حسادت فرزند بزرگتر نسبت به نوزاد تازه بدنیا آمده

معمولاً فرزنداول بین سه تا چهار سال است که یکدفعه رقیبی وارد خانه می شود که بیشترین وقت و توجه والدین را به خودش جلب می کند . بنابران هیچ تعجبی ندارد که فرزند اول حسادت کند . معمولاً در این زمان کودک سئوال می کند : کی او را به بیمارستان پس می دهید ؟ از این نوع سئوالات زیاد خواهد شد . مسلماً والدین در این شرایط دچار ناراحتی وجدان می شوند ، زیرا خودشان هم می دانند که وقت کمتری برای فرزند بزرگتر دارند . ولی والدین بهتر است که این شرایط را با صبر و خونسردی تحمل کنند زیرا فرزند اول زمان لازم دارد تا عضو جدید خانواده را بپذیرد .

با توجه به نکات زیر می توانید میزان حسادت فرزند بزرگتررا کاهش دهید .

کودک را برای آمدن نوزاد آماده کنید
از ماه ششم بار داری به مرور شروع کنید در باره نوزاد در راه با فرزندتان حرف بزنید درست زمانی که حرکات نوزاد در شکم قابل لمس است اگر کودک شما کمتر از دو سال دارد باید 5 تا 6 هفته مانده به زایمان در مورد نوزاد با او حرف بزنید ، به او بگوئید که اوبزودی خواهر یا برادر ی پیدا خواهد کرد . در هفته های آخر به کودک بگوئید که شما باید برای بدنیا آوردن نوزاد چند روزی در بیمارستان بمانید و او را مطمئن کنید که اتفاق بدی برای شما نمی افتد .

نکته مهم : اگر فرزند شما در سنین مهد کودک است می توانید عکس سونو گرافی نوزاد را به او نشان دهید ، یکی از عکسهای ماههای اول حاملگی را که نوزاد در آن به خوبی قابل دیدن است ، اگر امکانش هست یکبار او را در معاینات ماهانه همراه ببرید تا او صدای قلب نوزاد را بشنود .

قول های دروغی به کودک ندهید
بسیاری از کودکان بهنگام بار داری مادر خوشحالی می کنند زیرا تصور می کنند که بزودی یک همبازی پیدا می کنند ولی وقتیکه نوزاد بدنیا می آید خیلی نا امید می شوند خصوصاً وقتی متوجه می شوند که نوزاد چقدر کوچک است و اصلاً با او نمی توانند بازی کنند واز طرف دیگر متاسفانه مامان و با با خیلی وقت کمتری دارند که با آنها بازی کنند .

در مورد تغییراتی که بعد از آمدن نوزاد اتفاق می افتد با کودک حرف بزنید
برای شروع بهتر است از دوران کودکی خودتون برای فرزندتان حرف بزنید برای او از زمان بدنیا آمدن خواهر یا برادرتون تعریف کنید برای اینکه او بهتر احساس کند آلبوم عکسهای کوچکی خود و خواهر و برادرتان را به او نشان دهید . ضمناً در مورد نوزادی خودش با او حرف بزنید و آلبوم زمان نوزادی او را با هم نگاه کنید و تغییراتی که در او اتفاق افتاده را برایش توضیح دهید ، خصوصاً در باره آن عکسهایی که شما یا پدرش او را در آغوش دارید .
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- نکته مهم: یکی از عکسهای نوزادی فرزند تان را بزرگ کنید و در یک قاب قشنگ در اطاق بگذارید .این به شما کمک می کند وقتی که شما مجبورید نوزاد را در آغوش بگیرید می توانید عکس را به فرزندتان نشان دهید و بگوئید :" ببین که تو را چقدر ما دوست داشتیم و هنوز هم دوست داریم ." ضمنآ اگر مهمانی توجه زیادی به نوزاد بکند کودک می تواند عکس خودش را به آنها نشان دهد .
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
رابطه عاطفی کودک با نوزاد را حمایت و هدایت کنید
به کودک قبل از بدنیا آمدن نوزاد اجازه دهید دستش را روی شکم شما بگذارد تا حرکات نوزاد را احساس کند. اگر فرزند شما بالای سه سال دارد چند ماه قبل از زایمان لالایی ساده ای را با اودائماً تکرار کنید تا او بخوبی یاد بگیرد و وقتیکه نوزاد بدنیا آمد می تواند برای خواهر یا برادر کوچولوی خودش آنرا بخواند این عمل باعث آرامش او می شود .
فرزند بزرگتر رادر تهیه مقدمات بدنیا آمدن نوزاد دخالت دهید
برای شروع بهتر است از کودک بپرسید چه عکسی را برای بالای تخت کودک ترجیح می دهد ؟ از او بپرسید آیا مایل است تخت نوزادی خودش را به برادر یا خواهر کوچولوش بدهد؟ و در عوض یک تخت بزرگتر با ملافه های تازه با طرحی که او دوست دارد برایش تهیه کنید. نکته مهم اینستکه این تغییر تخت خواب باید قبل از بدنیا آمدن نوزاد باشد ، برای اینکه شما وقت داشته باشید که اگر احساس کنید که اسباب کشی روی تخت بزرگتر برای کودک شما زیاد هم خوشایند نیست می توانید او را بمرور به شرایط جدید عادت دهید . ولی بدترین زمان تغییر تخت خواب آنوقتی است که نوزاد بدنیا آمده و شما هیچ وقتی برای دلداری و ناز کشیدن فرزند بزرگتر را ندارید .

