اطلاعات عمومی استونی

اطلاعات عمومی استونی





استونی

جمهوری استونی (به استونیایی: Eesti) کشوری در منطقه بالتیک و در شمال اروپا است. این کشور از غرب به دریای بالتیک و از شمال به خلیج فنلاند می‌رسد و از شرق با کشور روسیه و از جنوب باکشور لتونی مرز مشترک دارد. جمعیت آن ۱,۳۵۶,۰۰۰ نفر و پایتخت آن تالین است. واحد پول این کشور یورو و تنها زبان رسمی این کشور استونیایی می باشد که بسیار به زبان فنلاندی نزدیک است. این زبان برخلاف اکثریت زبان‌های قاره اروپا که از ریشه هند و اروپایی دارند، جزء زبان‌های خانواده اورالی است. استونی از کم‌جمعیت‌ترین کشورهای اتحادیه اروپا است.
۶۹ درصد از مردم این کشور از تبار استونیایی و حدود ۲۵ درصد روس‌تبار می باشند. استونی یکی از بی‌دین‌ترین مردمان جهان را دارد و بیش از ۷۰ درصد از مردم این کشور اعلام کرده‌اند که به هیچ‌یک از ادیان باور ندارند و نظرسنجی سال ۲۰۰۵ میلادی نشان داد که تنها ۱۶ درصد از استونیایی‌ها به خدا باور دارند که این رقم پایین‌ترین درصد در میان کشورهای اتحادیه اروپا می باشد.استونی از سوی نهادهای مالی جهان به عنوان کشوری با اقتصاد پیشرفته معرفی شده‌ استو سازمان ملل نیز استونی را در رده کشورهای دارای شاخص توسعه بسیار بالا قرار داده است. استونی از نظر آزادی مطبوعات، آزادی اقتصادی، آزادی سیاسیو آموزش در سطح بالای جهانی قرار دارد و همچنین این کشور در زمان شوروی سابق نیز در میان جمهوری‌های این کشور، بالاترین سرانه تولید ناخالص را داشت.

در طول چند قرن اخیر، کشورهای گوناگون از جمله دانمارک، سوئد، لهستان و روسیه هرکدام برای مدتی بر این کشور مسلط بودند اما پس از شکست روسیه تزاری در جنگ جهانی اول و انقلاب بلشویکی در روسیه، استونی توانست استقلال خود را از روسیه به دست آورد. جمهوری مستقل استونی تا سال ۱۹۴۰ میلادی دوام یافت اما براساس توافق پنهانی جوزف استالین با آدولف هیتلر برای تقسیم بخش‌هایی از اروپا، این کشور به اشغال نیروهای شوروی در آمد و پس از آغاز جنگ بین شوروی و آلمان در سال ۱۹۴۱ میلادی، توسط نیروهای آلمانی اشغال شد. شکست آلمان در جنگ جهانی دوم منجر به تسلط مجدد شوروی مبر این کشور شد که این امر تا فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱ میلادی و اعلام استقلال جمهوری استونی ادامه یافت.

استونی در سال ۲۰۰۴ میلادی به اتحادیه اروپا پیوست و به عضویت سازمان پیمان آتلانتیک شمالی - ناتو - درآمد. کشور استونی آزادترین شبکه اینترنتی دنیارا دارا می باشد.


سیاست


نظام سیاسی استونی به صورت جمهوری پارلمانی می باشد و رئیس جمهوری در این کشور که اختیارات اجرایی محدودی دارد، از سوی نمایندگان پارلمان برای دوره پنج ساله به این سمت برگزیده می‌شود.
پارلمان این کشور دارای یک مجلس با ۱۰۱ نماینده‌ است که با رای مستقیم مردم برای دوره‌های چهارساله انتخاب می‌شوند. مجمع ۱۰۶ نفره و رئیس جمهور با رأی تمامی افراد واجد شرایط برای مدت چهار سال انتخاب می‌شود. رئیس جمهور، نخست وزیر و شورای وزیران را انتصاب می‌ نماید که بایستی به مجمع پاسخگو باشند. احزاب عمده سیاسی در این کشور عبارت‌اند از:

