيم خون (آلكالوز ممكن است موجب بروز تتاني شود)، مصرف طولاني مدت (ممكن است موجب بروز افزايش بار سديم يا اسيدوز متابوليك شود).


در كساني كه بدنبال مصرف ديورتيك دچار آلكالوز هايپوكلرميك شده‌اند، هايپرتانسيون، تشنج يا نارسايي قلبي مصرف آن ممنوع است. مصرف سديم بيكربنات خوراكي در كساني كه اسيدهاي معدني قوي بلعيده‌اند ممنوع است. نبايد از اين دارو بعنوان درمان زخم معده استفاده شود.


موارد احتياط: نارسايي احتقاني قلب (CHF)، بيماري ريوي، آسيت، يا موارد ديگري كه موجب احتباس مايعات مي‌شود (اين دارو يك محلول هيپرتونيك بوده و حاوي ميزان زيادي سديم است)، كاهش پتاسيم (آلكالوز ممكن است غلظت سرمي پتاسيم را كاهش داده و بيمار مستعد بروز آريتمي قلبي گردد). نوزادان و كودكان كوچكتر از دو سال (تزريق سريع سديم هيپرتونيك ممكن است موجب بروز زيادي سديم خون شود.) سيروز، ادم، افراد سالمند.


عوارض جانبی دارو

عوارض جانبي


اعصاب مرکزي: تغيير سطح هوشياري، کانفوزيون (زيادي سديم خون)، ترمور.


قلبي - عروقي: احتباس مايعات، تشديد نارسايي قلبي.


دستگاه گوارش: نفخ و آروغ زدن (بعد از مصرف خوراكي)، كرامپ.


ادراري ـ تناسلي: سنگ كليه.


متابوليك: آلكالوز ، هايپرناترمي، هايپرکلرمي، اسمولاريته بيش از حد.


موضعي: درد و نكروز بافت بعد از نشت دارو از محل تزريق وريدي.


توجه: در صورت بروز آلكالوز متابوليك، بايد مصرف دارو قطع شود.


مصرف بيكربنات بطور معمول جهت استفاده در ايست قلبي توصيه نمي‌شود چون مي‌تواند بدنبال توليد دي اكسيد كربن، بطور متناقض اسيدوز ايجاد كند.


مسموميت و درمان


تظاهرات باليني: كاهش هوشياري و کانفوزيون ناشي از زيادي سديم خون، تتاني ناشي از هايپوکلسمي، آريتمي قلبي ناشي از هايپوکالمي، حملات تشنجي ناشي از آلكالوز.


درمان: اختلالات آب و الكتروليت، و pH‌ خون تصحيح گردد. پيگيري دقيق علائم حياتي بيمار و حفظ تعادل آب و الكتروليت انجام شود.


موارد قابل توجه

-


تداخل دارویی

تداخل دارويي


در صورت قليايي شدن ادرار، بيكربنات سديم نيمه عمر كينيدين، افدرين و سودوافدرين را بالا برده و دفع تتراسيكلين‌ها، ساليسيلات‌ها، كلرپروپاميد و ليتيم را افزايش مي‌دهد.


مصرف اين دارو همراه با كورتيكواستروئيدها ممكن است احتباس سديم را افزايش دهد.


مهاركننده‌هاي ACE‌ مي‌توانند منجر به عدم تحمل به دارو و بروز واكنش‌هاي جانبي آلرژيك شوند و مصرف همزمان آنها بايد با احتياط صورت گيرد.


مکانیزم اثر

تداخل دارويي


در صورت قليايي شدن ادرار، بيكربنات سديم نيمه عمر كينيدين، افدرين و سودوافدرين را بالا برده و دفع تتراسيكلين‌ها، ساليسيلات‌ها، كلرپروپاميد و ليتيم را افزايش مي‌دهد.


مصرف اين دارو همراه با كورتيكواستروئيدها ممكن است احتباس سديم را افزايش دهد.


مهاركننده‌هاي ACE‌ مي‌توانند منجر به عدم تحمل به دارو و بروز واكنش‌هاي جانبي آلرژيك شوند و مصرف همزمان آنها بايد با احتياط صورت گيرد.


فارماكوكینتیك

فارماكوكينتيك


جذب: بعد از مصرف خوراكي، به صورت يون سديم و بيكربنات، به خوبي جذب مي‌شود.


پخش: به طور طبيعي حاصل شده و در گردش خون سيستميك انتشار مي‌يابد.


متابوليسم: ندارد.


دفع: بيكربنات فيلتره شده مجدداً توسط توبول‌ها بازجذب مي‌شود. كمتر از يك درصد بيكربنات فيلتره شده دفع مي‌شود.


سایر اطلاعات

طبقه‌بندي فارماكولوژيك: داروي قليايي‌كننده.


طبقه‌بندي درماني: قليايي‌كننده ادرار و سيستميك، بافركننده سيستميك يون هيدروژن، آنتي اسيد خوراکي.


طبقه‌‌‌بندي مصرف در بارداري: رده C


ملاحظات اختصاصي


1- علائم حياتي بيمار به طور مرتب پيگيري شود. در صورت مصرف دارو به عنوان قليايي‌كننده ادرار، pH ادرار پيگيري شود.


2- از نشت محلول هنگام تزريق وريدي خودداري شود. اضافه كردن املاح كلسيم ممكن است موجب رسوب محلول گردد.


3- بيكربنات ممكن است سبب غيرفعال شدن كاتكول‌آمين‌هاي محلول (اپي‌نفرين، فنيل‌افرين و دوپامين) شود.


4- در صورت مصرف طولاني مدت دارو، بايد بيمار از نظر بروز سندرم شير - قليا (milk-alkali syndrome) بررسي شود.


5- ممكن است از اين دارو همراه با دكستروز و انسولين، بعنوان درمان كمكي هايپركالمي استفاده شود.


نكات قابل توصيه به بيمار


در صورت مصرف دارو از راه خوراكي، آن را يك ساعت قبل يا دو ساعت بعد از قرص‌هاي داراي روكش روده‌اي مصرف كنيد، زيرا اين دارو ممكن است موجب حل شدن روكش آنها در معده شود. از مصرف دارو با شير پرهيز شود، چرا كه مي‌تواند باعث هايپركلسمي، آلكالوز و احتمالاً تشكيل سنگ‌هاي كليوي شود.


مصرف در سالمندان: بيماران سالخورده مبتلا به نارسايي احتقاني قلب (CHF) يا ساير مواردي که موجب احتباس مايعات مي‌ شوند، در معرض خطر بيشتري از نظر احتباس مايعات قرار دارند. بنابراين، دارو در اين بيماران بايد با احتياط تجويز شود.


مصرف در کودکان: از انفوزيون سريع ml/min) 10) محلولهاي هيپرتونيک در کودکان کوچکتر از دو سال بايد اجتناب کرد.


مصرف در شيردهي: در صورتي که بيکربنات سديم در دوران شيردهي با احتياط مصرف شود، بي خطر است.


اثر بر آزمايشهاي تشخيصي


بيكربنات سديم ممكن است غلظت سرمي الكتروليت‌ها را تغيير داده و غلظت سرمي لاكتات را افزايش دهد.

 

شارکول ذغال فعال

نام ژنریک

Charcoal Activated


شکل دارویی

اشكال دارويي:


Tablet: 250 mg


Suspension: 30 g/240ml


Powder, For Suspension: 50 g


موارد مصرف

موارد و مقدار مصرف


الف) درمان نفخ يا سوءهاضمه.


بزرگسالان: از راه خوراكي، مقدار 5-6/0 گرم به عنوان تك دوز مصرف مي‌شود و يا mg 975 تا 9/3 گرم به صورت سه بار در روز، بعد از هر وعده غذايي استفاده مي‌شود.


ب) به عنوان پادزهر.


بزرگسالان وكودكان : به ميزان تقريبي 10-5 برابر وزن دارو يا ماده بلعيده شده مصرف مي‌شود. حداقل mg 100-25 گرم به صورت سوسپانسيون در 250 ميلي‌ليتر آب مصرف مي‌شود.


زغال فعال بايد ترجيحاً طي 30 دقيقه بعد از مصرف دارو، از راه خوراكي مصرف شود. براي دياليز معده مي‌توان مقدار 60-20 گرم زغال فعال هر 12-4 ساعت، مصرف كرد تا موجب تسريع خروج بعضي از داروها از جريان خون گردد.


پ) براي تسكين مشكلات دستگاه گوارش و بوي بد دهان، بي‌اشتهايي، تهوع و استفراغ، در بيماران اورميك.


بزرگسالان: مقدار 50-20 گرم به صورت خوراكي و روزانه مصرف مي‌شود.


موارد منع مصرف

موارد منع مصرف و احتياط


موارد منع مصرف شناخته نشده است.


موارد قابل توجه

-


تداخل دارویی

تداخل دارويي


غذا ـ دارو: لبنيات اثر بخشي زغال فعال را كاهش مي‌دهند.


دارو ـ دارو: زغال فعال موجب غير فعال شدن شربت ايپكا مي‌شود و همچنين، با جذب سطحي بسياري از داروهاي خوراكي، مانند استيل‌سيستئين، آنها را غير فعال مي‌سازد. زغال فعال بايد قبل از مصرف استيل سيستئين، به كمك شستشوي معده از بدن خارج شود.


