دستگاه پروسسور ظهور و ثبوت (Processor compact)

دستگاه پروسسور ظهور و ثبوت (Processor compact)
این دستگاه در بخش های رادیولوژی و تصویربرداری به منظور ظاهر نمودن فیلم هایی که مورد اکسپوز قرار گرفته اند استفاده می شود. دستگاه پروسسور تمام مراحل ظهور، ثبوت، شستشو و خشک کردن را بلافاصله بعد از تهیّه فیلم به طور اتوماتیک انجام می دهد، این دستگاه مجهز به مخازن محلول های شیمیایی ظهور و ثبوت و آب تازه جهت شستشو و همچنین فن ای خشک کننده می باشد.
دستگاه شامل تانک ظهور، تانک ثبوت، تانک شستشو، و قسمت خشک کن می باشد، پس از ورود فیلم و عبور آن از مقابل سنسور آشکارساز، موتور دستگاه شروع به کار نموده و غلتک ها در اثر اتصال با چرخ دنده ها با سرعت مشخص شروع به حرکت می نماید و فیلم را به داخل دستگاه برده و پس از عبور آن از تانک های ظهور، ثبوت و شستشو نهایتا پس از خشک شدن از قسمت خروج فیلم آماده خارج می گردد.


دستگاه پروسس ظهور و ثبوت به دلیل آنکه یک دستگاه الکترومکانیک شیمیایی است به تعمیرات متعددی نیاز دارد، خرابی این دستگاه عمدتا در قسمت های زیر اتفاق می افتد: الف: خورده شدن چرخ دنده ها، ب: سائیدگی غلتک ها، ج: خرابی پمپ، د: خرابی فن، ه: خرابی سیستم الکترونیک و کنترل، به همین علت کارهای جنبی بسیاری در ارتباط با این دستگاه می توان انجام داد از جمله تولید چرخ دنده ها و غلتک ها، تهیه نقره از پساب مواد شیمیایی ظهور و ثبوت و از فیلم های باطله و در نهایت تولید کل دستگاه ثبوت و ظهور. در حال حاظر شرکت های ایکس ری ایران (Protet) و افزار پزشک (Aqfa) در زمینه این دستگاه در ایران فعال می باشند. دستگاه پروسسور ظهور و ثبوت از لحاظی یک دستگاه شیمیایی است و مواد شیمیایی مختلفی در این دستگاه استفاده می گردد که معروفترین آنها عبارتند از :
نوع عملکرد خنثی کردن ظهور و متوقف نمودن آن خارج کردن برمونتره ظاهر نشده از امولسیون سنت کردن و منقبض کردن امولوسیون نگهداشتنتوازن موادشیمیایی حل کردندیگر مواد شیمیایی
شیمیایی اسیداستیک تیوسولفاتآمونیم ترکیب پتاسیم سولفیت سدیم آب
ترکیب فعال کننده ماده شفاف کننده سنت کننده محافظت کننده حلال
سیستم های مهم دستگاه پروسسور ظهور و ثبوت: ۱- سیستم انتقالی ۲- سیستم کنترل کننده درجه حرارت۳- سیستم دوران دهنده ۴- سیستم خشک کن ۵- سیستم الکتریکی۱- سیستم انتقالی خود شامل سه سیستم اصلی می باشد الف: غلتک ها ب: چرخ دهنده ها ج: میله های دندانه دار انتقالی و موتور حرکت دهندهسیستم انتقالی از سینی مخصوص شروع می شود که فیلم را برای ظهور به قسمت ظهور وارد می کند، در اینجا غلتک ها فیلم را می گیرند و حرکت آهسته فیلم به داخل دستگاه ظهور شروع می شود، همچنین در این قسمت یک کلید کوچک وجود دارد که سرعت مواد شیمیایی تقویت کننده را کنترل می کند از غلتک های ورودی فیلم توسط میله های دندانه دار و غلتک ها وارد مواد شیمیایی محلول و اتاق خشک کننده