• جبهه خلق سوسیال دموکرات
• حزب لیبرال دموکرات
• حزب کمونیست

توماس هندریک ایلوِس در سپتامبر سال ۲۰۰۶ میلادی به عنوان رئیس جمهور جدید این کشور انتخاب شد. ایلوس در انتخابات آن سال موفق به شکست دادن آرنولد روتل، رئیس جمهور پیشیناستونیشد. هرچند نقش رئیس جمهور در استونی تشریفاتی است، اما آقای ایلوس قول داده‌ است از این موقعیت برای افزایش وجهه کشورش در سطح بین‌المللی استفاده کند.

کشور استونی بیش از ۱۳۰ سرباز در چهارچوب نیروهای بین‌المللی کمک به امنیت، در کشور افغانستان و در ولایت آشوب‌زده هلمند مستقر داشت.
با امضای توافقنامه‌ای میان آمریکا و جمهوری استونی، شهروندان استونیایی از اواخر سال ۲۰۰۸ میلادی می‌توانند بدون روادید به آمریکا سفر کنند.


اقتصاد

خاک استونی، قابلیت کشت مناسبی ندارد و صنعت دامداری این کشور نیز، فقط جوابگوی ۲۰ درصد نیاز کشور می باشد ولی در سالیان اخیر، منابع محدودی از نفت و فسفریت در این کشور یافت شده‌ است.
صنایع عمده این کشور عبارتند از: صنایع چوب، نساجی، صنایع مهندسی، فرآوری غذایی.

گاز برای استفاده گرمایشی و صنعتی از شیست قیردار استخراج می‌شود. مشکلات بزرگ اقتصادی این کشور نتیجه وابستگی شدید استونی به تجارت با روسیه بوده‌ است. اقتصاد این کشور هنوز در حد وسیعی در اختیار دولت است ولی در زمینه خصوصی سازی اندکی پیشرفت حاصل شده‌ است.

جمهوری استونی به عنوان هفدهمین کشور در حوزه اتحادیه اروپا می باشد و همجنین این کشور، نخستین کشور از جمهوری‌های شوروی سابق بود که واحد پول یورو را به جای پول ملی خود به گردش درآورد و در این راستا کاهش هزینه‌های دولتی که برای پیوستن استونی به حوزه یورو ضروری بوده است، سبب افزایش نرخ بیکاری در این کشور شده است و همچنین بحران بدهی‌های اروپا در گذشته به شدت به استونی نیز صدمه وارد آورده است.


جغرافیا




استونی با ۴۵,۲۲۷ کیلومتر مربع (۱۷۴۶۲ مایل مربع) وسعت، کوچکترین و شمالی‌ترین کشور منطقه بالتیک می باشد و از تعداد زیادی جزیره در ساحل جنوبی خلیج فنلاند تشکیل شده‌ است. این کشور متشکل است از سرزمینی کم‌ارتفاع، که در جنوب شرق حداکثر تا ۳۱۸ متر ارتفاع می‌یابد. ۲۲ درصد این کشور را جنگل پوشانیده‌ است که از چوب آن برای صنایع کاغذ و کبریت‌سازی استفاده می‌شود. استونی، از نظر منابع طبیعی، کشوری فقیر می‌باشد.

در این کشور، دریاچه‌های فراوان و جنگل‌های متراکم زیادی، به چشم می‌خورد. استونی دارای سه رودخانه اصلی به نام‌های امایوگی، پرنو، و ناروا می باشد.
آب‌وهوای این کشور معتدل و مرطوب با تابستان‌های ملایم و زمستان‌های سرد است.

استونی ۵۶۱ کیلومتر مرز دارد و طول سواحل آن بسیار بیشتر از این یعنی ۳۷۹۴ کیلومتر است. در مرز شرقی، این کشور، روسیه، دریاچه‌های پیپوس و پسکوف واقع شده است و مرز شمالی را رودخانه ناروا تشکیل می‌دهد. استونی تنها در مرز جنوبی خود عارضه طبیعی مشخصی ندارد.