مکانیزم اثر

تداخل دارويي


غذا ـ دارو: لبنيات اثر بخشي زغال فعال را كاهش مي‌دهند.


دارو ـ دارو: زغال فعال موجب غير فعال شدن شربت ايپكا مي‌شود و همچنين، با جذب سطحي بسياري از داروهاي خوراكي، مانند استيل‌سيستئين، آنها را غير فعال مي‌سازد. زغال فعال بايد قبل از مصرف استيل سيستئين، به كمك شستشوي معده از بدن خارج شود.


فارماكوكینتیك

فارماكوكينتيك


جذب: از دستگاه گوارش جذب نمي‌شود.


پخش و متابوليسم: ندارد.


دفع: از طريق مدفوع دفع مي‌شود.


سایر اطلاعات
طبقه‌بندي فارماكولوژيك: ماده جذب كننده.


طبقه‌بندي درماني: پادزهر، ضد اسهال، ضد نفخ.


طبقه‌بندي مصرف در بارداري: رده NR


ملاحظات اختصاصي


1- دارو به عنوان يك درمان همراه در مسموميت يا مصرف دوز بالاي استامينوفن، آنتي‌موآن، ارسنيك، آسپرين، آتروپين، باربيتورات، كامفر، گليكوزيدهاي قلبي، كوكائين، گلوتتمايد، ايپكا، مالاتيون، مورفين، اپيوم، اگزاليك اسيد، پاراتيون، فنول، فنوتيازين، فني‌توئين، قارچ‌هاي سمي، پتاسيم پرمنگنات، پروپكسي‌فن كينين، استريكنين، سولفوناميد و يا ضد افسردگي‌هاي سه حلقه‌اي، استفاده مي‌شود.


2- در مسموميت با مواد سوزاننده، سيانيد، آهن، اسيدهاي معدني و حلال‌هاي آلي نبايد از چاركول فعال استفاده شود.


3- زغال فعال در بيماران بي‌هوش يا نيمه هوشيار توسط لوله بيني ـ معدي بايد تجويز شود.


4- از آنجا كه زغال فعال موجب جذب سطحي و غير فعال شدن شربت ايپكا مي‌شود، اين دارو را بايد تنها بعد از تمام شدن استفراغ به بيمار تجويز كرد.


5- در صورتي كه بيمار كمي بعد از دريافت دوز چاركول فعال استفراغ كند، دوز بايد تكرار شود.


6- براي دستيابي به بيشترين اثر دارو، بهترين زمان مصرف آن، طي 30 دقيقه بعد از بلعيدن سم است. تجويز يك مسهل همراه با زغال فعال يا بعد از آن، دفع كمپلكس دارو ـ زغال را تسريع مي‌كند.


7- اين دارو را نبايد همراه با شير، بستني يا شربت مصرف كرد. لبنيات ميزان جذب دارو را كاهش مي‌دهند.


8- پودر زغال، مؤثرترين شكل دارويي آن است. مخلوط كردن پودر با آب، موجب تشكيل شربت غليظ و يكنواخت مي‌شود. افزودن مقدار كمي آب ميوه، طعم دارو را بهتر خواهد كرد.


9- در صورت مصرف زغال فعال براي مواردي بجز مسموميت، داروهاي ديگر را بايد يك ساعت قبل يا دو ساعت بعد از مصرف زغال فعال مصرف كرد.


10- براي كاهش بوي ناشي از كلستومي، مي‌توان زغال فعال را به صورت خوراكي مصرف كرد.


11- بررسي ميزان الكتروليت‌ها در صورت مصرف دوزهاي ديگر از چاركول به همراه سوربيتول.


نكات قابل توصيه به بيمار


1- قبل از مصرف زغال فعال به عنوان پادزهر، حتماً با پزشك تماس بگيريد.


2- در صورت مصرف زغال فعال به عنوان ضد اسهال يا ضد نفخ، داروهاي ديگر را يك ساعت قبل يا دو ساعت بعد از آن، مصرف كنيد. اگر اسهال و تب بيش از دو روز يا نفخ بيش از هفت روز بعد از مصرف زغال فعال باقي ماند، به پزشك اطلاع دهيد.


3- اين دارو رنگ مدفوع را سياه مي‌كند.


4- دارو را نبايد با فرآورده‌هاي لبني مخلوط كرد زيرا اثربخشي آن ممكن است كاهش يابد.


مصرف در كودكان: به علت افزايش حساسيت كودكان در مصرف همزمان چاركول و سوربيتول، بايد سطح الكتروليت‌هاي آنها بررسي شود. و نبايد از چاركول به همراه سوربيتول در كودكان كوچكتر از 1 سال استفاده كرد.


عوارض جانبي


دستگاه گوارش: تهوع، يبوست، مدفوع سياه رنگ.


مسموميت و درمان


هيچ‌گونه اطلاعي در اين مورد در دست نيست.

 

آپرپیتانت

نام ژنریک

Aprepitant


شکل دارویی

اشكال دارويي:


Capsule: 80,125mg


موارد مصرف

موارد و مقدار مصرف


الف) جهت پيشگيري از تهوع و استفراغ حاد يا تأخيري به دنبال شيمي‌درماني با داروهاي با خاصيت امتوژنيك زياد (شامل سيس‌پلاتين).


بزرگسالان: روز اول شيمي‌درماني، 125 ميلي‌گرم خوراكي، يك ساعت قبل از درمان تجويز شود؛ سپس 80 ميلي‌گرم خوراكي هر روز صبح روز دوم و سوم شيمي‌درماني تجويز شود. دارو همراه آنتاگونيست 5-HT3 و كورتيكواستروئيد مصرف شود.


ب) پيشگيري از تهوع و استفراغ بعد از اعمال جراحي.


بزرگسالان: 40 ميلي‌گرم از راه خوراكي 3 ساعت قبل از القاء بيهوشي استفاده شود.


موارد منع مصرف

موارد منع مصرف و احتياط


موارد منع مصرف: حساسيت به دارو يا ديگر تركيبات فرمولاسيون؛ مصرف همزمان با سيزاپرايد يا پيموزيد.


موارد احتياط: در موارد نارسايي كبدي با احتياط به كار رود. دارو در بيماران با نارسايي شديد كبدي (child-pugh C) مطالعه نشده است.


دارو جهت درمان تهوع و استفراغ نيست،‌ تنها به صورت پروفيلاكسي به كار رود.


دارو نبايد به صورت طولاني مدت نيز استفاده شود.


با توجه به مسير متابوليسم دارو، در مصرف همزمان با داروهايي كه القاء كننده يا مهار كننده CYP3A4 هستند، احتياط كافي به عمل آيد.


عوارض جانبی دارو

عوارض جانبي


اعصاب مرکزي: ضعف، سرگيجه، خستگي، تب، سردرد، بي‌خوابي.


قلبي ـ عروقي: براديكاردي، افت فشارخون، افزايش فشارخون.


چشم، گوش، حلق و بيني: اختلالات غشاهاي موكوسي، وزوز گوش.


دستگاه گوارش: دردهاي شكمي، بي‌اشتهايي، يبوست، اسهال، درد اپي‌گاستر، گاستريت، سوزش سر دل، تهوع، استفراغ.


ادراري ـ تناسلي: عفونت دستگاه ادراري.


خوني: آنمي، نوتروپني.


متابوليك: دهيدراتاسيون.


تنفسي: سكسكه.


پوست: خارش.


مسموميت و درمان


تظاهرات باليني: تك دوز تا 600 ميلي‌گرم دارو به خوبي تحمل شده است. دوزهاي بالاتر باعث خواب‌آلودگي و سردرد مي‌شود.


درمان: درمان حمايتي است، دارو توسط همودياليز برداشت نمي‌شود.


موارد قابل توجه

-


تداخل دارویی

تداخل دارويي


دارو باعث افزايش سطح آلپرازولام، تريازولام و ميدازولام و افزايش اثرات سداتيو آنها مي‌شود. دوز بنزوديازپين‌ها تا 50% كاهش يابد.


مصرف همزمان با كاربامازپين، فني‌توئين، ريفامپين و ساير القاء كننده‌هاي CYP3A4 باعث كاهش سطح پلاسمايي دارو و اثرات آن مي‌شود.


مصرف همزمان با كلاريترومايسين، ديلتيازم، اريترومايسين، ايتراكونازول،‌ كتوكونازول، نفازودون، نلفيناوير،‌ ريتوناوير، ترولاندومايسين و ساير مهار كننده‌هاي CYP3A4 باعث افزايش سطح پلاسمايي دارو و عوارض آن مي‌شود.


متيل پردنيزولون و دگزامتازون باعث افزايش سطح پلاسمايي دارو و عوارض آن مي‌شوند. دوز كورتيكواستروئيد خوراكي 50% و متيل پردنيزولون وريدي، 25% كاهش يابد.


دوستاكسول، اتوپوزيد،‌ ايفوسفاميد، ايماتينيب، ايرينوتكان، پاكلي‌تاكسول، وين‌بلاستين، وين‌كريستين، وينورلبين باعث افزايش سطوح پلاسمايي دارو و عوارض ناشي از آن مي‌شود.


