سامانه جداساز لرزهای پايه انتقال حرکت زمين به سازه ميتواند به کمک سيستم جداساز لرزهای پايه در پايه سازه کنترل شود. بنابراين جداساز لرزهای پايه عبارتست از: مجزا کردن سازه فوقانی از حرکات لرزشی زمين طوری که نيروهای مخرب زلزله به ساختمان وارد نشود يا به ميزان قابل ملاحظهای کاهش يابد. در عمل، با توجه به اينکه حرکات قائم زلزلهای زمين خطر مهمی برای ساختمان تلقی نميشود، عموماً جداسازی ساختمان از حرکات افقی زلزلهای زمين مورد توجه قرار ميگيرد. البته در مواردی که هدف تقليل ارتعاش سازه در برابر بارهای ترافيکی باشد آنگاه جداساز لرزهای پايه به منظور جلوگيری از انتقال ارتعاشات قائم به سازه صورت ميگيرد. به طور کلی سامانههای جداساز لرزهای پايه به کار رفته در جهان از سه عنصر اصلی زير تشکيل شدهاند: تکيهگاه نرم برای افزايش پريود ارتعاشی کل مجموعه و کاهش پاسخ نيرو. ميرا کننده يا جذب کننده انرژی برای کنترل تغيير مکان نسبی بين ساختمان و زمين در حد طراحی عملي. وسيلهای برای تأمين صلبيت در مقابل نيروهای جانبی کوچک نظير باد يا زلزلههای خفيف. به عنوان اولين موارد از کاربردهای مهندسی جداساز لرزهای پايه ميتوان به دبستان پستالوزی يوگسلاوی در سال 1969 که توسط سوئيسيها ساخته شده اشاره نمود. اين اولين ساختمانی است که در آن تکيهگاه لاستيکی به عنوان سامانه جداساز لرزهای پايه برای مقابله با زلزلههای بزرگ به کار رفته است. تقريباً در همين موقع شرکت لاستيک سازی يوکوهاما لاستيک مسلح را توسعه داده و به عنوان سامانه جداساز لرزهای پايه و ميراگر به کار برد. همچنين لايه لاستيکی برای کنترل ارتعاشات ترافيکی (ارتعاشات قائم) در سال 1966 در انگلستان به کار برده شد. مشابه چنين سيستمی در سال 1968 در ساختمان 12 طبقه مخابرات تهران برای کنترل ارتعاش دستگاههای حساس مخابراتی و الکترونيکی ناشی از ارتعاشات ترافيکی به کار رفته است. انواع سامانههای جداساز لرزهای پايه در يک دستهبندی کلی ميتوان سامانههای جداساز لرزهای پايه به دو گروه سامانه لاستيکی با هسته سربی (LRB) و سامانه پاندول اصطکاکی (FPS) تقسيمبندی نمود. سامانه لاستيکی با هسته سربی تاکنون در ساخت تعدادی از پلها و ساختمانهای مهم و همچنين در تقويت و بهسازی لرزهای برای برخی از بناهای تاريخی از اين نوع سامانه استفاده شده است. شرکت تحقيقات مصالح لاستيکی مالايزيا در انگليس نوعی الاستومر با ميرايی بالا توليد کرده است. با استفاده از اين الاستومر يک سيستم جداساز لرزهای لاستيکی با ميرايی زياد در آمريکا برای جداساز لرزهای ساختمانها به کار رفته است. تفلون مادهای است که مورد توجه طراحان سامانههای جداساز لرزهای می باشد. در برخی از سامانهها برای ايجاد لغزش بين ورقهای فولادی از لايههای تفلون استفاده ميشود. يک هسته مرکزی لاستيکی برای کنترل تغيير مکان جانبی و برگرداندن سيستم به حالت اوليهاش در نظر گرفته شده است. سامانه پاندول اصطکاکی اساس کار اين سامانه مشابه پاندول نوسانی ميباشد با اين تفاوت که اصطکاک سطوح تماس در اين سامانه باعث جذب انرژی ميشود. سيستم های ترکيبی به منظور طرح بهينه و استفاده از خاصيت های مناسب هر دو نوع سيستم اصطکاکی و لاستيکي، می توان از ترکيب اين دو نوع سيستم استفاده نمود. تازه ها پرهزینه ترین پروژه های مهندسی جهان پل مروارید (The Pearl Bridge) هزینه ساخت: 5 میلیارد دلار این پل در واقع طولانی ترین پل معلق جهان است كه 1991 متر طول دارد. پل مروارید در ژاپن قرار دارد و ساخت آن در سال 1998 به پایان رسید. این پل طولانی و حیرت آور با قرار گرفتن در آبراه آكاشی، توانسته است شهر كوبه در جزیره هانشو را به شهر ایوایا در جزیره آواجی متصل كند. شتاب دهنده هادرون (The Large Hadron Collider) هزینه ساخت: 6 میلیارد دلار هادرون بزرگترین شتاب دهنده ذرات انرژی در جهان است. هادرون در تونلی زیرزمینی