لیتوانی جمهوری لیتوانی کشوری است در شمال شرقی اروپا که از سمت شمال به لتونی، از شرق و جنوب شرقی به بلاروس، از جنوب به لهستان، از جنوب غربی به روسیه و از غرب به دریای بالتیک محصور می‌شود. جمهوری لیتوانی بزرگترین و جنوبی‌ترین کشور در میان سه جمهوری حوزه بالتیک در اروپا می باشد. جمعیت لیتوانی ۳٫۲ میلیون نفر و پایتخت و بزرگترین شهر آن ویلنیوس است. واحد پول این کشور لیتاس و زبان رسمی آن لیتوانیایی نام دارد. این زبان از شاخه بالتیک زبانهای هند و اروپایی می باشد. بیشتر مردم لیتوانی مسیحی هستند و ۷۹ درصد به کلیسای کاتولیک رومی تعلق دارند. گروهی از مردمان هند و اروپایی از دیرباز در منطقه ساحل جنوب شرقی دریای بالتیک و سرزمین لیتوانی فعلی ساکن شدند. سرزمین لیتوانی در دهه ۱۲۳۰ توسط مینداوگاس متحد شد و او در ۶ ژوئیه ۱۲۵۳ میلادی به عنوان نخستین پادشاه کشور لیتوانی که دوک‌نشین اعظم لیتوانی نام داشت، تاجگذاری کرد. در طول قرن ۱۴ میلادی، این دوک‌نشین با در برگرفتن بلاروس امروزی، اوکراین و بخش‌هایی از لهستان و روسیه تبدیل به بزرگترین کشور در اروپا گردید. لیتوانی و لهستان بعدها یک اتحادیه دوگانه تشکیل دادند که دویست سال دوام آورد اما پس از آن امپراتوری روسیه بیشتر مناطق لیتوانی را به تصرف خود درآورد. لیتوانی پس از جنگ جهانی اول استقلال یافت اما بعدها ابتدا توسط شوروی و سپس توسط آلمان نازی اشغال شد. با نزدیک شدن به پایان جنگ جهانی دوم، خود آلمانی‌ها عقب‌نشینی کرده و اتحاد جماهیر شوروی دوباره لیتوانی را اشغال کرد. در ۱۱ مارس سال ۱۹۹۰ میلادی و یکسال قبل از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، لیتوانی نخستین جمهوری شوروی بود که اعلام استقلال نمود و پیش از بحران مالی جهانی که از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۰ میلادی به طول انجامید، لیتوانی یکی از سریعترین رشدهای اقتصادی در اتحادیه اروپا را دارا بود. امروزه نیزدر فهرست شاخص توسعه انسانی سازمان ملل متحد، کشور لیتوانی در رده بسیار بالایی قرار دارد. لیتوانی از اعضای سازمان ناتو، شورای اروپا و اتحادیه اروپا نیز می باشد. کشور لیتوانی در ۲۱ دسامبر سال ۲۰۰۷ میلادی به عضویت کامل پیمان شنگن درآمد و در سال ۲۰۰۹ میلادی، ویلنیوس به فراخور هزاره نام‌گذاری‌اش،به عنوان پایتخت فرهنگی اروپا در آن سال شناخته شد. مرکز جغرافیایی اروپا نیز نزدیک ویلنیوس است. تاریخ نخستین مردمان پس از آب شدن یخهای دوران یخبندان یعنی در دوره هزاره دهم پیش از میلاد، در منطقه لیتوانی ساکن شدند. مردم نخستین هند و اروپایی در هزاره‌های سوم و دوم پیش از میلاد به لیتوانی رسیده و با ساکنان پیشین آن درآمیخته و قبایل گوناگون بالتیکی را به وجود آوردند. نام لیتوانی برای نخستین بار در سال ۱۰۰۹ میلادی در یک سند تاریخی آلمانی به نام سالنامه کوئدلین‌بورگ یاد شده است. دوک‌نشین