اپرپيتانت باعث كاهش اثر داروهاي پيشگيري از بارداري مي‌شود.


مصرف همزمان پاروگزتين و اپرپيتانت باعث كاهش اثرات هر دو دارو مي‌شود.


اپرپيتانت باعث كاهش سطح پلاسمايي فني‌توئين مي‌شود. بيمار به دقت مانيتور شده و دوز فني‌توئين افزايش يابد. در صورت لزوم همزمان با هم به كار نروند.


دارو باعث افزايش سطح پيموزيد مي‌شود،‌ همزمان با هم به كار نروند.


مصرف همزمان با تولبوتاميد باعث كاهش اثرات آن مي‌شود. قندخون بيمار به دقت مانيتور شود.


دارو باعث كاهش اثر وارفارين مي‌شود. تا دو هفته بعد از استفاده از اپرپيتانت، INR بيمار مانيتور شود.


مصرف همزمان آب گريپ‌فروت نيز باعث افزايش سطح پلاسمايي دارو و عوارض آن مي‌شود.


مکانیزم اثر

تداخل دارويي


دارو باعث افزايش سطح آلپرازولام، تريازولام و ميدازولام و افزايش اثرات سداتيو آنها مي‌شود. دوز بنزوديازپين‌ها تا 50% كاهش يابد.


مصرف همزمان با كاربامازپين، فني‌توئين، ريفامپين و ساير القاء كننده‌هاي CYP3A4 باعث كاهش سطح پلاسمايي دارو و اثرات آن مي‌شود.


مصرف همزمان با كلاريترومايسين، ديلتيازم، اريترومايسين، ايتراكونازول،‌ كتوكونازول، نفازودون، نلفيناوير،‌ ريتوناوير، ترولاندومايسين و ساير مهار كننده‌هاي CYP3A4 باعث افزايش سطح پلاسمايي دارو و عوارض آن مي‌شود.


متيل پردنيزولون و دگزامتازون باعث افزايش سطح پلاسمايي دارو و عوارض آن مي‌شوند. دوز كورتيكواستروئيد خوراكي 50% و متيل پردنيزولون وريدي، 25% كاهش يابد.


دوستاكسول، اتوپوزيد،‌ ايفوسفاميد، ايماتينيب، ايرينوتكان، پاكلي‌تاكسول، وين‌بلاستين، وين‌كريستين، وينورلبين باعث افزايش سطوح پلاسمايي دارو و عوارض ناشي از آن مي‌شود.


اپرپيتانت باعث كاهش اثر داروهاي پيشگيري از بارداري مي‌شود.


مصرف همزمان پاروگزتين و اپرپيتانت باعث كاهش اثرات هر دو دارو مي‌شود.


اپرپيتانت باعث كاهش سطح پلاسمايي فني‌توئين مي‌شود. بيمار به دقت مانيتور شده و دوز فني‌توئين افزايش يابد. در صورت لزوم همزمان با هم به كار نروند.


دارو باعث افزايش سطح پيموزيد مي‌شود،‌ همزمان با هم به كار نروند.


مصرف همزمان با تولبوتاميد باعث كاهش اثرات آن مي‌شود. قندخون بيمار به دقت مانيتور شود.


دارو باعث كاهش اثر وارفارين مي‌شود. تا دو هفته بعد از استفاده از اپرپيتانت، INR بيمار مانيتور شود.


مصرف همزمان آب گريپ‌فروت نيز باعث افزايش سطح پلاسمايي دارو و عوارض آن مي‌شود.


فارماكوكینتیك

فارماكوكينتيك


جذب: دارو به خوبي جذب شده و فراهمي‌زيستي آن حدود 60 تا 65 درصد مي‌باشد. غذا روي جذب دارو تأثيري ندارد. دارو بعد از حدود 4 ساعت به اوج اثر خود مي‌رسد.


پخش: به ميزان 95% به پروتئين‌هاي پلاسما اتصال مي‌يابد. از سد خون و مغز عبور مي‌كند.


متابوليسم: دارو به ميزان زيادي در كبد توسط CYP3A4 و به ميزان كمتر توسط CYP1A2 و CYP2C19متابوليزه مي‌شود. تمام متابوليت‌ها غيرفعال هستند.


دفع: متابوليت‌ها در ادرار و مدفوع دفع مي‌شوند. متوسط نيمه‌عمر دارو بين 9 تا 13 ساعت است.


سایر اطلاعات
طبقه‌بندي فارماكولوژيك: آنتاگونيست رسپتور نوروكينين 1 / ماده P.


طبقه‌بندي درماني : ضد استفراغ با اثر مركزي.


طبقه‌بندي مصرف در بارداري: رده B


نام‌هاي تجاري: Emend


ملاحظات اختصاصي


1- از تجويز دارو بيش از سه روز در هر دوره شيمي‌درماني پرهيز شود.


2- قبل از تجويز دارو، تداخلات دارويي يا گياهي را كاملاً‌ بررسي كنيد.


3- دارو جهت درمان تهوع و استفراغ فعلي بيمار تجويز نشود. از ساير داروهاي ضد استفراغ در اين موارد استفاده شود.


4- ضمن درمان CBC، تست‌هاي عملكرد كبدي و كراتينين سرم به صورت دوره‌اي مانيتور شود.


نكات قابل توصيه به بيمار


1- به بيمار توضيح دهيد كه اپرپيتانت همراه ساير داروهاي ضد تهوع جهت پيشگيري از تهوع و استفراغ ناشي از شيمي‌درماني به كار مي‌رود. و نبايد به تنهايي در اين مورد تجويز شود.


2- در صورت بروز تهوع و استفراغ به بيمار آموزش دهيد كه به جاي استفاده از اپرپيتانت، از ساير داروهاي ضد تهوع و استفراغ استفاده كند.


3- به بيمار توضيح دهيد كه مصرف ساير داروهاي با نسخه و بدون نسخه و گياهي را گزارش دهد.


4- دارو را همزمان با آب گريپ‌فروت استفاده نكنيد.


5- خانمهايي كه از داروهاي ضد بارداري هورموني استفاده مي‌كنند، بايد
يك روش ديگر پيشگيري از بارداري را ضمن مصرف اين دارو استفاده
كنند.


6- به بيماران توضيح دهيد كه لازم است در كساني كه وارفارين
مصرف مي‌كنند، PT، INR تا 2 هفته بعد از مصرف اپرپيتانت به دقت مانيتور شود.


مصرف در سالمندان: ايمني و اثربخشي دارو بين افراد با سن
بالاتر يا كمتر از 65 سال يكسان است. در اين گروه سني، تنظيم دوز لازم نيست.


مصرف در كودكان: ايمني و اثربخشي دارو در كودكان اثبات نشده است.


مصرف در شيردهي: ترشح دارو در شير مشخص نيست. ضمن مصرف دارو شيردهي صورت نگيرد.


مصرف در بارداري: اثرات تراتوژنيك دارو در انسان بررسي نشده است.


اثر بر آزمايشهاي تشخيصي


دارو باعث افزايش سطح كراتينين، AST، ALT، آلكالين فسفتاز، BUN، گلوكز و پروتئين ادرار مي‌شود. ممكن است سطح سديم كاهش يابد.


ميزان RBC و WBC افزايش يافته و تعداد نوتروفيل‌ها كاهش مي‌يابد.

 

سایمتیدین

نام ژنریک

Cimetidine ( as Hcl )


شکل دارویی

اشكال دارويي:


Injection: 100 mg/ml, 2ml


Syrup: 200 mg/5ml


Tablet: 200mg


موارد مصرف

موارد و مقدار مصرف


الف) درمان كوتاه مدت زخم‌هاي دوازدهه.


بزرگسالان: از راه خوراكي، مقدار 300 ميلي‌گرم چهار بار در روز (همراه هر وعده غذا و هنگام خواب)، حداكثر تا هشت هفته، يا مقدار 400 ميلي‌گرم دو بار در روز و يا مقدار 800 ميلي‌گرم هنگام خواب مصرف مي‌شود. مصرف دارو پس از بهبود بيماري بايد قطع شده و فقط هنگام خواب براي كنترل ترشح بيش از حد اسيد در شب مصرف شود.


از راه وريدي، مقدار 200 ميلي‌گرم با محلول نمكي نرمال يا ديگر محلول‌هاي مناسب تزريقي تا 20 ميلي‌ليتر رقيق شده، هر شش ساعت طي 2-1 دقيقه تزريق، يا مقدار 200 ميلي‌گرم در 100 ميلي‌ليتر محلول دكستروز پنج درصد يا ديگر محلول‌هاي مناسب تزريقي رقيق شده، هر شش ساعت طي 20-15 دقيقه انفوزيون و يا مقدار 200 ميلي‌گرم (بدون رقيق شدن) هر شش ساعت تزريق عضلاني مي‌شود.


براي افزايش مقدار مصرف، بايد مقادير مصرف 200 ميلي‌گرمي در دفعات بيشتري تجويز گردد تا مقدار مصرف روزانه حداكثر به 2400 ميلي‌گرم برسد.


ب) پيشگيري از زخم دوازدهه.