به طول 27 كیلومتر و عرض 175 متر در شهر ژنو در نزدیكی مرز فرانسه – سوییس قرار دارد. پل سانی جیم (The James "Sunny Jim” Rolph Bridge) هزینه ساخت: 6.3 میلیارد دلار این پروژه در واقع مجموعه ای از پل ها در منطقه خلیج سانفرانسیسكو در ایالت كالیفرنیا است. این پل ها با ایجاد یك مسیر مستقیم بین سانفرانسیسكو و اواكلند قادر هستند روزانه بیش از 270 هزار خودرو را عبور دهند. رآكتور گداخت هسته ای ایتر (International Thermonuclear Experimental Reactor (ITER هزینه ساخت: 6.5 میلیارد دلار این راكتور یك پروژه تحقیقاتی/مهندسی است كه می تواند به انتقال فیزیك پلاسما برای نسل تركیبی برق در آینده (نیروگاه های همجوشی) كمك كند. به عبارت دیگر ایتر بزرگترین طرح یك راكتور همجوشی هستهای است كه تا كنون طراحی شده است. طرح ایتر در ابتدا طی سال 1985 میان شوروی سابق و آمریكا مطرح گردید. در سالهای بعد، كشورهای دیگری نیز به این پروژه وارد شدند و امروز چین، هند، ژاپن، كره جنوبی، روسیه، آمریكا و اتحادیه اروپا در این پروژه فعالیت دارند. سیستم خط لوله ترانس-آلاسكا (Trans-Alaska Pipeline System) هزینه ساخت: 8 میلیارد دلار پروژه خط لوله ترانس آلاسكا شامل 11 ایستگاه گازی، صدها مایل خطوط لوله فرعی و پایانه دریایی والدز است. این خط لوله كه در مجموع طول آن نزدیك به 1288 كیلومتر است به منظور انتقال نفت از خلیج پرودو به والدز در آلاسكا طراحی و ساخته شده است. این خط لوله در مالكیت شركت خدمات خط لوله آلاسكا قرار دارد. تونل كانال مانش (Le tunnel sous la Manche) هزینه ساخت: 8.31 میلیارد دلار تونل كانال مانش كه بیش از 50 كیلومتر طول دارد،در زیر دریا ساخته شده و بندر ادوكاله فرانسه را به شهرك فلكستون انگلستان متصل میكند. این تونل مسیر مناسبی برای حركت قطارهای سریع السیر یوروستار است. سازه این تونل به اندازه ای جالب است كه سازمان «جامعه آمریكایی مهندسان غیرنظامی» در سال 1996 آن را یكی از عجایب هفتگانه جهان مدرن نامید. گودال بزرگ بوستون (The Big Dig Boston) هزینه ساخت: 14.6 میلیارد دلار گودال بزرگ بوستون در واقع یك مسیر جاده ای بسیار عظیم است كه تونل اصلی بزرگراه آن با طولی بیش از 5.6 كیلومتر از قلب شهر بوستون می گذرد. این پروژه به منظور برقراری ارتباط بین شهر بوستون و دو خط راه آهن اصلی در اطراف این شهر طراحی شده بود. سد سه تنگراه (Three Gorges Dam) هزینه ساخت: 26 میلیارد دلار سد سه تنگراه در واقع سدی است كه بر روی رودخانه یانگ تسه در شهر ساندوپینگ بسته شده و در استان هوبی چین واقع است. نیروگاه برقابی ساخته شده در این سد، بزرگترین نیروگاه جهان در نوع خود است. بدنه آن در سال 2006 تكمیل شد و دارای 2 ژنراتور اصلی اصلی است كه ظرفیت تولید برق هر كدام از آنها بیش از 700 مگاوات است. علاوه بر آن شش ژنراتور دیگر آن در زمین قرار دارد كه ظرفیت تولید برق این سد را در مجموع به بیش 22 هزار و پانصد مگاوات می رساند. مركز فضایی آی اس اس (International Space station ) هزینه ساخت: 157 میلیارد دلار مركز فضایی بین المللی در واقع پرهزینه ترین و گرانترین ساخته دست بشر است كه هزینه ساخت آن مقداری كمتر از دو برابر مجموع تمامی پرهزینه ترین پروژه های قبلی است. این سفینه یك مركز تحقیقات علمی كیهان شناسی است كه در مدار پایینی زمین قرار گرفته است. آغاز اجرای ساخت این پروژه بسیار عظیم در سال 1998 بود و انتظار می رود كه در سال 2011 روند اولیه ساخت آن تكمیل گردد اما عملیاتهای مختلف ساخت و ساز آن حداقل تا پایان سال 2015 ادامه دارد. این ابرسفینه نیز همانند ماه با چشم غیر مسلح از روی زمین دیده می شود و بزرگترین جرم فضایی ساخته بشر در تمام تاریخ است. این یك آزمایشگاه بزرگ در رشته های زیست شناسی، فیزیك، ستاره شناسی، كیهان شناسی و ... می باشد. منبع:انجمن مهندسی عمران