لیتوانی در سده سیزدهم بوجود آمد و دوک بزرگ میندوگاس تمامی مناطق را با هم متحد کرد و ملت یگانه‌ای را به وجود آورد. وی در سال ۱۲۵۳ میلادی توسط نماینده رسمی پاپ تاجگذاری نمود و شهر ویلنیوس در سال ۱۳۲۳ میلادی توسط دوک بزرگ گدیمیناس بنا نهاده شد. لیتوانی و لهستان در سال ۱۳۸۵ میلادی پیمان کرووس را امضا نمودند و در نتیجه دوک بزرگ یوگایلا با شاهزاده خانم لهستانی ازدواج کرد و شاه لهستان شد. وی تعهد نمود که ملت لیتوانی را مسیحی نماید. در خلال سده چهاردهم میلادی، دوک‌نشین اعظم لیتوانی شامل کشورهای امروزی بلاروس، اوکراین و بخش‌هایی از لهستان و روسیه می‌شد و بزرگترین کشور اروپا به شمار می آمد. این دوک‌نشین بعدها تجزیه شد و بیشتر سرزمین آن به امپراتوری روسیه الحاق گردید. در سال ۱۵۶۹ میلادی لیتوانی و لهستان اتحادیه لوبلین را به وجود آوردند و با اتحاد یکدیگر یک جمهوری همسود را ایجاد نمودند که تا سال ۱۷۹۵ میلادی پایدار ماند. پس از پایان جنگ جهانی یکم و در تاریخ ۱۶ فوریه ۱۹۱۸ میلادی، قرارنامه استقلال لیتوانی به امضا رسید و در آن برپایی دوباره یک کشور مستقل در این سرزمین اعلام گردید. از سال ۱۹۴۰ لیتوانی نخست از سوی اتحاد جماهیر شوروی و سپس از سوی آلمان نازی به اشغال درآمد و با نزدیک شدن به پایان جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۴۴ میلادی و عقب نشینی آلمان‌ها، شوروی دوباره لیتوانی را اشغال کرد. از آن پس، لیتوانی با نام جمهوری سوسیالیستی لیتوانی شوروی، به عنوان یکی از جمهوری‌های شوروی درآمد. در ۱۱ مارس سال ۱۹۹۰ میلادی، لیتوانی نخستین جمهوری اتحاد جماهیر شوروی بود که اعلام استقلال نمود. لیتوانی در سال ۱۹۹۴ میلادی عضو اتحادیه اروپا و در سال ۲۰۰۴ میلادی عضو سازمان ناتو شد و همچنین این کشور در سال ۲۰۰۷ میلادی به پیمان شنگن پیوست. زبان زبان لیتوانیایی یکی از زبانهای هند و اروپایی و از شاخه زبانهای بالتیک می باشد. این زبان با الفبای لاتین نوشته می‌شود و ۳۲ حرف دارد و این زبان همچنین بسیار به زبان لاتویایی نزدیک است. زبانهای شاخه بالتیک ویژگی‌های زیادی از زبان اصلی هند و اروپاییان را حفظ کرده است و به این خاطر شباهتهای زیادی با زبانهای باستانی هند و اروپایی مانند اوستایی و سانسکریت دارد. پیش از سده شانزدهم میلادی که نخستین آثار ادبی به زبان لیتوانیایی منتشر شد، زبان نوشتاری اصلی در این منطقه لاتین بود و آثار زیادی به زبان لاتین در سرزمین لیتوانی نوشته می‌شد. سیاست دالیا گریبائوسکایته از ۱۲ ژوئیه سال ۲۰۰۹ میلادی به عنوان رئیس‌جمهور لیتوانی می باشد. نوع حکومت لیتوانی جمهوری چند حزبی با یک مجلس قانونگذاری میباشد و در لیتوانی رئیس‌جمهور با رای مستقیم مردم برای دوره‌ای پنج ساله انتخاب می گردد. پست رئیس جمهوری بیشتر جنبه تشریفاتی دارد و رئیس‌جمهور مسئول سیاست‌های خارجی کشور است و در این