بزرگسالان: از راه خوراكي، مقدار 400 ميلي‌گرم به هنگام خواب مصرف مي‌شود.


پ) درمان زخم‌هاي فعال و خوش‌خيم معده.


بزرگسالان: از راه خوراكي، مقدار 300 ميلي‌گرم چهار بار در روز (همراه هر وعده غذا و هنگام خواب)، يا mg‌ 800 هر شب تا هشت هفته، مصرف مي‌شود.


ت) درمان حالات پاتولوژيك ترشح بيش از حد اسيدمعده (مانند سندرم زولينگر - اليسون ، ماستوسيتوز عمومي و آدنوم متعدد غدد درون‌ريز) و سندرم روده كوتاه.


بزرگسالان: از راه خوراكي، مقدار 300 ميلي‌گرم چهار بار در روز (همراه هر وعده غذا و هنگام خواب)، بر حسب نياز، مصرف مي‌شود. حداكثر مقدار مصرف 2400 ميلي‌گرم است.


از راه وريدي مقدار 200 م يليگرم با محلول نمکي نرمال 9/0 درصد يا ديگر محلولهاي مناسب تزريقي تا 20 ميلي ليتر رقيق شده، هر شش ساعت طي 2-1 دقيقه تزريق و يا مقدار 200 ميلي گرم در 100 ميلي ليتر محلول دکستروز پنج درصد يا ديگر محلولهاي مناسب تزريقي رقيق شده، هر شش ساعت طي 20-15 دقيقه انفوزيون مي شود.


براي افزايش مقدار مصرف، بايد مصرف 200 ميلي گرمي را در دفعات بيشتري تجو يز کرد تا مقدار مصرف روزانه حداکثر به 2400 ميلي گرم برسد.


ث)برطرف کردن نشانه‌هاي رفلاكس معده بر مري.


بزرگسالان: از راه خوراكي، مقدار 400 ميلي‌گرم چهار بار در روز (همراه هر وعده غذا و هنگام خواب) يا 800 ميلي‌گرم 2 بار در روز مصرف مي‌شود.


ج) خونريزي قسمت فوقاني دستگاه گوارش ، ازوفاژيت، زخم‌هاي گوارشي ناشي از استرس.


بزرگسالان: از راه خوراكي يا تزريق وريدي، مقدار 2-1 گرم در مقادير منقسم چهار بار در روز مصرف مي‌شود.


كودكان: مقدار mg/kg/day 40-20 در مقادير منقسم مصرف مي‌شود.


چ- جلوگيري از زخم دستگاه گوارش فوقاني.


بزرگسالان: mg 50 در ساعت از راه انفوزيون مداوم وريدي تزريق مي‌شود.


تنظيم دوز: در صورت کليرانس كراتينين كمتر از ml/min 30، mg 25 در ساعت از راه انفوزيون مداوم وريدي مصرف مي‌شود.


ح) سوزش سردل، سوزش معده.


بزرگسالان: mg 200 خوراكي تا حداكثر mg 400 مصرف مي‌شود.


خ) بيماران بستري با زخم‌هاي مقاوم به درمان يا شرايط ترشح بيش از حد يا بيماراني كه قادر به مصرف داروهاي خوراكي نيستند، بيماراني كه خونريزي گوارشي دارند، كنترل pH در بيماران بدحال.


بزرگسالان: 300 ميلي‌گرم را در ml 20 از محلول نرمالسالين يا ساير محلول‌هاي سازگار مخلوط كرده و با تزريق وريدي طي 5 دقيقه، هر 6 تا 8 ساعت تزريق شود. يا mg 300 را در ml 50 محلول دكستروز 5 درصد يا ساير محلول‌هاي سازگار مخلوط كرده و طي 20-15 دقيقه هر 6 تا 8 ساعت از راه وريدي تزريق گردد يا 300 ميلي‌گرم از راه عضلاني (بدون نياز به رقيق‌سازي) هر 6 تا 8 ساعت تجويز مي‌ گردد.جهت افزايش دوز، مي‌توان دوزهاي 300 ميلي‌گرمي را با فواصل بيشتر تا حداكثر مقدار 2400 ميلي‌گرم روزانه تزريق نمود يا 5/37 ميلي‌گرم در ساعت (900 ميلي‌گرم در روز) پس از رقيق سازي در 100 تا 1000 ميلي ليتر از محلول‌هاي سازگار تزريق كرد.


تنظيم دوز: در بيماران دچار نارسايي كليوي، كاهش دوز به 300 ميلي‌گرم هر 12 ساعت از راه خوراكي يا وريدي صورت مي‌گيرد.


ممكن است در بيماراني كه نارسايي كبدي دارند به كاهش بيشتري در دوز نياز باشد. مي‌توان با احتياط دوز را به هر 8 ساعت افزايش داد.


مكانيسم اثر


اثر ضد زخم: اين دارو از طريق رقابت با هيستامين در سطح گيرنده‌هاي H2 سلول‌هاي جداره‌اي ، ترشح پايه‌اي اسيد معده و ترشح شبانه آن را مهار مي‌كند. اين دارو تحريك ترشح معده توسط غذا، كافئين، انسولين، هيستامين، بتازول و پنتاگاسترين را نيز مهار مي‌كند. همچنين سايمتيدين ممكن است مقاومت مخاطي معده و ترميم آن را افزايش دهد. يك دوز 300 ميلي‌گرمي از فرم خوراكي يا تزريقي حدود 80 درصد از ترشح اسيد معده را براي مدت 4 تا 5 ساعت مهار مي‌كند.


موارد منع مصرف

تداخل دارويي


سايمتيدين متابوليسم داروهاي زير را كاهش داده و خطر مسموميت با
آنها را افزايش مي‌دهد. بنابراين، كاهش مقدار مصرف آنها ضروري
است:


داروهاي مهاركننده گيرنده بتا - آدرنرژيك (مانند پروپرانولول )،
فني‌توئين، ليدوكائين، پروكائينآميد، كينيدين، بنزوديازپين‌ها،
دي‌سولفيرام، مترونيدازول، گزانتين‌ها، داروهاي ضدافسردگي
سه‌حلقه‌اي، داروهاي خوراكي جلوگيري‌كننده از بارداري، ايزونيازيد، وارفارين، كارموستين.


در حال حاضر، توانايي سايمتيدين در مهار متابوليسم داروها براي درمان مصرف بيش از حد استامينوفن مورد ارزيابي قرار گرفته است (ممكن است تشكيل متابوليت‌هاي سمي براي كبد را كاهش دهد).


موارد قابل توجه

-


تداخل دارویی

اثر بر آزمايشهاي تشخيصي


سايمتيدين ممكن است اثر پنتاگاسترين را طي آزمون‌هاي ترشح اسيد معده مهار كند. اين دارو ممكن است موجب بروز نتايج منفي كاذب در آزمون‌هاي پوستي با استفاده از عصاره‌هاي آلرژن شود.


سايمتيدين سطح پرولاكتين، آلكالين فسفاتاز و كرآتينين سرم را افزايش مي‌دهد.


مکانیزم اثر

اثر بر آزمايشهاي تشخيصي


سايمتيدين ممكن است اثر پنتاگاسترين را طي آزمون‌هاي ترشح اسيد معده مهار كند. اين دارو ممكن است موجب بروز نتايج منفي كاذب در آزمون‌هاي پوستي با استفاده از عصاره‌هاي آلرژن شود.


سايمتيدين سطح پرولاكتين، آلكالين فسفاتاز و كرآتينين سرم را افزايش مي‌دهد.


فارماكوكینتیك

موارد منع مصرف و احتياط


موارد منع مصرف: آلرژي نسبت به اين دارو يا حساسيت متقاطع به ساير داروهاي آنتاگونيست گيرنده‌هاي H2.


موارد احتياط: آسم (با مقادير زياد سبب تشديد بيماري مي‌شود)، سيروز، اختلال شديد عملکرد كبد و اختلال متوسط تا شديد عملکرد كليه (به دليل تجمع اين دارو ).


سایر اطلاعات
طبقه‌بندي فارماكولوژيك: آنتاگونيست گيرنده‌هاي H2 هيستامين.


طبقه‌بندي درماني: ضد زخم گوارشي.


طبقه‌بندي مصرف در بارداري: رده B


ملاحظات اختصاصي


علاوه بر ملاحظات مربوط به آنتاگونيست‌هاي گيرنده H2، رعايت موارد زير نيز توصيه مي‌شود:


قبل از تزريق وريدي دارو را بايد رقيق كرد. براي رقيق نمودن دارو از آب مقطر استفاده نكنيد. براي اين منظور، بايد دارو را با محلول نمكي نرمال يا دكستروز پنج يا 10 درصد، يا محلول رينگرلاكتات و يا محلول بيكربنات سديم پنج درصد تا حجم 20 ميلي‌ليتر رساند. تزريق عضلاني اين دارو ممكن است دردناك باشد.


بعد از مصرف دارو از طريق لوله بيني ـ معدي (NG-Tube)، بايد لوله را با آب شست تا تمام دارو وارد معده شود.


سايمتيدين در جريان همودياليز از بدن خارج مي‌شود. بايد دارو را بعد از قطع دياليز مصرف كرد.