شده در سرانجام در سینی گیرنده خارج می شود، سیستم انتقالی نه تنها فیلم را منتقل می کند بلکه عمل ظهور را با کنترل زمان ورود، ورود فیلم را به هر یک از مواد شیمیایی محلول کنترل می کند، مدت زمان قرار گرفتن فیلم در هر مرحله طی درجه بندی خاصی کنترل می گردد. ۲- سیستم کنترل درجه حرارت: سه ماده شیمیایی ظهور، ثبوت و شستشو به کنترل دقیق درجه حرارت نیازمندند، در صورتی که درجه حرارت ظهور بسیار مهم تر از بقیه قسمت هاست و معمولا ۲۵ درجه سانتی گراد می باشد، درجه حرارت آن شستشو ۵/۲ درجه کمتر از ماده ظهور است، کنترل درجه حرارت در هر تانک بوسیله یک عنصر گرمایی که از طریق سنسورهای حرارتی مانند مقاومت های NTC و PTC و یا ترموستاتی کنترل می شود صورت می گیرد. ۳- سیستم دوران دهنده: حرکت دادن فیلم ضمن مراحل ظهور و ثبوت و شستشو به منظور مخلوط کردن ممتد مواد شیمیایی و نگاه داشتن یک درجه ثابت در سرتاسر تانک ظهور در عمل ظهور دستی صورت می گیرد. گردش مواد شیمیایی به طور تقریبی ۱۲ تا ۲۰ لیتر در دقیقه صورت می گیرد، در دستگاههای اتوماتیک ظهور و ثبوت هم زدن داروی ظهور و ثبوت به وسیله یک سیستم دوران دهنده انجام می گیرد که به طور ممتد داروی ظهور و ثبوت را پمپ می کند و تانک ها را در یک حالت هم زدن ثابت نگه می دارد، یک صافی که ذراتی با اندازه بیشتر از صد میکرومتر را می گیرد، در سیستم دوران دهنده ضروری است تا ذرات ژلاتینی را که از امولوسیون جدا می شوند بگیرد، ذرات معلق فرصت کمتری برای چسبیدن به غلتک ها را دارند و آرتیفکت های کمتری ایجاد می کنند، این صافی ها بازده صد درصد ندارند و بنابراین مقداری رسوب روی غلتک ها ایجاد می شود، چرخش آب در تانک شستشو نیز ضروری است. در قسمت شستشو تمام مواد شیمیایی ظهور و ثبوت بایستی قبل از خشک شدن از سطح فیلم جدا گردد. کیفیت فیلم بالا باشد، دو تانک شستشو بهجای یک سیستم دوران دهنده بسته عمدتاً از یک سیستم باز استفاده می شود که آب تازه از ته تانک وارد و از روی آن خارج می شود ] با سرعت ۱۲ لیتر در دقیقه[ ۴- سیستم خشک کن: اگر کلیه رادیوگرافی تهیه شده در پایان مرطوب بماند ذرات گرد و غبار هوا را جذب می کند و باعث ایجاد آرتیفکت می شود، سیستم خشک کن هوای اطاق را مکیده و توسط امتهای گرم می کند و از روی فیلم عبور می دهد، مناسب است هوای اطاق پروسسور در رنج مشخصی باشد. همانگونه که قبلا توضیح داده شده خرابی های عمده دستگاه ظهور و ثبوت بشرح زیر می باشد: الف: خورده شدن چرخ دنده ها که می بایستی تعویض گردند. ب: نازک شدن غلتک ها که بایستی مجدّداً لنزگذاری شوند، ج: سوختن فن خشک کن و المنت حرارتی خشک کن که نیاز بهه تعویض دارند، د: خرابی چشم الکترونیک یا میکروسوئیچ مشخص کننده ورود فیلم به دستگاه پروسسور ه: خرابی سیستم کنترل حرارت باروری ظهور و ثبوت، و: سوختن موتور مولد حرکت غلتک ها ز: اتمام تاریخ مصرف مواد شیمیایی ح: خرابی در سیستم الکترونیک