کشور نخست وزیر قدرت اجرایی را در دست دارد و او رئیس کابینه دولت میباشد و از سوی مجلس انتخاب می‌شود. مجلس لیتوانی ۱۴۱ کرسی دارد که برای دوره‌ای چهار ساله انتخاب می‌شوند. رولانداس پاکساس در سال ۲۰۰۳ میلادی به عنوان رئیس جمهور این کشور انتخاب شد اما یک سال بعد به عنوان اولین رئیس دولت اروپایی به اعطای تابعیت غیرقانونی به یک تاجر روسی در ازای دریافت پول متهم شد که پس از استیضاح از سمت خود برکنار شد. در ۱۲ ژوئیه سال ۲۰۰۹ دالیا گریبائوسکایته در انتخابات ریاست جمهوری میلادی با کسب اکثریت آرا به پیروزی رسید و رئیس جمهور کنونی لیتوانی است. و به عنوان نخستین رهبر زن در این کشور انتخاب شد. گریبائوسکایته به عنوان پنجمین رئیس جمهور لیتوانی از زمان استقلال این کشور از شوروی سابق در سال ۱۹۹۰ میلادی می باشد. نزدیکترین رقیب وی آلگیرداس بوتکویسیوس ۵۳ ساله از جناح سوسیال دموکرات که در گذشته نیز وزیر بود، با کسب ۱۱٫۸۵ درصد آرا در جایگاه دوم ایستاد و شکست خود را پذیرفت. نقش اصلی رئیس جمهور لیتوانی اجرای سیاست خارجی است و گریبائوسکایته در کارزار انتخاباتی خود گفت که می‌خواهد لحن سخت گذشته را که اغلب نسبت به مسکو اتخاذ شده است، نرم نماید و همچنین وی می‌گوید الگوی سیاسی او مارگارت تاچر، نخست وزیر پیشین انگلیس می باشد. جغرافیا لیتوانی از شمال با لتونی، از جنوب شرقی با بلاروس و از جنوب غربی با لهستان و روسیه همسایه است و در غرب این کشور دریای بالتیک قرار دارد. لیتوانیدر لبه دشت شمال اروپا قرار گرفته است. لازم به توضیح است که سطح این سرزمین توسط حرکات آرام و سنگین یخچالهای طبیعی آخرین دوره یخبندان هموار شده است. از دریاچه‌های مهم این کشور می‌توان به دریاچه ویشتیتیس اشاره نمود. رودهای مهم آن نمانوس (نمان) و ویلنیا، و بلندترین نقطه آن تپه آوکشتویاس با ارتفاع ۲۹۴ متر است که در بخش شرقی کشور قرار دارد. نزدیک به ۳۳ درصد از این کشور را منطقه‌ای جنگلی و نیمه‌جنگلی پوشانده است. آب و هوا در نقاط مختلف لیتوانی متفاوت است و در مناطق غربی ملایم و معتدل است و در مناطق شرقی تنوع دمایی بسیار وجود دارد. نواره کورونی، زبانهای از جنس ماسه است که در دریای بالتیک واقع شده است و بخش جنوبی آن در استان کالینینگراد روسیه و بخش شمالی آن در کشور لیتوانی قرار دارد که جزء میراث جهانی یونسکو می باشد. نواره کورونی بلندترین تلماسه‌های اروپا را در خود جای داده است که میانگین بلندی آنها ۳۵ متر می باشد اما ارتفاع برخی از این تپه‌های ماسه‌ای به ۶۰ متر هم می‌رسد. بندر کلایپدا، بندر اصلی آب گرم لیتوانی در دهانه باریکی از تالاب کورونی واقع شده است که مردابی کم عمق می باشد که تا جنوب کالینینگراد ادامه می‌یابد و از طریق رود نمانوس و شاخه‌های آن در این بند محموله‌های بین‌المللی را حمل می‌کنند. منبع: cisroad.com/countries/Lithuania/Total-Info/lang/Fa