ساير مصارف تأييد نشده اين دارو عبارتند از نارسايي لوزالمعده ، كهير، سوزش سر دل، پسوريازيس و پرمويي.


نكات قابل توصيه به بيمار


دارو را طبق دستور مصرف كنيد و حتي بعد از برطرف شدن درد، مصرف آن را تا بهبود كامل ادامه دهيد.


از كشيدن سيگار خودداري كنيد، زيرا ممكن است ترشح اسيد معده را افزايش داده و بيماري را تشديد كند.


مصرف در سالمندان: سايمتيدين در بيماران سالمند به دليل عوارض CNS اين دارو ، بايد با احتياط تجويز شود.


مصرف در شيردهي: سايمتيدين در شير ترشح مي‌شود. بايد از مصرف اين دارو در دوران شيردهي اجتناب شود.


عوارض جانبي


اعصاب مرکزي: سرگيجه، کانفوزيون (بخصوص در بيماران سالمند و يا بيماران بسيار بدحال )، سردرد، افسردگي.


قلبي ـ عروقي: براديكاردي.


دستگاه گوارش: يرقان، اسهال خفيف و گذرا.


ادراري ـ تناسلي: نفريت بينابيني، ناتواني قابل برگشت جنسي، احتباس ادرار، ژنيكوماستي خفيف (در صورت مصرف طولاني مدت).


خون: آگرانولوسيتوز (بهندرت)، نوتروپني (بهندرت)، ترومبوسيتوپني، كم خوني آپلاستيك.


ساير عوارض: بثورات پوستي، واكنش‌هاي آلرژيك، درد در محل تزريق عضلاني، تب (به ندرت)، كهير.


مسموميت و درمان


تظاهرات باليني: ضعف تنفسي و تاكيكاردي.


مصرف بيش از حد سايمتيدين به ندرت اتفاق افتاده و مصرف تا 10 گرم آن هيچ گونه عوارضي نداشته است.


درمان: شامل حمايت تنفسي و باز نگهداشتن راه تنفسي است. با واداشتن بيمار به استفراغ يا شستشوي معده و به دنبال آن، با تجويز ذغال فعال مي‌توان از جذب بيشتر دارو جلوگيري كرد. در صورت لزوم ، بايد تاكيكاردي را با پروپرانولول درمان كرد.

 

سیزاپراید

نام ژنریک

Cisapride


شکل دارویی

اشكال دارويي:


Tablet: 5, 10mg


موارد مصرف

موارد و مقدار مصرف


توجه: در حال حاضر سيزاپرايد به دليل آريتمي‌هاي قلبي و مرگ ناگهاني در آمريكا مورد استفاده باليني قرار نمي‌گيرد.


الف) سوء‌هاضمه.


بزرگسالان: 10 ميلي‌گرم هر 8 ساعت 30- 15 دقيقه قبل از هر وعده غذا مدت زمان درمان معمولاً 4 هفته مي‌باشد.


كاهش حركت دستگاه گوراش (در اثر ديابت يا اورمي).


بزرگسالان: 10 ميلي‌گرم 30- 15 دقيقه قبل از غذا و زمان خواب به مدت 6 هفته.


ب) رفلاكس محتويات معده به مري.


بزرگسالان: 20- 10 ميلي‌گرم هر 6 يا 8 ساعت، 30- 15 دقيقه قبل از غذا و در زمان خواب به مدت 12 هفته.


دوز نگهدارنده 10 ميلي‌گرم هر 12 ساعت يا 20 ميلي‌گرم موقع خواب مي‌باشد.


كودكان: mg/kg 3/0 - 15/0 هر 6 يا 8 ساعت ، 30- 15 دقيقه قبل از غذا و موقع خواب حداكثر دوز مجاز مصرفي در هر بار 10 ميلي‌گرم مي‌باشد.


مكانيسم اثر


دارو از طريق اثر برگيرنده‌هاي سروتونين (5HT) و آزادسازي استيل كولين در شبكه ميانتريك روده باعث افزايش حركات معده و افزايش فشار اسفنگتر تحتاني مري مي‌گردد.


موارد منع مصرف

عوارض جانبي


اعصاب مركزي: بي‌خوابي، سردرد، سبكي سر، تشنج، عوارض اكستراپيراميدال، اضطراب، عصبانيت.


قلبي- عروقي: تاكيكاردي سينوسي، تاكيكاردي بطني، افزايش فاصلة QT، Torsades de pointes، درد قفسه سينه.


چشم، بيني: رينيت، سينوزيت، اختلال ديد.


دستگاه گوارش: نفخ، سوء‌هاضمه، هپاتيت، اسهال، درد شكم، تهوع، يبوست.


ادراري- تناسلي: واژينيت، عفونت ادراري.


خون: ترومبوسيتوپني، لكوپني، كم‌خوني آپلاستيك، پان سيتوپني.


تنفسي: عفونت مجاري فوقاني تنفسي، سرفه.


پوست: بثورات جلدي، خارش.


ساير عوارض: درد بدن، لرزش


مسموميت و درمان


گزارش مصرف بيش از حد از سيزاپرايد محدود است. در يك مورد بزرگسالان مصرف 540 ميلي‌گرم دارو باعث تهوع، افزايش صداهاي شكمي، دفع گاز و دفع مكرر مدفوع و ادرار شده است. در يك نوزاد يك ماهه مصرف 10 برابر دوز درماني به مدّت 5 روز باعث بلوك درجه 3 و مرگ متعاقب استفاده از ضربان ساز شده است. در موارد سميت اقدامات حمايتي و شاركول فعال توصيه مي‌شود. بيماران بايد از نظر فاصله QT و بروز آيتمي قلبي تحت نظر باشند.


موارد قابل توجه

-


مکانیزم اثر




فارماكوكینتیك

موارد منع مصرف و احتياط


موارد منع مصرف: مصرف همزمان سينواپرايد با مهار كننده‌هاي CYP3A4 باعث ايجاد انواع آريتمي‌هاي خطرناك و مرگبار مي‌شود.


خونريزي گوارشي ، انسداد روده پرفوراسيون، پس از جراحي‌هاي دستگاه گوارش، مصرف همزمان با آنتي‌بيوتيك‌هاي ماكروليدي، ضد قارچ‌هاي آزولي، مهار كننده‌هاي پروتئاز HIV و نفازودون ، سابقه آريتمي‌هاي بطني، مصرف همزمان با داروهاي طولاني كننده QT، خطر بلوك درجه 2 و 3 گره AV، بيماري واضح قلبي، عدم تعادل الكتروليتي، نارسايي تنفسي نوزادان نارس


موارد احتياط: نارسايي كليه و كبد.


تداخل دارويي


مصرف همزمان با مهار كننده‌هاي سيتوكروم P450 (اريترومايسين ، كتوكونازول، مايكونازول، اينديناوير و نفازودون) باعث افزايش غلظت پلاسمائي سيزاپرايد مي‌شود.


مصرف همزمان با داروهاي طولاني كننده فاصله QT مثل كينين ، آميودارون و كينيدين.


مصرف همزمان با آمي‌تريپتيلين، آنتي سايكوتيك‌هاي فنوتيازيني و سايميتدين باعث افزايش عوارض ناشي از مصرف اين داروها مي‌گردد.


داروهاي آنتي كولينرژيك و داروهاي ضد درد اپيوئيدي باعث كاهش آثار گوارشي سينراپرايد مي‌شوند.


در صورت مصرف همزمان با وارفارين باعث افزايش PT شود.


در صورت مصرف همزمان با الكل و تضعيف كننده‌هاي CNS اثر اين داروها افزايش مي‌يابد.


سایر اطلاعات
طبقه‌بندي فارماكولوژيك: آگونيست گيرنده سروتونين ( 5HT ).


طبقه‌بندي درماني: پروكينتيك.


طبقه‌بندي مصرف در بارداري: رده C


ملاحظات اختصاصي


1- در بيماران با سابقه بيماريهاي قلبي با احتياط مصرف شود.


2- تداخلات دارويي اين دارو در نظر گرفته شود.


3- بررسي‌هاي آزمايشگاهي و ECG پيش از شروع دارو الزامي است.


نكات قابل توصيه به بيمار


1- زمان مناسب مصرف دارو 30- 15 دقيقه قبل از غذا و زمان خواب مي‌باشد.


2- در صورت مصرف همزمان با داروهاي مضعف CNS آثار مركزي اين داروها افزايش مي‌يابد.


3- تداخلات دارويي هم به بيمار اطلاع داده شود.


مصرف در سالمندان


نيمه عمر دفع اين دارو در سالمندان طولاني‌تر مي‌باشد.


مصرف در شيردهي


به دليل ترشح دارو در شير در زمان شيردهي منافع دارو در مقابل مضرات آن بايد در نظر گرفته شود.

 

سیزاپراید

نام ژنریک

Cisapride


شکل دارویی

اشكال دارويي:


Tablet: 5, 10mg


موارد مصرف

موارد و مقدار مصرف


توجه: در حال حاضر سيزاپرايد به دليل آريتمي‌هاي قلبي و مرگ ناگهاني در آمريكا مورد استفاده باليني قرار نمي‌گيرد.


الف) سوء‌هاضمه.