ارتباط کودک با پدرش را تشویق و تقویت کنید بهبود این رابطه جلوی حسادت را میگیرد
برای ایجاد بالانس نقش پدر خیلی مهم است بنابراین قبل از بدنیا آمدن نوزاد باید برنامه هایی را کودک با پدرش بتنهایی انجام دهد ، مثلاً به تخت خواب رفتن در شب و قصه گفتن شبانه را به پدر واگذار کنید ، یا به مهد کودک بردن و آوردن را بایدپدر بعهده بگیرد یا کلاً هر کاری را که قبلاً مادر انجام می داده باید قبل از تولد و بمرور زمان پدر بعهده بگیرد تا کودک بزرگتر به این شرایط جدید قبل از تولد نوزاد عادت کند . این موجب می شود که کودک احساس نکند که مادر اورا کنار گذاشته چون مسلماً با بدنیا آمدن نوزاد مادر وقت زیادی برای فرزند بزرگتر نخواهد داشت، خصوصاً در ماههای اول که نوزاد به مراقبت دائمی نیاز دارد.

کودک بزرگتر را برای زمان اقامت خود در بیمارستان آماده کنید

بهتر است در ماههای آخر بارداری شخص مورد اعتماد خود را ، مثل مادر بزرگ ، خاله یا عمه یا حتی دوست صمیمی را انتخاب کنید وترتیبی دهید که چند بار آخر هفته را با این افراد بگذراند و آنجا بخوابد . تا زمان بستری شدن شما او از نبود شما دچار شوک نشود .
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
نکته مهم : به هنگام آماده کردن ساک برای بیمارستان حتماً کادویی برای فرزند بزرگتر تهیه کنید تا زمانی که اوبرای ملاقات شما و نوزاد به بیمارستان آمد با این هدیه او را غافگیر و خوشحال کنید . این احساس خوشایندی است که همراه با دیدن نوزاد در کودک ایجاد می کند و آغاز ارتباط خوب و استثنایی برای فرزند شما با نوزاد خواهد بود .
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
روزهای اول با خواهر یا برادر جدید
برای کاهش حسادت سعی کنید که فرزند بزرگتر را در هفته های اول خیلی مورد توجه قرار دهید و بهیچ وجه در هفته های اول برگشت از بیمارستان او را نزد مادر بزرگ یا هر کس دیگری نگذارید بهتر است که بدانید که این عمل شما عواقب ناخوشایندی برای فرزند بزرگتر شما دارد و او این را بعنوان پس زدن خودش معنی می کند.
در هفته های اول از اعمال نکات سخت تربیتی خوداری کنید
مثلاً اگر تصمیم دارید او را از پوشک یا از پستانک بگیرید یا تصمیم دارید که او را در اطاق خودش بخوابانید بهتر است در هفته های اول تولد نوزاد این کار را نکنید ، زیرا فرزند بزرگتر شما تصور می کند او را دیگر دوست ندارید .
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
نکته مهم : از مهمانانی که بدیدن شما می آیند در خواست کنید که ابتداء خودشان را با فرزند بزرگتر سرگرم کنند ، بهتر است که خودتان کادوهای کوچکی قبلاً تهیه کنید که اگر مهمانی برای فرزند بزرگتر چیزی نیاورده بود به او بدهید تا آنرا به فرزند شما بدهد این عمل باعث خوشحالی او می شود و ضمنآ کودک فکر نمی کند که او را نادیده گرفته اند .
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
احساسات کودکتان را درک کنید
اگر کودکتان چیزی را بطرف نوزاد پرت کرد یا احتمالاً دستش را محکم فشار داد، عصبانی نشوید آرامش خود را حفظ کنید و سعی کنید او را درک کنید و به کودک بگوئید که او را می فهمید که از دست نوزاد عصبانی است و اضافه کنید که نوزاد گاهی شما را هم عصبانی می کند . مرتباً برای فرزند بزرگترتان از دوران نوزادی او تعریف کنید و اینکه باید دائم مراقبش بودید و به او غذا می دادید و دائماً بگوئید که چقدر دوستش داشتید وهنوز هم دارید با اینکه در حال حاضر خیلی وقت برای نوزاد می گذارید .اگر کودک شما بالای سه سال است می توانید از او سئوال کنید که چه خواسته ای از شما دارد و بپرسید چه چیزی باعث می شود که او احساس بهتری داشته باشد .

