براساس مقررات قانونی و همچنین اصول اجتماعی وانسانی کارفرمایان موظفند که نسبت به تامین ایمنی و بهداشت کار برای کارمندان خود اقدام نمایند. در این راستا ارزیابی ریسکهای ایمنی و بهداشتی محیطهای کاری از وظایف کارفرمایان محسوب میشود.بر همین اساس لازم است که کارفرمایان در صورت لزوم اقدام به بکارگیری مکانیسمهای کنترلی برای حذف یا کاهش ریسکهای تحمیلی برکارکنان نمایند.آنالیز ایمنی شغلی یک روش پیشگیرنده برای کسب اطمینان از وجود درجه قابل قبولی از ایمنی وبهداشت در محیطهای کاری به شمار رفته و راهی را برای شناسایی خطرات دقیق کلیه وظایف موجود در یک شغل،شناسایی خطرات بالقوه ایمنی و بهداشت درهر مرحله و تعین مکانیسمهای عملی و کاربردی برای حذف و یا کنترل خطرات شناسایی شده است.بنابر این در مورد هر شغلی میتوان پس ازانجام آنالیز ایمنی شغلی ،اقدامات کنترلی فنی را همراه با ارائه آموزشها و دستورالعملهای اجرایی پیاده سازی نمود. مراحل انجام آنالیز ایمنی شغلی ۱٫ .انتخاب شغل برای آنالیز ۲٫ .تجزیه شغل به مراحل مختلف انجام کار ۳٫ .شناسایی خطرات ۴٫ .پیشنهاد و راه حل ۵٫ .پیگیری و نظارت پس از ثبت مراحل اصلی هر کار ،باید تمامی خطرات مربوط به هر مرحله را شناسایی و یادداشت نمود. بدین منظور از چک لیست شناسایی خطرات استفاده می شود. در اینجا مجموعه ای از سوالات که می بایست برای شناسایی خطرات احتمالی به آن ها پاسخ داده شود در قالب یک چک لیست گرداوری شده است.البته توجه داشته باشید که این سوالات می بایست توسط تیم JSA و با توجه به طبیعت صنعت و مشاغل موجود طراحی شوند و این سوالاتی که در این جا آورده شده اند سوالای کلی برای یافتن خطرات یک محیط کارگاهی می باشد. ردیف سوال بله خیر توضیحات ۱ آیا کارگر درمعرض تماس با گازها و بخارات سمی، گرد و غبار، فیبرهای زیان آور قرار دارد؟ ۲ آیا تشعشع خطرناک وجود دارد؟ ۳ آیا کارگر با گرما یا سرمای بیش از حد مواجه است؟ ۴ آیا احتمال قرار گرفتن در معرض بادهای شدید، باران یا رعد و برق وجود دارد؟ ۵ آیا تهویه، خصوصا در محلهایی که گرد و غبار و بخارات ایجاد میشوند، کافیست؟ ۶ آیا سر و صدای خطرناک به شکلی که شنوایی را تهدید کند، احساس میشود؟ ۷ آیا ارتعاش تمام یا قسمتی از بدن وجود دارد؟ ۸ آیا سر و صدا مانع از ارتباط کارگر با سایرین و یا شنیدن اعلان ها و اصوات هشداری میشود؟ ۹ آیا میزان روشنایی محل کافی است؟ ۱۰ آیا در صورت لزوم نقطهی عمل کارگر با نور طبیعی روشن می شود؟ ۱۱ آیا نور خیره کننده وجود دارد؟ ۱۲ آیا احتمال برخورد کارگر با اشیا و موانع و به خصوص اشیای تیز و برنده وجود دارد؟ ۱۳ آیا ماشین آلات و تجهیزات به شکلی قرار گرفته اند که بدون اینکه در معرض خطر سایر ماشینها و تجهیزات قرار بگیرند، فضای کافی برای کار داشته باشند؟ ۱۴ آیا فضای کافی برای تعمیر و نگهداری وجود دارد؟ ۱۵ آیا فضای کافی برای کارهای تمام شده، نیمه تمام، مواد اولیه و ضایعات وجود دارد؟ ۱۶ آیا ابزارهابه شکلی انبار میشوند که با کار تداخل ننمایند و خطری ایجادنکنند؟ ۱۷ آیا کارگر مجبور به بلند کردن و یا جابجا کردن اشیای سنگین است؟ ۱۸ آیا صندلیها و سایر اجزای پست کار نظیر میزهای کار، تابلوهای کنترل و … به شکلی قابل تنظیم هستند که از مخاطرات مربوطه جلوگیری کنند؟ ۱۹ آیا نیاز به همکاری با سایر گروهها یا کارگران هست؟ ۲۰ آیا روشهای اطلاع رسانی و ارتباطی مشخص است و رعایت میشود؟ ۲۱ آیا ابزارها و تجهیزاتی که برای ایمن انجام دادن شغل خاصی لازمند، مشخص شدهاند؟ ۲۲ آیا ابزارهای موجود مناسبند؟ ۲۳ آیا کارگران به منظور نگهداری از ماشین آلات ، تجهیزات، ابزارها و دیگر موارد آموزش دیدهاند؟ ۲۴ آیا نیاز به مجوزهای خاص میباشد؟ ۲۵ آیا پیشگیریهای ایمنی مشخص هستند؟ ۲۶ آیا تجهیزات ایمنی و لوازم حفاظت فردی مورد نیاز مشخص شدهاند؟ ۲۷ آیا کارگران از لوازم ایمنی مناسب استفاده میکنند؟ ۲۸ آیا کارگران در رابطهی با نگهداری، تعمیر و تمیزکاری وسایل ایمنی، به شکل صحیح عمل میکنند؟ ۲۹ آیا درهای خروج اضطراری به وضوح مشخص شدهاند؟ ۳۰ آیا وسایل مبارزه با حریق در دسترس میباشد؟ ۳۱ آیا کارگران در رابطهی با استفاده از وسایل اطفا حریق آموزش دیدهاند؟ ۳۲ آیا روشهای جابجایی اقلام متناسب با پروسه کار و ابزار آلات مربوطه هست؟ ۳۳ آیا کنترلهای ماشین آلات به شکلی قرار گرفته اند که در مواقع اضطراری به سرعت در دسترس باشند؟ ۳۴ آیا کنترلهای ماشین آلات به شکلی حفاظ گذاری شدهاند که از فعال شدن ناخواسته و غیر عمدی جلوگیری کنند؟ ۳۵ آیا ماشین آلات هنگام فعالیت دارای حفاظی هستند که کارگران را از خطرات ACTION OF POINT و دیگر قسمتهای متحرک دستگاه حفظ کنند؟ ۳۶ آیا این امکان وجود دارد که کارگران حفاظ را کنار زده یا غیر فعال نمایند؟ ۳۷ آیا احتمال تماس یا برخورد کارگر با قسمتهای متحرک ماشین وتجهیزات هست؟ ۳۸ آیا وسایل چرخنده، پیچهای تنظیم، کلیدهای برجسته، گل پیچها، خارها و سایر برجستگیها جایی قرار گرفتهاند که احتمال برخورد افراد یا گیر کردن لباس آنها وجود داشته باشد؟ ۳۹ آیا محلی روی ماشین وجود دارد که کارگر بتواند از آنجا به داخل ماشین دسترسی پیدا کند؟ ۴۰ آیا احتمال کشیده شدن به داخل نقاط گاز گیرمتحرک POINTS NIP RUNNINGنظیر چرخ دنده ها، تسمه و پولی، چرخ و زنجیر، غلتکهای فشار، جعبه دنده و … وجود دارد؟ ۴۱ آیا ماشین آلات دارای حرکت رفت و برگشتی یا حالتی هستند که احتمال گیر افتادن یا برخورد کارگر وجود داشته باشد؟ ۴۲ آیا ماشین آلات در مواقع مورد نیاز دارای توقف اضطراری OFF SHUT EMERGENCYهستند؟ ۴۳ آیا ماشین آلات و تجهیزات در موارد مورد نیاز به زمین محکم شدهاند؟ ۴۴ آیا ماشین آلات هنگام کار مرتعش، جابجا شده و یا حرکت میکنند؟ ۴۵ آیا احتمال شل شدن قطعات هنگام کار کردن ماشین وجود دارد؟ ۴۶ آیا خطر برخورد، مضروب شدن و یا حتی تماس خطرناک با ماده یا جسمی وجود دارد؟ ۴۷ آیا کارگر مجبور به خم کردن کمر میشود؟ ۴۸ آیا کارگر مجبور به چرخیدن کمر میشود؟ ۴۹ آیا کارگر مجبور به بردن دست ها به بالاتر از شانه جهت انجام کاری خاص میشود؟ ۵۰ آیا کارگر مجبور به خم کردن مچ دست هنگام استفاده از ابزار یا انجام کاری خاص میشود؟ ۵۱ آیا کارگر مجبور به باقی ماندن در یک وضعیت برای طولانی مدت میشود؟ ۵۲ آیا کارگر مجبور به برداشتن یا گرفتن ابزار یا چیزهایی دیگر که بیش از ۲۰ اینچ از بدن فاصله دارند میشود؟ ۵۳ آیا کارگر مجبور به استفاده از ابزاری سنگین تر از ۲ پوند میشود؟ ۵۴ آیا کارگر مجبور به کشیدن وسیله یا شی میشود؟ ۵۵ آیا کارگر مجبور به استفاده از دست یا انگشت برای گرفتن و فشردن چیزی میشود؟ ۵۶ آیا کارگر مجبور به ضربه زدن به اشیا سخت با دست یا پا میشود؟ ۵۷ آیا کارگر مجبور به تکرار یک عمل یکسان به صورت چندین مرتبه در یک دقیقه میشود؟ ۵۸ آیا کارگر مجبور به تکرار اعمال مختلف اما با همان گروه ماهیچه ای به صورت چندین بار در دقیقه میشود؟ ۵۹ آیا کارگر مجبور به خم کردن مکرر گردن، شانه ها، ساعد، بازو، مچ و انگشتان در طول شیفت کاری میشود؟ ۶۰ آیا اندازهی دستگیره برای کارگر مناسب است؟ ۶۱ ایا دستگیره ها لبه های تیزی دارند؟ ۶۲ آیا ابزارهای سنگین با وزنه تعادل معلق شدهاند؟ ۶۳ آیا گشتاور ابزارها بزرگ است و یا بهعبارتی موتورها پس میزنند؟ ۶۴ آیا دستگیرهی ابزارها نامناسب است؟ ۶۵ آیا ابزارها مرتعش هستند؟ ۶۶ آیا از مایعات لغزنده استفاده می شود و آیا امکان ریختن آنها بر روی سطوح عبوری افراد وجود دارد؟ ۶۷ آیا نگهداری ماشین آلات و تجهیزات بهطور منظم و کامل صورت میگیرد؟ ۶۸ آیا در مورد قطعات فرسوده تجهیزات که می توانند خطر ایجاد نمایند، از گردونه خارج یا فرجهای صادر میشود؟ ۶۹ آیا کارکنان از البسه و زیور آلاتی استفاده می کنند که احتمال گیر کردن آنها در/به ماشین آلات باشد؟ ۷۰ آیا احتمال گیر افتادن کارگر داخل، زیر و یا بین قسمتهایی از ماشین آلات وجود دارد؟ ۷۱ آیا اجسام ثابتی که بتوانند ایجاد جراحت نمایند نظیر لبههای تیز وجود دارد؟ ۷۲ آیا کارگر در یک وضع نامتعادل BALANCE-OFFقرار میگیرد؟ ۷۳ آیا بارهای معلق، انرژی پتانسیلی که بتواند سبب خطری شود وجود دارد؟مثلا هوای فشرده، فنرها، جکهای هیدرولیک و … ۷۴ آیا محلهای کاری از نظر چاله ها، حفرهها، گودالها و سایر خطرات مشابه حفاظ گذاری شدهاند؟ ۷۵ آیا فرایندهای خطرناک، در موارد ممکن از سایر کارکنان جدا شدهاند؟ ۷۶ آیا مواد شیمیایی و گرد و غبار در محیط منتشر میشوند؟ ۷۷ آیا مونیتور و آلارم در جاهای مورد نیاز تعبیه شدهاند؟ ۷۸ آیا MSDSروشی را برای جابه جایی و ذخیره مواد پیشنهاد کرده است که در حال حاضر اجرا نشود؟ ۷۹ آیا احتمال تماس با مواد داغ، خورنده یا سمی وجود دارد؟ ۸۰ آیا احتمال مواجهه با تشعشعات خطرناک وجود دارد؟ ۸۱ آیا دوش وچشم شوی ایمنی در محل مناسبی قرار دارند به شکلی که به راحتی در دسترس باشند؟ ۸۲ آیا ذخیره مواد شیمیایی به شکلی هست که مانع از نشت یا ریختن آنها شود؟ ۸۳ آیا مواد شیمیایی بالاتر از ارتفاع چشم نگهداری میشوند؟ ۸۴ آیا مواد ناسازگار جدا از هم نگهداری میشوند؟ ۸۵ آیا خطرانفجارات احتمالی وجود دارد؟ ۸۶ آیا هیچ کارگری از سردرد، مشکلات تنفسی، گیجی و بوی تند شکایتی دارد؟ ۸۷ آیا احتمال برق گرفتگی در جایی وجود دارد؟ ۸۸ آیا در هنگام بروز زلزله احتمال ریزش اشیا و یا شکستن شیشه ها روی افراد وجود دارد؟ ۸۹ آیا دسترسی به شیرها و شیلنگ های گاز در هنگام بروز حادثه به راحتی امکان پذیر است؟ ۹۰ ایا کارگر در معرض طولانی مدت نور خورشید قرار دارد؟ ۹۱ آیا جعبه ی کمک های اولیه در محل کار افراد قرار گرفته است؟ منبع:انجمن مهندسی شیمی