بزرگسالان: 10 ميلي‌گرم هر 8 ساعت 30- 15 دقيقه قبل از هر وعده غذا مدت زمان درمان معمولاً 4 هفته مي‌باشد.


كاهش حركت دستگاه گوراش (در اثر ديابت يا اورمي).


بزرگسالان: 10 ميلي‌گرم 30- 15 دقيقه قبل از غذا و زمان خواب به مدت 6 هفته.


ب) رفلاكس محتويات معده به مري.


بزرگسالان: 20- 10 ميلي‌گرم هر 6 يا 8 ساعت، 30- 15 دقيقه قبل از غذا و در زمان خواب به مدت 12 هفته.


دوز نگهدارنده 10 ميلي‌گرم هر 12 ساعت يا 20 ميلي‌گرم موقع خواب مي‌باشد.


كودكان: mg/kg 3/0 - 15/0 هر 6 يا 8 ساعت ، 30- 15 دقيقه قبل از غذا و موقع خواب حداكثر دوز مجاز مصرفي در هر بار 10 ميلي‌گرم مي‌باشد.


مكانيسم اثر


دارو از طريق اثر برگيرنده‌هاي سروتونين (5HT) و آزادسازي استيل كولين در شبكه ميانتريك روده باعث افزايش حركات معده و افزايش فشار اسفنگتر تحتاني مري مي‌گردد.


موارد منع مصرف

عوارض جانبي


اعصاب مركزي: بي‌خوابي، سردرد، سبكي سر، تشنج، عوارض اكستراپيراميدال، اضطراب، عصبانيت.


قلبي- عروقي: تاكيكاردي سينوسي، تاكيكاردي بطني، افزايش فاصلة QT، Torsades de pointes، درد قفسه سينه.


چشم، بيني: رينيت، سينوزيت، اختلال ديد.


دستگاه گوارش: نفخ، سوء‌هاضمه، هپاتيت، اسهال، درد شكم، تهوع، يبوست.


ادراري- تناسلي: واژينيت، عفونت ادراري.


خون: ترومبوسيتوپني، لكوپني، كم‌خوني آپلاستيك، پان سيتوپني.


تنفسي: عفونت مجاري فوقاني تنفسي، سرفه.


پوست: بثورات جلدي، خارش.


ساير عوارض: درد بدن، لرزش


مسموميت و درمان


گزارش مصرف بيش از حد از سيزاپرايد محدود است. در يك مورد بزرگسالان مصرف 540 ميلي‌گرم دارو باعث تهوع، افزايش صداهاي شكمي، دفع گاز و دفع مكرر مدفوع و ادرار شده است. در يك نوزاد يك ماهه مصرف 10 برابر دوز درماني به مدّت 5 روز باعث بلوك درجه 3 و مرگ متعاقب استفاده از ضربان ساز شده است. در موارد سميت اقدامات حمايتي و شاركول فعال توصيه مي‌شود. بيماران بايد از نظر فاصله QT و بروز آيتمي قلبي تحت نظر باشند.


موارد قابل توجه

-


مکانیزم اثر




فارماكوكینتیك

موارد منع مصرف و احتياط


موارد منع مصرف: مصرف همزمان سينواپرايد با مهار كننده‌هاي CYP3A4 باعث ايجاد انواع آريتمي‌هاي خطرناك و مرگبار مي‌شود.


خونريزي گوارشي ، انسداد روده پرفوراسيون، پس از جراحي‌هاي دستگاه گوارش، مصرف همزمان با آنتي‌بيوتيك‌هاي ماكروليدي، ضد قارچ‌هاي آزولي، مهار كننده‌هاي پروتئاز HIV و نفازودون ، سابقه آريتمي‌هاي بطني، مصرف همزمان با داروهاي طولاني كننده QT، خطر بلوك درجه 2 و 3 گره AV، بيماري واضح قلبي، عدم تعادل الكتروليتي، نارسايي تنفسي نوزادان نارس


موارد احتياط: نارسايي كليه و كبد.


تداخل دارويي


مصرف همزمان با مهار كننده‌هاي سيتوكروم P450 (اريترومايسين ، كتوكونازول، مايكونازول، اينديناوير و نفازودون) باعث افزايش غلظت پلاسمائي سيزاپرايد مي‌شود.


مصرف همزمان با داروهاي طولاني كننده فاصله QT مثل كينين ، آميودارون و كينيدين.


مصرف همزمان با آمي‌تريپتيلين، آنتي سايكوتيك‌هاي فنوتيازيني و سايميتدين باعث افزايش عوارض ناشي از مصرف اين داروها مي‌گردد.


داروهاي آنتي كولينرژيك و داروهاي ضد درد اپيوئيدي باعث كاهش آثار گوارشي سينراپرايد مي‌شوند.


در صورت مصرف همزمان با وارفارين باعث افزايش PT شود.


در صورت مصرف همزمان با الكل و تضعيف كننده‌هاي CNS اثر اين داروها افزايش مي‌يابد.


سایر اطلاعات
طبقه‌بندي فارماكولوژيك: آگونيست گيرنده سروتونين ( 5HT ).


طبقه‌بندي درماني: پروكينتيك.


طبقه‌بندي مصرف در بارداري: رده C


ملاحظات اختصاصي


1- در بيماران با سابقه بيماريهاي قلبي با احتياط مصرف شود.


2- تداخلات دارويي اين دارو در نظر گرفته شود.


3- بررسي‌هاي آزمايشگاهي و ECG پيش از شروع دارو الزامي است.


نكات قابل توصيه به بيمار


1- زمان مناسب مصرف دارو 30- 15 دقيقه قبل از غذا و زمان خواب مي‌باشد.


2- در صورت مصرف همزمان با داروهاي مضعف CNS آثار مركزي اين داروها افزايش مي‌يابد.


3- تداخلات دارويي هم به بيمار اطلاع داده شود.


مصرف در سالمندان


نيمه عمر دفع اين دارو در سالمندان طولاني‌تر مي‌باشد.


مصرف در شيردهي


به دليل ترشح دارو در شير در زمان شيردهي منافع دارو در مقابل مضرات آن بايد در نظر گرفته شود.

 

لاکتالوز

نام ژنریک

Lactulose


شکل دارویی

اشكال دارويي:


Syrup: 10 g/15 ml


Powder for solution: 10g


موارد مصرف

موارد و مقدار مصرف


الف) يبوست.


بزرگسالان: 20-10 گرم (15 تا 30 ميلي ليتر) از راه خوراکي روزانه ، تا مقادير 40 گرم قابل افزايش است.


کودکان: g 5 (5/7 ميلي ليتر) روزانه به صورت تک دوز بعد از صبحانه (مصرف باليني تأييد نشده است).


ب) پيشگيري و درمان آنسفالوپاتي کبدي، از جمله مراحل قبل از اغما و اغما در بيماري شديد کبدي.


بزرگسالان: ابتدا، مقدار 30-20 گرم (45-30 ميلي ليتر) سه يا چهار بار در روز از راه خوراکي مصرف مي شود تا 3-2 بار در روز مدفوع نرم دفع شود. مقدار معمول مصرف g/day 100-60 در مقادير منقسم است، که مي‌ تواند از طريق تنقيه احتباسي نيز استفاده شود.به صورت مخلوط کردن 200 گرم (300 ميلي ليتر) از لاکتولوز با 700 ميلي ليتر آب يا نرمال سالين که براي مدت 60 دقيقه کافي است و در صورت لزوم هر 6-4 ساعت تکرار مي شود. اگر زمان احتباس کمتر از 30 دقيقه است بلافاصله مي‌ توان دوز را تکرار کرد.


کودکان و نوجوانان: ابتدا 27 تا 60 گرم (40 تا 90 ميلي ليتر) خوراکي روزانه در دوزهاي منقسم مصرف مي شود. دوز را هم يک يا دو روز يک بار براي رسيدن به 2 الي 3 بار دفع در روز تنظيم کنيد.


نوزادان: ابتدا 67/1 تا 67/6 گرم (5/2 تا 10 ميلي ليتر) خوراکي روزانه در دوزهاي منقسم مصرف مي شود. هر يک يا دو روز يک بار براي رسيدن به 2 الي 3 بار دفع در روز دوز را تنظيم کنيد.


پ) بعد از استفاده از باريم به عنوان مسهل.


بزرگسالان: 3/3 تا 7/6 گرم (5 تا 10 ميلي ليتر) خوراکي دو بار در روز برا ي يک الي 4 هفته.


ت) براي برگرداندن عملکرد در روده بعد از هموروئيدکتومي.


بزرگسالان: 10 گرم (15 ميلي ليتر) خوراکي دو بار در روز قبل از جراحي تا 5 روز بعد از جراحي مصرف مي شود.


موارد منع مصرف

موارد منع مصرف و احتياط


موارد منع مصرف: حساسيت به دارو يا ديگر اجزاء فرمولاسيون گالاکتوزمي (يا بيماراني که محدوديت گالاکتوز در رژيم غذايي خود دارند).


موارد احتياط: در مواردي که دارو براي مدت طولاني (بيشتر از 6 ماه) مصرف مي شود يا در بيماران مستعد به اختلالات الکتروليتي مانند افراد مسن ، بيمار را به صورت دوره‌اي از نظر اختلالات الکتروليتي مانيتور کنيد.


