نحوه نگهداری صحیح باطری های قابل شارژ در تجهیزات پزشکی

در تجهیزات پزشکی به چه منظور از باطری های قابل شارژ استفاده می کنیم؟ پاسخ به این سؤال این است که حداقل به دو منظور:
اولین و رایج ترین مورد ، استفاده از این باطری ها در وسایل پرتابل و در مکان هایی است که به هر دلیل امکان استفاده از سیم کشی برق شهری و به طور کلی هیچ یک از منابع تامین انرژی ، غیر از باطری دستگاه مقدور نباشد. دومین مورد که اغلب از چشم استفاده کننده دور می ماند ، استفاده از آن به منظور حذف نوسانات برق شهری و ایجاد یک ورودی تغذیه بدون نوسان است.
به طور کلی در تجهیزات عمومی پزشکی از دو نوع باطری قابل شارژ استفاده می شود که هرکدام روش نگهداری خاص خود را دارد.

1- باطری های خشک:
این باطری ها معمولا از جنس نیکل-کادنیوم هستند و به دلیل حجم نسبتاً کم و ذخیره مناسب انرژی و زمان طولی حفظ شارژ ، از پر مصرف ترین باطری های قابل شارژ هستند.

برای استفاده از این باطری ها به مدت طولانی و در شرایط مطلوب باید به نکات زیر توجه شود:

* برای بار اول و بسته به نوع باطری و دستورات ارائه شده توسط شرکت سازنده این باطری ها باید بین 8 تا 24 ساعت شارژ شوند.
* بعد از شارژ اولیه و در اولین بار استفاده از این باطری ها ، باید به نحوی از وسیله استفاده شود تا باطری به طور کامل خالی (دشارژ) گردد. این کار به بالا بردن کیفیت باطری و نگهداری طولانی مدت شارژ در آن ، کمک شایانی می کند.
* در دفعات بعدی شارژ باطری نیز باید به این نکته توجه شود که هر از گاهی باطری به طور کامل شارژ و دشارژ گردد.
* در صورت عدم استفاده از دستگاه برای مدت طولانی ، به این نکته توجه کنید که باطری خالی نماند. چون این امر برای مدت طولانی بعد از شارژ اولیه ، باعث خراب شدن آن می شود.

2- باطری های اسیدی:
این باطری ها در دو نوع تر و ژله ای در دستگاه های پزشکی مورد استفاده قرار می گیرند. باطری های اسیدی نیز به شارژ اولیه طولانی بین 12 تا 24 ساعت نیاز دارند اما برخلاف باطری های خشک به هیچ وجه نباید خالی (دشارژ) شوند. وسایلی را که از این نوع باطری ها استفاده می کنند ، غیر از زمانی که نیاز به جابجایی دارند ، از برق شهری جدا نکنید. اگر این باطری ها یک بار خالی (دشارژ) شوند ، کیفیت خود را از دست داده و از آن به بعد زمان شارژ شدن آنها طولانی و مدت زمان شارژ ماندن آنها نیز به شدت کاهش یافته و در اولین فرصت باید تعویض شوند. نکته دیگری که باید در نگهداری از این باطری ها به آن توجه شود ، این است که با توجه به اسیدی و تر بودن مواد داخل این باطری ها ، باید از صدمه خوردن بدنه آنها جلوگیری نماییم و در صورت صدمه دیدن ، بلافاصله باطری ها را از دستگاه خارج و نسبت به تعویض آنها اقدام کنیم.

 

شارژ باتری:
برای شارژ کردن باید ولتاژ منبع DC از ولتاژ باتری 2 تا 3 ولت بیشتر باشد.
باتری های سربی اسیدی غیر قابل بازیافت هستند.

آن سمت از باتری که قسمت فلزی بیشتری دارد مثبت است و آن سمت که کمتر باشد منفی است.
باتری ها بیشترین عامل خرابی در DC شوک ها هستند.

باتری های قابل شارژ:
1- باتری سربی اسیدی
2- باتری Ni-Cd
3- باتری Ni-Mth
هر باتری که آمپرساعت بیشتری داشته باشد بهتراست.
هرچه جثه باتری بزرگتر آمپرساعت بیشتری دارد.
برای سری کردن باتری حتماً باید جریان ها یکی باشد ، در صورتی که نباشد عمر باتری پایین می آید.
برای دستگاه وقتی می خواهیم باتری پک کنیم ، باید ولتاژ باتری های سری شده با ولتاژ دستگاه یکی باشد و جریان نیز یکی باشد یا از جریان دستگاه کمی بیشتر باشد.


عمر انباری باتری:
باتری ها حتی اگر به بار متصل نباشند ، به علت عمل شیمیایی داخلی دائماً در حال تخلیه هستند و بنابراین ظرفیتشان کاهش می یابد.
هرچه دمای محیط بیشتر باشد ، تخلیه مزبور سریع تر است. بنابراین مواقعی که از باتری استفاده نمی شود ، بهتر است آنها را در دمای پایین نگهداری کرد.
وقتی باتری خالی می شود ، ولتاژ دوسر آن به صفر نمی رسد. مثلا برای باتری 12 ولت وقتی ولتاژ دوسر باتری در زیر بار حدود 10.5 ولت می رسد ، باتری تقریباً خالی است.
با قطع بار ولتاژ دوسر باتری تقریباً به همان ولتاژ نامی آن برمی گردد و معمولا با اندازه گیری ولتاژ مدار باز باتری نمی توان پر یا خالی بودن باتری را مشخص کرد.


منبع:ماهنامه مهندسی پزشکی