فتق زمانی اتفاق می افتد که لایه های درونی عضله شکمی ضعیف شده ، منجر به تورم یا پارگی شود . همانطور که تیوپ از داخل به تایر آسیب دیده فشار می آورد ، لایه داخلی شکم هم به دیواره شکم تضعیف شده فشار آورده و یک کیسه بادکنک مانند درست میکند، واین باعث میشود احشاء درونی شکم یا بافت شکمی به درون این کیسه رانده شوند . فتق ممکن است ایجاد دردهای بسیار شدید کند و با بروز مشکلات جدی دیگر ممکن است نیاز به جراحی اورژانس پیدا کند . هم زنان و هم مردان ممکن است دچار فتق شوند . شما ممکن است به طور مادرزادی با فتق به دنیا بیایید و یا بعدا به آن مبتلا شوید. فتق خود به خود از بین نمی رود و با گذشت زمان بهتر نمیشود . چطور بفهمیم فتق داریم ؟ *جاهایی که معمولا در آن فتق ایجاد میشود عبارتند از: کشاله ران ، ناف و یا محلی که قبلا در آن جراحی انجام شده است . *تشخیص فتق معمولا ساده است : شما ممکن است یک برآمدکی زیر پوست را احساس کنید. یا ممکن است هنگام بلند کردن اشیاء سنگین ، سرفه کردن ، زور زدن هنگام دفع ادرار یا اجابت مزاج و یا موقع نشستن یا ایستادن طولانی مدت درد احساس کنید. * درد ممکن است شدید باشد یا درد خفیفی که در طول روز شدت پیدا کند. * دردهای شدید و ممتد ، قرمزی ، فشار ، علامتهایی هستند که نشان می دهند فتق ممکن است گیر کرده یا روبه گانگرن شده باشد . در صورت مشاهده این علایم باید هرچه زودتر به پزشک مراجعه کنید . چه چیز باعث فتق میشود؟ به طور طبیعی دیواره شکم دارای مناطقی است که احتمال ضعیف شدن آنها می رود . فتق ممکن است بر اثر وارد شدن فشار زیاد به این قسمتهای دیواره شکم ، افزایش سن ، جراحت ، یک برش یا زخم کهنه یا یک ضعف مادر زادی بروز کند . هر کس در هر سنی ممکن است به فتق دچار شود . بیشتر موارد فتق در کودکان مادرزادی است . در بزرگسالان ، یک ضعف طبیعی یا فشارناشی از بلند کردن جسم سنگین ، سرفه مداوم ، مشکل در اجابت مزاج یا دفع ادرار باعث میشود دیواره شکم ضعیف شده یا گسسته شود . مزیت های درمان با لاپاراسکوپی چیست ؟ درمان فتق به روش لاپاراسکوپی تکنیکی است که با ایجاد برشهای کوچک ، و استفاده از تلسکوپ و چسب زخم (مش ) پارگیهایی که در دیواره شکم (عضله ) بوجود آمده است ترمیم می شوند. در پاره ای موارد این روش این امکان را میدهد تا بیمار، با درد و ناراحتی کمتر، زودتر به کار و فعالیتهای روزمره خود باز گردد. آیا شما نیاز به جراحی لاپاراسکوپی فتق دارید؟ تنها بعد از یک معاینه کامل و دقیق جراح شما می تواند تعیین کند که آیا لاپاراسکوپی برای شما مناسب است یا نه ؟ این روش ممکن است برای برخی از کسانی که قبلا جراحی های شکم داشته اند یا تحت شرایط درمانی خاصی هستند مناسب نباشد . چه آمادگیهایی مورد نیاز است ؟ * بیشتر جراحی های فتق به صورت سرپایی انجام می شوند ؛ بنابراین شما در همان روز جراحی مرخص می شوید . * آمادگیهای قبل از عمل بستگی به سن و وضعیت پزشکی شما، نتیجه آزمایش خون، معاینات پزشکی ، عکس قفسه سینه و نوار قلب دارد . * بعد از اینکه جراح خطرات و مزایای جراحی را برای شما توضیح داد شما رضایت نامه عمل جراحی را امضا می کنید . * بهتر است شب یا صبح قبل از عمل دوش بگیرید . * اگر مشکل اجابت مزاج دارید ( یبوست ) ممکن است با مشورت جراح تنقیه یا آمادگی مشابهی برای شما تجویز شود . * از نیمه شب قبل از جراحی نباید چیزی نوشیده یا بخورید. فقط داروهایی که جراح به شما اجازه میدهد تا صبح روز عمل با مقدار کمی آب مصرف کنید. * داروهایی مثل آسپرین ، داروهای رقیق کننده خون ، داروهای ضد التهاب (داروهای آرتروز) و ویتامین E باید از چند روز تا یک هفته قبل از عمل مصرف نشوند . * داروهای رژیمی یا داروی گیاهی St. John’s Wort نباید از 2 هفته قبل از عمل مصرف شوند . * سیگار را ترک کنید و برای هرچیزی که ممکن است در منزل نیاز داشته باشید برنامه ریزی کنید . عمل چگونه انجام میشود ؟ بیمار مبتلا به فتق گزینه های کمی پیش رو دارد : * استفاده از فتق بند ندرتاً تجویز می شود و معمولاً بی اثر است . * بیشتر مواقع فتق نیاز به جراحی دارد . * جراحی به یکی از 2 روش زیر انجام می شود : 1 : جراحی باز: که در آن یک برش 8 تا 10 سانتی متری که در ناحیه کشاله ران یا ناحیه مبتلا به فتق ایجاد میشود . این برش در درون پوست و چربیهای زیر پوستی آنقدر پیش می رود تا جراح به سطح ضایعه دسترسی پیدا کند . ممکن است جراح از یک چسب زخم کوچک جراحی برای ترمیم ضایعه یا سوراخ فتق استفاده کند. این روش معمولا با بی حسی موضعی و داروی خواب آور انجام میشود اما ممکن است از بی حسی نخاعی یا بیهوشی عمومی استفاده شود . 2 : جراحی به روش لاپاراسکوپی : در این روش یک لاپاراسکوپ ( تلسکوپ کوچک ) که به دوربین مخصوصی متصل است توسط یک کانولا ( لوله تو خالی ) وارد بدن شده و به جراح این امکان را می دهد که فتق و بافتهای اطراف ان را در یک مانیتور مشاهده کند . لوله های دیگری هم برای اینکه جراح بتواند جراحی را انجام دهد وارد بدن می شوند . معمولا 3 یا 4 سوراخ یک ساننبمتری مورد نیاز می باشد. فتق از ناحیه پشت دیواره شکم ترمیم می شود . یک چسب زخم کوچک جراحی روی سوراخ فتق شده گذاشته شده و با وسایل جراحی کوچکی در محل ثابت نگهداشته می شود این نوع جراحی معمولا از طریق بیهوشی عمومی انجام می شود و ندرتاً از بی حسی نخاعی یا موضعی استفاده می شود . اگر عمل جراحی از طریق لاپاراسکوپی قابل انجام نباشد چه اتفاقی می افتد؟ روش لاپاراسکوپی برای تعداد اندکی از بیماران غیر قابل انجام است . عواملی که احتمال انتخاب یا تبدیل عمل جراحی از لاپاروسکوپی به جراحی باز را بالا می برد ممکن است شامل این موارد باشند : چاقی ، سابقه جراحی های قبلی شکم ، که زخم متراکم بافتی به جا گذاشته باشد ، عدم توانایی در دیدن ارگانهای داخل بدن با لاپاروسکوپ و یا مشکل خونریزی در حین جراحی . تصمیم گیری در باره اینکه آیا جراحی باز باید انجام شود یا خیر تصمیمی است که جراح قبل و یا در حین جراحی می گیرد . زمانی که جراح احساس کند که مطمئن تر آن است که جراحی لاپاراسکوپی به جراحی باز تبدیل شود این مسأله پیچیده ای نیست و بلکه بیشتر به نظر و قضاوت جراح بستگی دارد و این کار فقط به خاطر سلامت بیمار انجام می شود . بعد از عمل چه اتفاقی می افتد؟ * بعد از جراحی شما رابه اتاق ریکاوری می برند و در آنجا برای یکی دو ساعت تحت کنترل قرار می دهند تا کاملا به هوش بیایید. * وقتی به هوش آمدید و توانستید راه بروید مرخص می شوید . * بعد از هرگونه جراحی فتق از 24 تا 48 ساعت ممکن است احساس درد داشته باشید . * توصیه می شود روز بعد از جراحی سر پا باشید . * در جراحی فتق به روش لاپاراسکوپی احتمالاً پس از مدت زمان کوتاهی به زندگی و فعالیت های روزمره خود باز می گردید . این فعالیت ها شامل دوش گرفتن ، رانندگی ، بالا رفتن از پله ، بلند کردن اجسام و فعالیت های جنسی می باشند . * طی دو هفته بعد از عمل باید برای معاینه مجدد نزد دکتر بروید. چه مشکلاتی ممکن است پیش بیاید ؟ * هر جراحی ممکن است عوارضی داشته باشد. عوارض اولیه هر جراحی خونریزی و عفونت است که در لاپاراسکوپی خیلی کم اتفاق می افتد. * در موارد نادر ممکن است به مثانه ، روده ، عروق ، اعصاب و یا لوله اسپرمی که به بیضه می رود آسیب برسد . * مشکل دفع ادرارامری غیرعادی نیست، و ممکن است حداکثر به مدت یک هفته به سوند ادراری نیاز داشته باشید . * فتق بعد از جراحی قابل برگشت است . دلیل این بازگشت یا عود مجدد بیماری در دراز مدت هنوز مشخص نیست . جراح می تواند به شما کمک کند ریسک جراحی را در مقابل عدم درمان فتق بپذیرید. چه زمانی نیاز به مشورت با پزشک دارید ؟ در صورت مشاهده موارد زیر حتما با پزشک یا جراح خود تماس بگیرید : * تب مزمن بالای 39 درجه * خونریزی * ورم شکم یا کشاله ران * دردی که با داروهای تجویز شده آرام نشود * تهوع ، استفراغ مداوم * عدم توانایی در دفع ادرار * لرز * سرفه مداوم یا تنگی نفس * ترشح چرکی از ناحیه برش خورده * قرمزی اطراف محل جراحی که در حال پیشرفت باشد * عدم توانایی در خوردن و آشامیدن.