به دليل محتواي لاکتوز و گالاکتوز در بيماران ديابتي با احتياط به کار رود.


مصرف همزمان لاکتولوز و داروهاي ضدعفونت خوراکي ممکن است باعث کاهش پاسخ دهي به لاکتولوز شود.


روش تجويز: قبل از تجويز دارو از طريق NG تيوب، آن را با 120-60 ميلي‌ليتر آب رقيق کنيد. از فرم شربت براي تهيه محلول‌هاي رکتال استفاده مي‌شود.


عوارض جانبی دارو

ملاحظات اختصاصي


بعد از مصرف لاکتولوز از طريق لوله بيني - معدي (NG-Tube)، براي اطمينان از عبور کامل دارو به معده بايد لوله توسط آب شسته شود.


براي به حداقل رساندن طعم شيرين دارو مي‌ توان آن را با آب يا آب ميوه رقيق کرد.


براي مصرف دارو از طريق تنقيه احتباسي، 300 ميلي ليتر دارو با 700 ميلي ليتر آب يا محلول نمکي نرمال رقيق شده و توسط کاتتر بالوني مقعد به کار برده شود (اين عمل ممکن است هر 6-4 ساعت تکرار گردد). بيمار بايد دارو را به مدت 60-30 دقيقه نگه دارد. در صورت دفع دارو در کمتر از 30 دقيقه، مصرف دارو بايد بلافاصله تکرار شود. درمان خوراکي بايد قبل از قطع تنقيه احتباسي شروع شود.


دفعات دفع و قوام مدفوع پيگيري شود.


در مصارف طولاني سطح پتاسيم، کلر و دي اکسيد کربن را مانيتور کنيد.


موارد قابل توجه

-


تداخل دارویی

تداخل دارويي


در صورت مصرف همزمان با نئومايسين و آنتي بيوتيکهاي د يگر، ممکن است اثربخشي لاکتولوز به لحاظ تئوريک کاهش يابد، زيرا اين آنتي بيوتيک‌ها باکتريهاي لازم برا ي هضم لاکتولوز و تبديل آن به شکل فعال را دفع مي‌ کنند. اين اثر از لحاظ باليني مشخص نشده است.


آنتي اسيدهاي غيرقابل جذب با کاهش pH کولون مانع اثربخشي لاکتولوز مي شوند. همزمان با هم استفاده نکنيد.


مکانیزم اثر

تداخل دارويي


در صورت مصرف همزمان با نئومايسين و آنتي بيوتيکهاي د يگر، ممکن است اثربخشي لاکتولوز به لحاظ تئوريک کاهش يابد، زيرا اين آنتي بيوتيک‌ها باکتريهاي لازم برا ي هضم لاکتولوز و تبديل آن به شکل فعال را دفع مي‌ کنند. اين اثر از لحاظ باليني مشخص نشده است.


آنتي اسيدهاي غيرقابل جذب با کاهش pH کولون مانع اثربخشي لاکتولوز مي شوند. همزمان با هم استفاده نکنيد.


فارماكوكینتیك

فارماكوكينتيك


جذب: جذب لاکتولوز بسيار کم است. شروع اثر فرم خوراکي 24 الي 48 ساعت بعد است.


پخش: لاکتولوز به صورت موضعي عمدتاً در کولون انتشار مي‌ يابد.


متابوليسم: لاکتولوز توسط باکتريهاي کولون متابوليزه مي شود (بخش جذب شده متابوليزه نمي شود).


دفع: بيشترين مقدار لاکتولوز از طريق مدفوع دفع مي شود. بخش جذب شده از طريق ادرار دفع مي شود.


سایر اطلاعات
طبقه‌بندي فارماكولوژيك: دي ساکاريد.


طبقه‌بندي درماني: خنثي کننده آمون يوم.


طبقه‌بندي مصرف در بارداري: رده B


نکات قابل توصيه به بيمار


براي بهتر کردن طعم دارو ، آن را با آب ميوه ميل کنيد.


مصرف در سالمندان: غلظت الکتروليت‌هاي سرم بيمار بايد پيگيري شود. بيماران سالخورده نسبت به بروز زيادي سديم خون حساس تر هستند.


مصرف در شيردهي: ترشح دارو در شير مشخص نيست. با احتياط به کار رود.


عوارض جانبي


دستگاه گوارش: کرامپهاي شکمي، آروغ زدن، نفخ، اتساع روده به وسيله گاز، اسهال (دوزهاي بالا ).


توجه: در صورت بروز درد شديد شکمي، بايد مصرف دارو قطع شود.


مسموميت و درمان


تظاهرات باليني: اسهال، کرامپهاي شکمي.

 

اسموپرازول

نام ژنریک

Esomeprazole


شکل دارویی

اشكال دارويي:


Tablet: 20, 40 mg


Capsule: 20, 40 mg


موارد مصرف

موارد و مقدار مصرف


الف) بيماري رفلاكس معده به مري ( GERD)، رفع ازوفاژيت فرسايشي.


بزرگسالان: mg 40-20 خوراكي، روزانه به مدت 4 تا 8 هفته استفاده مي‌شود.


كودكان و نوجوانان 12 تا 17 ساله: ( GERD: 20-40 mg) خوراكي، روزانه به مدت حداكثر 8 هفته استفاده مي‌شود.


ب) درمان نگهدارنده در ازوفاژيت فرسايشي (Erosive).


بزرگسالان: mg 20خوراكي، روزانه به مدت 4 هفته استفاده مي‌شود. در صورت پايدار ماندن علائم، درمان ممكن است 4 هفته ديگر ادامه يابد.


ت) كاهش خطر بروز زخم معده در بيماراني كه به طور مداوم دارو‌هاي NSAID مصرف مي‌كنند.


بزرگسالان: روزانه mg 40-20 خوراكي، روزانه به مدت حداكثر 6 ماه مصرف مي‌شود.


ث) ريشه‌كني هليكوباكتر پيلوري براي كاهش موارد عود زخم روده.


بزرگسالان: روزانه mg 40 خوراكي همراه با آموكسي‌سيلين mg 1000 خوراكي دو بار در روز كلاريترومايسين mg 500 خوراكي دو بار در روز به مدت 10 روز دو بار در روز مصرف مي‌شود.


ج) درمان طولاني مدت حالت‌هاي پر‌ترشحي اسيد معده، شامل سندرم زولينجر - اليسون.


بزرگسالان: روزانه mg 40 خوراكي دو بار در روز مصرف شده و بر اساس پاسخ بيمار دوز دارو تعديل مي‌شود.


تعديل دوز: در بيماران با نارسايي شديد كبدي، حداكثر دوز مصرفي،mg 20 در روز مي‌باشد.


مكانيسم اثر


اثر مهار كنندگي ترشح اسيد - ازومپرازول با مهار پمپ H+-K+-ATPase در سلول‌هاي جداري معده ، ترشح اسيد را مهار مي‌نمايد.


موارد منع مصرف

تداخل دارويي


آموكسي‌سيلين و كلاريترومايسين ممكن است سطح ازومپرازول را افزايش دهند.


ازومپرازول ممكن است كليرانس ديازپام را كاهش دهد.


ازومپرازول ممكن است جذب دارو‌هاي وابسته به PH معده از جمله ديگوكسين ، املاح آهن و كتوكونازول را كاهش دهد.


ازومپرازول در مصرف همزمان با وارفارين ممكن است باعث افزايش PT و INR و خونريزي شود.


موارد قابل توجه

-


تداخل دارویی

عوارض جانبي


اعصاب مركزي: سر درد.


دستگاه گوارش: درد شكمي، يبوست، اسهال، خشكي دهان، نفخ، تهوع، استفراغ.


مسموميت و درمان


اين دارو به مقدار زيادي به پروتئين‌هاي پلاسما پيوند مي‌يابد، بنابراين نمي‌توان دارو را با دياليز برداشت نمود. درمان حمايتي است.


مکانیزم اثر

عوارض جانبي


اعصاب مركزي: سر درد.


دستگاه گوارش: درد شكمي، يبوست، اسهال، خشكي دهان، نفخ، تهوع، استفراغ.


مسموميت و درمان


اين دارو به مقدار زيادي به پروتئين‌هاي پلاسما پيوند مي‌يابد، بنابراين نمي‌توان دارو را با دياليز برداشت نمود. درمان حمايتي است.


فارماكوكینتیك

موارد منع مصرف و احتياط


موارد منع مصرف: حسايست به امپرازول، ازومپرازول هر يك از اجزاي فرمولاسيون.


موارد احتياط: نارسايي كبدي.


سایر اطلاعات
طبقه‌بندي فارماكولوژيك مهار كننده پمپ پروتون، ايزومر s امپرازول.


طبقه‌بندي درماني: مهار كننده ترشح اسيد معده.


طبقه‌بندي مصرف در بارداري: رده B


ملاحظات اختصاصي


1- پاسخ علامتي به امپرازول، بدخيمي معده را رد نمي‌كند.


2- افرادي كه در خطر بيشتري براي ايجاد زخم ناشي از دارو‌هاي NSAID هستند، عبارتند از: افراد بالاي 60 سال و بيماراني كه سابقه زخم معده دارند.