از هر ممنوعیتی در ارتباط با نوزاد خوداری کنید
از فرزند بزرگترتان نخواهید که ساکت بماند زیرا نوزاد خوابیده یا می خواهد بخوابد . از کودک نخواهید که قبل از دست زدن به نوزاد دستش را بشوید . این ممنوعیت ها باعث عصبانیت کودک وایجاد حس کینه نسبت به نوزاد در او می کند . و شاید مخفیانه این خشونت را نسبت به نوزاد اعمال کند . بنابراین در ماههای اول هرگز کودک را با نوزاد تنها نگذارید .

تمرین مادر و نوزادی همراه با عروسک بازی
بهتر است عروسکی به کودک هدیه کنید تا او هم همانند شما که از نوزاد مراقبت می کنید بتواند از عروسک خودش مراقبت کند . رفتار های او با این عروسک احساسات واقعی اورا نسبت به نوزاد نشان می دهد .

به کودک نشان دهید که بزرگ شدن مزایای زیادی دارد
به کودک توضیح دهید که نوزاد باید صبرکند تا شما چیزی به نوزاد بدهید در حالیکه او قادر است بتنهایی غذا بخورد و هر چه می خواهد بر دارد و حتی می تواند با بابا به گردش برود در حالیکه نوزاد باید در خانه بماند و تازه بخاطر اینکه او بزرگتر است می تواند فکر کند چه کارهایی دوست دارد انجام دهد و به جاهایی که دوست دارد همراه بابا برود. ضمناً از کودک بخواهید در کار های راحت خانه شما را کمک کند مثلاً میز را همراه شما بچیند وضمناً به اوبگوئید که دو روز در هفته غذای محبوب او را می پزید .

از آمادگی فرزندتان برای کمک به خودتان استفاده کنید
بهنگام مراقبت از نوزاد از فرزند بزرگترتان کمک بگیرید . این کافی نیست که به او اجاز دهید فقط نوزاد را نگه دارد . البته نسبت به سنی که کوک دارد می توانید از او برای نظافت هنگام عوض کردن نوزاد و شیر دادن کمک بگیرید . مثلاً هنگام عوض کردن پوشک می تواند پوشک ، کرم و پودر را بشما بدهد . حتماً به او بگوئید چقدر خوشحالید که او آنقدر بزرگ شده که به شما کمک کند .

اجازه دهید کودک بزرگتر شما را راهنمایی کند
هنگام خریدن لباس برای نوزاد از فرزند بزرگتر کمک بگیرید و نظر او را در انتخاب بپرسید . گاهی که نوزاد گریه می کند از او بپرسید که او چه فکر می کند ؟ و بهتر است چه کاری بکنید که نوزاد ساکت شود؟ مثلاً آیا او گرسنه است ؟
فقط کافی نیست که شما سئوال کنید بلکه باید به پیشنهاد های او توجه و عمل کنید این عمل باعث خوشحالی او می شود و او واقعاً احساس می کند که بزرگ شده است .

به کودک بزرگتر اجازه دهید با تمام بزرگ شدن ها کوچک بماند و گاهی خودش را لوس کند
با اینکه از فرزند بزرگتر کمک می گیرید و دائم او را تشویق می کنید که بزرگ شده است ، اما باید به او اجازه دهید که همچنان کوچک بماند و خودش را لوس کند و شماهم باید بدل او راه بیایید .

برای کاهش حسادت زمانهایی را باید فقط برای فرزند بزرگتر اختصاص دهید
در زمان هایی خاصی باید فرزند بزرگتر اجازه داشته باشد که تمام توجه پدر و مادر را برای خودش داشته باشد بدین ترتیب او احساس می کند که هنوز هم او خیلی مهم و عزیز است . مثلاً می تواند یکروز با با با به باغ وحش برود و یکروز دیگر با مامان به شنا یا سینما برود . و همانطور مهم است که او ساعاتی از روز کارهایی را همراه شما انجام دهد که همیشه انجام می داده کارهایی را که او به آنها عادت داشته باید ادامه دهید . مثلاً در آغوش گرفتن او هنگام بخواب رفتن یا خواندن قصه های شب خلاصه هر کاری که او روزانه به آنها عادت داشته باید همچنان ادامه داشته باشد . تا کودک بخاطر داشتن آن لحظات با شما احساس خوشحالی کند و بداند که وضع هیچ تغییری نکرده است .

احساسات مثبت فرزند بزرگتر را در ارتباط با نوزاد تقویت کنید
هنگامی که نوزاد به کودک نگاه می کند این حرکت را می توانید برای فرزندتان معنی کنید ، مثلاً بگوئید :" می بینی که خواهر یا برادرت چطور تورا نگاه می کند ، پیداست که چقدر دوستت دارد و تورا بخوبی می شناسد ." در این مورد اجازه دارید کمی اغراق کنید ایرادی ندارد مهم این است که فرزند شما خوشحال شود و آرامش داشته باشد .
نوشته : زهرا خباز بهشتی

منبع:تازه های روانشناسی