سطح کشور استونی کم و بیش هموار می باشد ولی در برخی سواحل آن، زمین‌ گاهی با شیب زیادی از دریا بیرون آمده‌ است و در جنوب شرق کشور در پشت این سواحل نیز تپه‌زارها ادامه می‌یابند. بلندترین نقطه استونی یعنی سور مونامگی (به معنی کوه تخم‌مرغی بزرگ) که ۳۱۸ متر ارتفاع دارد نیز در این بخش از کشور واقع شده‌ است.
در مناطق غربی و شمالی استونی صدها جزیره واقع شده است که بیشتر آنها غیرمسکونی هستند و از شماری از آنها نیز در زمان شوروی به عنوان منطقه نظامی استفاده می‌شده است. بزرگترین این جزایر، ساره و هیو هستند که هر یک استان‌های جداگانه‌ای در این کشور به‌شمار می‌آیند. از جزیره‌های کوچک‌تر مسکونی می‌توان به موهو، وورمسی،ویلساندی، آبروکا، کیهنو، و روهنو اشاره نمود.
تقسیمات کشوری



استونی به ۱۵ استان تقسیم می‌شود که مراکز اداره کشور هستند و هر استان نیز به شهرهای کوچکتر تقسیم می‌شود.

استان مرکز استان جمعیت
ایدا-ویرو یوهوی ۱۴۹٬۲۴۴
پرنو پرنو ۸۲٬۵۸۴
پولوا پولوا ۲۷٬۴۵۲
تارتو تارتو ۱۵۰٬۲۸۷
راپلا راپلا ۳۴٬۹۰۵
ساره کورس‌ساره ۳۱٬۳۴۴
لَئنه-ویرو راک‌وره ۵۹٬۸۶۱
لئنه هاپسالو ۲۴٬۱۸۴
هاریو تالین ۵۵۲٬۶۴۳
هیو کردلا ۸٬۴۷۰
والگا والگا ۳۰٬۱۵۸
وُرو ورو ۳۳٬۴۳۹
ویلیاندی ویلیاندی ۴۷٬۵۹۴
یروا پایده ۳۰٬۵۵۳
یوگه‌وا یوگه‌وا ۳۱٬۳۹۸