3- مصرف طولاني مدت امپرازول باعث گاستريت آتروفيك شده است.


4- غذا جذب ازومپرازول را كاهش مي‌ دهد. اين دارو بايد حداقل يك ساعت قبل غذا استفاده شود.


5- آنتاسيد‌ها با جذب اين دارو تداخل نمي‌كنند.


نكات فابل توصيه به بيمار


1- دارو بايد حداقل 1 ساعت پيش از غذا مصرف شود.


2- در صورتي كه بيمار قادر به بلع كپسول نيست، مي‌توان پوسته كپسول را باز كرده و محتواي داخل آن را در آب سيب مخلوط و آن را سريعاً مصرف نمود. البته ذرات پودر داخل كپسول نبايد خرد شود.


3- كپسول‌ها بايد در دماي اتاق و در ظرف سر‌بسته نگهداري شود.


4- بيمار بايد هر يك از موارد زير را به پزشك اطلاع دهد:


عدم بهبودي علائم، بدتر شدن علائم، بروز نشانه‌هاي حساسيت، بارداري احتمالي يا ثابت شده ، قصد بارداري، شيردهي يا تصميم به شيردهي.


مصرف در بارداري: بايد با احتياط استفاده شود.


مصرف در شيردهي: ترشح ازومپرازول در شير مشخص نيست (امپرازول ترشح مي‌شود) ؛ با احتياط مصرف شود.


مصرف در كودكان: اثر بخشي و بي‌خطري دارو در اين گروه تأييد نشده است.

 

دیفنوکسیلات

نام ژنریک

Diphenoxylate


شکل دارویی

اشكال دارويي:


Tablet: Diphenoxylate HCl 2.5mg+Atropine sulfate 25mcg


موارد مصرف

موارد و مقدار مصرف: اسهال حاد غيراختصاصي.


بزرگسالان: ابتدا، مقدار 2 قرص 4 بار در روز مصرف مي شود و سپس دستور دارو به برحسب نياز (PRN) تغيير يابد. برخي بيماران ممكن است با دوز 2 قرص در روز كنترل شوند.


كودكان دو ساله و بزرگتر: مقدار mg/kg 3/0 تا 4/0 در روز به صورت خوراكي براساس جز ديفنوكسيلات.


مكانيسم اثر


‌اثر ضد اسهال: ديفنوكسيلات از آنالوگهاي پتدين است كه با دو اثر مركزي و موضعي، حركات روده را مهار مي كند. مقادير مصرف زياد اين دارو ممكن است داراي اثر ترياك باشد. با اضافه كردن آتروپين در مقادير زيردرماني از سوءاستفاده دارو يا مصرف عمدي بيش از حد آن جلوگيري مي شود.


موارد منع مصرف

تداخل دارويي


ديفنوكسيلات ممكن است بحران افزايش فشار خون را در بيماراني كه مهار كننده MAO مصرف مي كنند، تسريع كند.


مصرف همزمان با داروهاي مضعف CNS، مانند باربيتوراتها، داروهاي آرام بخش ‌و الكل ممكن است موجب افزايش اثرات تضعيفي شود.


موارد قابل توجه

-


تداخل دارویی

اثر بر آزمايشهاي تشخيصي


اين دارو ممكن است سطح آميلاز سرم را افزايش دهد.


مکانیزم اثر

اثر بر آزمايشهاي تشخيصي


اين دارو ممكن است سطح آميلاز سرم را افزايش دهد.


فارماكوكینتیك

موارد منع مصرف و احتياط


موارد منع مصرف: حساسيت مفرط شناخته شده به اين دارو، آتروپين يا مپريدين، يرقان انسدادي (خطر اغماي كبدي)، در اسهال حاد ناشي از توكسين (تا زماني كه توكسين از دستگاه گوارش خارج شود)، اسهال حاد ناشي از ارگانيسمهايي كه به موكوس نفوذ مي كنند و اسهال ناشي از آنتي‌بيوتيك (كوليتسودوممبران).


موارد احتياط: اسهال ناشي از مسموميت يا عفونت ناشي از شيگلا، سالمونلا و بعضي از گونههاي اشريشياكلي (دفع محتويات روده ممكن است يك مكانيسم حفاظتي باشد) و كوليت اولسراتيو.


ديفنوكسيلات در موارد زير بايد با احتياط فراوان تجويز شود:


اختلال عملكرد كبد، سيروز، بيماري كبدي يا كليوي پيشرفته، يا غيرطبيعي بودن نتايج آزمون عملكرد كبد (اين دارو ممكن است بروز اغماي كبدي را تسريع كند).


سایر اطلاعات
طبقه بندي فارماكولوژيك: اپيوييد.


طبقه‌‌ بندي درماني: ضد اسهال (از مشتقات ترياك).


طبقه‌ بندي مصرف در بارداري: رده C


ملاحظات اختصاصي


1- علائم حياتي، ميزان مصرف مايعات و دفع آنها بايد پيگيري شود. بيمار از نظر بروز عوارض جانبي، بخصوص عوارض CNS بايد تحت نظر قرار گيرد.


2- عملكرد روده ها بايد كنترل شود.


3- اين دارو معمولاً در درمان اسهال ناشي از مصرف آنتي بيوتيكها بدون تأثير است.


4- بلافاصله بعد از كنترل نشانه ها، بايد مقدار مصرف دارو را كاهش داد.


5- احتباس آب و الكتروليت در روده و ايجاد مگاكولون، ممكن است علائم اسهال و از دست دادن آب و الكتروليت را در افراد مبتلا به گاستروانتريت حاد به خصوص كودكان بپوشاند.


نكات قابل توصيه به بيمار


دارو را طبق دستور تجويز شده مصرف كنيد و از مقدار توصيه شده تجاوز نكنيد.


مصرف مايعات زياد در طول بيماري و رعايت رژيم غذايي مناسب، اهميت فراواني دارد.


اين دارو ممكن است موجب خواب آلودگي و سرگيجه شود. بنابراين، از رانندگي در طي درمان خودداري كنيد. از مصرف فرآورده هاي حاوي الكل خودداري كنيد، زيرا ممكن است موجب اثرات تضعيفي اضافي شود.


در صورت عدم پاسخ به درمان طي 48 ساعت، ‌به پزشك اطلاع دهيد.


مصرف طولاني مدت دارو ممكن است موجب بروز تحمل و استفاده مقادير زياد آن موجب وابستگي به دارو شود.


در صورتي كه پاسخي تا 48 ساعت مشاهده نشد، احتمال اثر بخشي دارو بسيار ضعيف است و دارو مي بايست قطع شود.


مصرف در سالمندان: بيماران سالخورده ممكن است نسبت به بروز ضعف تنفسي مستعدتر باشند. همچنين ساير عوارض مانند تشديد گلوكوم در اين گروه سني بيشتر بروز مي كند.


مصرف در كودكان: مصرف اين دارو در كودكان كوچكتر از دو سال ممنوع است.


بعضي از كودكان ممكن است دچار ضعف تنفسي شوند. كودكان، ‌بخصوص آنهايي كه مبتلا به سندرم داون هستند، نسبت به آتروپين موجود در اين دارو حساس هستند.


مصرف در شيردهي: ديفنوكسيلات در شير ترشح مي شود. اثرات اين دارو در شيرخواراني كه مادران آنها از اين دارو مصرف كرده اند مشاهده شده است.


عوارض جانبي


اعصاب مركزي : رخوت، سرگيجه، سردرد، خواب آلودگي، لتارژي، بي قراري، افسردگي، احساس سرخوشي، سرگيجه، بي حسي در پاها.


قلبي ـ عروقي: تاكي كاردي.


پوست: خارش، كهير، بثورات جلدي، خشكي.


چشم: ميدرياز.


دستگاه گوارش: خشكي دهان، تهوع، استفراغ، ناراحتي يا اتساع شكم، انسداد فلجي روده، بي اشتهايي، احتباس مايعات در روده (ممكن است از دست رفتن مايعات خارج سلولي و الكتروليتها را، بخصوص در كودكان كمسني كه براي گاستروآنتريت حاد درمان شده اند، ‌پنهان سازد)، كرامپهاي شكمي، مگاكولون سمي، يبوست، پانكراتيت، بي اشتهايي.


ادراري ـ تناسلي: احتباس ادرار.


ساير عوارض: وابستگي احتمالي فيزيكي با مصرف طولاني مدت دارو، آنژيوادم، ضعف تنفسي، برافروختگي، خشكي مخاطها.


توجه: در صورت بروز علائم ضعف CNS، يا عدم پاسخ به درمان طي 48 ساعت، بايد مصرف دارو قطع شود.


مسموميت و درمان


تظاهرات باليني: خواب آلودگي، فشار خون پايين، حملات تشنجي شديد، آپنه، تاري ديد، ميوز، برافروختگي، خشكي دهان و مخاطها ‌و حملات سايكوتيك.


درمان: شامل اقدامات حمايتي ‌از جمله حفظ راه تنفسي و اعمال حياتي مي‌شود. يك آنتاگونيست مواد مخدر، ‌مانند نالوكسون را مي توان تجويز كرد. بايد معده را شستشو داده و بيمار را به مدت 72-48 ساعت زير نظر گرفت.