به نام خدا كاريكاتور يا طنز ترسيمي، گونهاي بيان گرافيكي از لبخند و خنده است. در یک تعریف کوتاه ، کاریکاتور عبارتست از هنر ارائه مفاهیم که در آن صفات و خصوصیات به نحوی اغراق آمیز به تصویر و تفسیر کشیده شده باشد. كاريكاتوريست برجسته ايراني، مازیار بیژنی، لحن زيبا شناسانهي نويني براي طرحهايش در نظر گرفته كه بسیار اثربخش، گاهی به نظر تلخ ولی شاديبخش است. فرمول بیژنی، استفاده از زبان شيرين طنز ايراني است. او به خوبی با کلید واژه های طنز ایرانی آشناست .زير و بم انديشههاي متنوع بیژنی، با زير و بم طرحهايش،كاملا همآهنگي داشته و به اتفاق، ماشين طنز ايرانياي را پايه ميگذارد كه بيشتر با شوخطبعيهاي زيركانه، و با قالبی ساده، طنزهای سیاسی خود را به نمایش می گذارد.مازیار بیژنی در طرحهايش به تفسير وقايع دنياي پيرامونش ميپردازد. شكل اصلی آثار وی برداشت رايج و متعارفي است كه آن را روزنامهاي يا ژورناليستي مينامند . در واقع آثار اين هنرمند را ميتوان در يك بسترزمانی معنا كرد و آن هنري خلاقانه مبتني برمسائل روز و مبتنی بر خلاقيتهاي فردي اوست، درواقع این مفاهیم و نحوه ی ارائه آن به هنر او سبك و سياقي خاص ميبخشد . در عين حال او طراح كاريكاتورهايي است كه موج نويي در كالبد تصاوير طنزآميز سیاسی در ايران ايجاد كرده است كه همگي نشات گرفته از توانمنديهاي فردي او در اين عرصه ميباشد. معني و مفهوم در آثار بیژنی مبتنی بر اعتقاد دینی و سیاسی او می باشد. در عین حال توجه ویژه او به مبانی انقلاب باعث می شود تا او را هنرمندی انقلابی بدانیم.نوعي بدعتگذاري در ارائه مفاهیم آثار خاصيتي است كه ارزش آثار او را مضاعف ميكند. بیژنی هنر معاصر و زمان خويش را در آثارش به نمايش ميگذارد و نمايندهي انديشهاي جسورانه در هنر كاريكاتور ايران است. کاریکاتور های او با كيفيتی بالا در ارائه طنزو با شكلهاي بياني نوانديش او در گرافيك، خط و تركيببندي خود مينماياند و در مجموع شكل واحدي از کاریکاتور سیاسی و اجتماعی را به نمايش ميگذارد كه با حذف قيد و بند از شيوه كلاسيك قالب خود را یافته و در سبكي خلاصه ميشود كه كاملا متعلق به خود اوست. مازیار بیژنی كاريكاتور ايران را در جست و جوي بيان تازه خود براي خلق هويتي نو در عرصه هنر سیاسی وارد فضاي نويني براي انعكاس واقعيات مربوط به اين مرز و بوم بنا مينهد. طرحهاي او انعكاس زندگي مردم ماست كه با ارتباط صريح با مخاطب داراي فرمي زيبا و جديد از هنر کاریکاتور است. در عين حال او به ضابطهها و نمادهااشراف دارد و آن را در فضاي طنز سیاسی معرفي و مطرح ميكند. کتاب " جنبش سبز مخملی " نمونه ای از یک اثر بصری کاملا سیاسی است که دستورات "جین شارپ" برای راه اندازی انقلاب های رنگین با نگاه به وقایع و فتنه پس از انتخابات در ایران را به زبان کاریکاتور تفسیر می کند.او با زبان کاریکاتور و بی پیرایه این موضوع را به چالش می کشد و مخاطب عام خود را به واکنش در این راه فرا می خواند، در واقع آگاهی بخشی نوعی از وظیفه کاریکاتوریست در تبیین مواضع سیاسی اش است .در عین حال بیژنی با چاپ کتاب دیگر خود با عنوان "سر بی پناه "با موضوع زمین و زمین خواری ، مسکن و مشکلات آن، دست به نمایش آثاری ملهم از مسائل روز می زند و در آخرین کتاب خود با عنوان "نیش تر"در حوزه های اقتصاد و فرهنگ ورود پیدا می کند. بیژنی مفهوم هنر كاريكاتور را از شكل رايج در شکل روشنفکری خود که حسي از تفنن صرف را در دل خود دارد، خارج ميكند. كاريكاتور و طنز در آثار او دو عنصر تفكر و خلاقیت را نشان ميدهد و كيفيت طنز آثار او جنبههايی از زندگی روزمره را معرفي مي کند. طبيعت طنز و گرافيك در آثار او در ارائه مفاهيم تا طنزي مردمی گسترش مييابد. او در حوزه طنز تصويري خود، مسائل و جنبههاي مختلفي را مطرح ميكند تا ذخائر فرهنگ تصويري اين مرز و بوم غنيتر شود. در واقع بیژنی در كاريكاتورهايش جنبههاي مختلفي از زندگي و هستي را در فضا و ارتباطي جديد تدوين، ممكن و تشريح ميكند. شناخت او از طنز ژورنالیسم با حضور بیشتر از یک دهه در روزنامه های صبح و کیهان رقم خورد،که با مدیریت سایت اینترنتی کاریکاتور " روزکارتون" تا به حال ادامه داشته است. آثار اين هنرمند بزرگ از نظام ذهني و احساسي خاصي برخوردار است كه به نوعي به جهانبيني خاص از زندگي هنري او ميانجامد. توجه بیژنی به فرم، هيچگاه به انتزاع صرف يا فرماليسم مجرد نميانجامد و دغدغه او از استفاده از تكنيك در ارائه موضوع و ديدگاهش به نوعي فرم و قالب خاص ميرسد كه در خطهاي او، احساسات نهفته در اين خطوط، بعد، عمق و معنا را جاري ميسازد. آثار بیژنی برای مخاطب عام است ورمزگشايي اين طرحها براي مخاطبين اين مرز و بوم كار چندان دشواري نيست، در عين حال چهرهاي جديد از طنز گرافيكي در اين آثار زمينهاي براي معرفي آثارش به عنوان يك هنرمند معاصر با پيشزمينهاي از فرهنگ غني ایرانی اسلامی ايجاد ميكند و ابداعات او به سبكي كاملا شخصي بدل ميشود كه آثار او را از كاريكاتورهاي ديگران كاملا متمايز ميكند و چهرهاي شاخص در شكلسازي نمادين يعني مهارت در طراحي و تركيب و گنجاندن محتوايي قابل هضم براي طيف وسيعي از مخاطبينش فراهم ميشود. بیژنی در نمایش آثارش در عرصه بین المللی نیز چهره ای نام آشناست، انیمیشن های کوتاه او با موضوع " هولوکاست" توانست در زمان کوتاهی مخاطبین بسیاری از سراسر دنیا را به جذب کند. شهرت بیژنی هيچگاه مقطعي نبوده و ميتوان او را هنرمندي دانست كه هر روز تازهتر ميشود و حرفهاي بسياري براي گفتن در عرصه طنز ترسیمی دارد. و تنها زمان شاهد خوبي بر اين مدعاست كه ميتواند در بستر خويش حضور موثر هنرمند بزرگي چون مازیار بیژنی را به عنوان سرمايهاي بزرگ و مايه فخر اين مرز و بوم به اثبات برساند. سید مسعود شجاعی طباطبایی