شهرها

شهرهای اصلی استونی
برآورد ۲۰۰۸​

رتبه
شهر
استان
جمعیت
رتبه
شهر
استان
جمعیت

۱
تالین
هاریو
۴۱۶٬۱۴۴
۱۱
ورو
ورور
۱۴٬۶۶۶

۲
تارتو
تارتو
۱۰۱٬۱۶۹
۱۲
والگا
والگا
۱۳٬۶۶۶

۳
ناروا
ایدا-ویرو
۶۵٬۸۸۶
۱۳
هاپسالو
لئنه
۱۱٬۶۶۶

۴
کوهتلا-یروه
ایدا-ویرو
۴۷٬۶۷۹
۱۴
یوهوی
ایدا-ویرو
۱۱٬۶۶۶

۵
پرنو
پرنو
۴۵٬۵۰۰
۱۵
پایده
یروا
۹٬۶۶۶

۶
ویلیاندی
ویلیاندی
۲۰٬۲۷۴
۱۶
کیلا
هاریو
۹٬۶۶۶

۷
راک‌وره
لئنه-ویرو
۱۶٬۶۶۶
۱۷
کیویولی
ایدا-ویرو
۶٬۶۶۶

۸
سیلامئه
ایدا-ویرو
۱۶٬۶۶۶
۱۸
تاپا
لئنه-ویرو
۶٬۵۵۹

۹
ماردو
هاریو
۱۶٬۶۶۶
۱۹
پولوا
پولوا
۶٬۵۱۰

۱۰
کورس‌ساره
ساره
۱۴٬۶۶۶
۲۰
یوگه‌وا
یوگه‌وا
۶٬۳۴۹




مردم



اقوام ساکن استونی

استونیایی ۶۸٫۷٪
روس ۲۴٫۸٪
اوکراینی ۲٫۰٪
بلاروسی ۱٫۱٪
فنلاندی ۰٫۸٪
دیگران ۱٫۶٪



پیش از جنگ جهانی دوم، مردم استونیایی‌تبار ۸۸ درصد از جمعیت کشور را تشکیل می‌دادند و اقلیت‌های قومی، ۱۲ درصد باقیمانده جمعیت را تشکیل می‌دادند. بزرگ‌ترین گروه‌های اقلیتی در سال ۱۹۳۴ میلادی عبارت بودند از: روس، آلمانی، سوئدی، لتونیایی، یهود، لهستانی، فنلاندی و اینگری‌ها. بین سال‌های ۱۹۴۵ تا ۱۹۸۹ میلادی، با اجرای برنامه روسی‌سازی جمهوریهای شوروی سابق، درصد استونیایی‌تبارهای این کشور به به ۶۱ درصد کاهش یافت. شوروی مهاجرت انبوه کارگران صنعتی از روسیه، اوکراین، و بلاروس را به استونی ترویج نمود و بسیاری از استونیایی‌ها در زمان جنگ ناچار به مهاجرت شدند. جوزف استالین نیز دست به تبعیدهای دسته جمعی و اعدام مردم استونی زد به طوریکه در جریان دوران «پاکسازی» او، ۱۱۰ هزار تن از مردم استونی کشته و یا تبعید شدند.

در یک دهه پس از استقلال استونی، مهاجرت گسترده روس‌ها از این کشور و همچنین برچیده شدن پایگاه‌های نظامی روسیه از این کشور در سال ۱۹۹۴ میلادی باعث شد که نسبت قوم استونیایی در استونی از ۶۱٪ به ۶۹٪ درصد در سال 2006 میلادی افزایش پیدا کند.


فرهنگ

در سال ۲۰۱۰ میلادی، تعداد ۲۴۵ موزه در استونی وجود داشت که به طور کلی بیش از ۱۰ میلیون شیء در آنها به نمایش درآمده‌ بود.
فرهنگستان هنر استونی، ارائه آموزش عالی در هنر، طراحی، معماری، رسانه، تاریخ هنر و آموزش مرمت آثار را برعهده دارد. رویکرد فرهنگسرای ویلیاندی (Viljandi) دانشگاه تارتو، همگانی کردن فرهنگ بومی از طریق ارائه برنامه‌های درسی در رشته‌های ساختمان‌سازی بومی، آهنگری بومی، طراحی پارچه و لباس بومی، صنایع دستی سنتی و موسیقی سنتی است.

هستهٔ اولیهٔ شعر معاصر استونی با آرمان‌گرایی استقلال‌طلبانهٔ آن، موجب پدید آمدن گروهی از شاعرانی شد که کارشان را از سال ۱۹۰۵ میلادی آغاز کردند و با نام «استونی‌های جوان» شهرت دارند.
پس از استقلال جمهوری استونی از امپراطوری تزاری روس و قرن‌ها سلطه فئودالی آلمانی‌ها، شعر«ماری اوندر» به عنوان الگوی سنتی شعر استونی شناخته می شد و نام او را به عنوان نامزد جایزهٔ ادبی نوبل مطرح کرد.

در دهه ۱۹۳۰ میلادی، نسل سوم شاعران استونی قدم به عرصهٔ وجود گذاشتند، که از آن میان می‌توان به شاعرانی چون: «بتّی الور» ، «اوکو ماسینگ» و «برنارد کانگرو» اشاره نمود که از میان آنها «بتّی الور»، پس از درگذشت «ماری اوندر» عنوان شاعر ملی استونی را به دست آورد.

حرکت جدید شعر معاصر استونی که از دههٔ پنجاه به بعد رو به رشد نهاده بود، در دهه‌های بعد نیز به حرکت خود ادامه داد و در حال حاضر نیز همچنان به رشد خود ادامه می‌دهد.



منبع:
http://cisroad.com/countries/Estonia/Total-Info/lang/Fa