[h=1]اطلاعات عمومی گرجستان[/h][h=3] [/h][TABLE="width: 550, align: center"] [TR] [TD="bgcolor: #FFFFCC"][/TD] [TD="bgcolor: #FFFFCC"] [/TD] [TD="bgcolor: #FFFFCC"][/TD] [/TR] [/TABLE] [h=3] [/h] گرجستان گرجستان کشوری است با مساحت ۶۹٬۷۰۰ کیلومتر که در منطقه قفقاز جنوبی واقع شده است و طول این کشور حدود ۳۷۰ کیلومتر عرض آن ۲۰۰ کیلومتر است. طول مرزهای گرجستان جمعاً ۱۹۶۹٫۸ کیلومتر می باشد. گرجستان از سمت شمال با کشور فدراسیون روسیه هم مرز است که از نظر استراتژی نظامی اهمیت فراوانی را برای این کشور دارد و این خطوط مرزی بر اساس آب فشانهای رشته کوههای قفقاز شکل گرفته است و طول این مرزها 6،807 کیلومتر می باشد. این خطوط مرزی، در واقع مرزهای طبیعی این کشور با روسیه را تشکیل می دهد.لازم به ذکر است که مهمترین مسیر ارتباطی بین قفقاز مرکزی و غربی که کشور روسیه را با گرجستان، ارمنستان و ایران پیوند میدهد، از همین مرز عبور می کند. گرجستان در شرق با جمهوری آذربایجان هم مرز است که طول مرز آنها ۳۷۴٫۴ کیلومتر میباشد. دو راه عمدهٔ ارتباطی گرجستان با شرق، دریای خزر و ایران از این نقطه میگذرد که به صورت جاده زمینی و راه آهن می باشد و علاوه بر آن، لولهٔ انتقال نفت باکو به سوپسا نیز از این مرز میگذرد. گرجستان به ترتیب از سمت جنوبشرقی به جنوبغربی با جمهوریهای آذربایجان، ارمنستان و ترکیه هم مرز است و طول خط مرزی بین گرجستان و ارمنستان ۲۱۶٫۷ کیلومتر و بین گرجستان و ترکیه ۲۵۶٫۱ کیلومتر می باشد. گرجستان از سمت غرب با دریای سیاه محدود میشود که طول مرز ساحلی آن ۳۱۵ کیلومتر است. جمهوری خودمختار آجاریا با مساحت ۳ هزار کیلومتر مربع در بخش جنوبی ساحل دریای سیاه در ترکیب این کشور قرار دارد. استان خود مختار اوستیای جنوبی نیز با مساحت ۳٫۹ هزار کیلومتر در دامنههای جنوبی قفقاز نیز جزء جمهوری گرجستان می باشد. گرجستان با ۶۹٫۷ هزار کیلومتر مربع مساحت، دومین کشور منطقه قفقاز جنوبی از نظر مساحت و جمعیت (بعد از کشور آذربایجان) به شمار میرود. تقسیمات کشوری و اداری آبخازیا آجاریا گوریا ایمرتی کاختی کومو کارتلی متسختا متیانتیراچا-لچخومی کومو سوانتی سامگرلو زمو سوانتی سامتسخه جاواختی شیدا کارتلی تفلیس کشور گرجستان به ۸ استان، یک منطقه خود مختار اوستیای جنوبی (به مرکزیت تسخینوالی) و ۲ جمهوری خودمختار به نامهای آجاریا به مرکزیت باتومی و آبخازیا به مرکزیت سوخومی تقسیم میگردد. پایتخت این کشور تفلیس و شهرهای مهم آن کوتائیسی، روستاوی، گوری، پوتی، باتومی، سوخومی، متسختا، چیاتورا، تقیبولی، زوگدیدی، تسقالتوبو، تقوارچلی، گاگرا و تلاوی میباشند. طبیعت گرجستان در گرجستان به طور همزمان هر چهار فصل سال را می توان مشاهده نمود و از نظر اقلیمی سرزمین منحصر به فردی می باشد و هوای تابستانی را در ناحیه کنارههای دریای سیاه، هوای بهاری را در تپه ماهورهای پایکوهی، هوای بارانی و مه را در کوهستان و وبرف را در قله های قفقاز بزرگ همچون قازبگی یافت نمود. در مجموع آب و هوای گرجستان تابعی ازموقعیت جغرافیایی آن است، ابرهای باران زا دریای سیاه ابتدا از سمت غرب وارد قفقاز شده و در گرجستان غربی باعث بارندگی متناوب میشود و سپس با از دست دادن کمی رطوبت از رشته کوههای سورامی، مسختی و ارسیانی وارد گرجستان شرقی میشود، گرجستان شرقی به دلیل بارندگی کمتر آب و هوای خشک تری دارد. ناهمواری ها کشور گرجستان عمدتاً کوهستانی است و بیش از ۸۰٪ آن را کوهستانها و تپه ماهورها پوشانده اند. درجنوب گرجستان فعالیتهایی مربوط به نواحی آتشفشانی مشاهده می شود. قفقاز بزرگ، به سه قسمت غربی، مرکزی و شرقی تقسیم شده است. آب فشان اصلی با عبور از غرب به سمت شرق و در امتداد رشته کوه قفقاز بزرگ، بین رودخانههای دامنههای شمالی و جنوبی و همچنین کوههایی که به طرف سواحل دریای سیاه و اراضی پست کولخیس، کشیده شدهاند، به صورت تدریجی افزایش می یابد. «قفقاز غربی» شامل نواحی کوهستانی که بین دره «پسو» و مرزهای شرقی جمهوری خودمختار آبخازیا کشیده شدهاند. در بین رشته کوه اصلی قفقاز غربی، یخچالهایی در عمق حفرههای سیرکی قرار دارند. گذرگاههای کوهستانی، که در اغلب موارد جادهای مالروست، در ارتفاع ۲۴۰۰ تا ۳۰۰۰ متری از سطح دریا قرار دارند. قله های قفقاز بزرگ پوشیده از برفهای دائمی است. اختلاف دمای شدید در شبانه روز، سبب تخریب سنگهای سختی مانند گرانیت، گنیس و شیستهای دگرگون که بیشترین قسمت رشته کوهها را تشکیل میدهند، شده است. آبشارهای یخی که از زبانههای یخچالی تشکیل میشوند، جویبارها و نهرهای زیادی را تغذیه میکند. در شرق قفقاز غربی، رشته کوههای آهکی کوتاه ترند، یکی از این رشته کوهها توسط رود گالیدزگا به طور عمیق بریده شده است. از بالای کانیون، مجدداً میتوان دامنههای شیبدار کوهها را دیدکه از مواد غیر آهکی تشکیل شدهاند و عمدتا ماسه سنگهای سخت صخرههای آتش فشانی قدیمی هستند. یکی از مراکز صنعتی گرجستان، شهر تقوارچلی می باشد که در پرتگاههای نوک تیز است که اخیرا با جنگلهای غیرقابل نفوذی پوشیده شده است، قرار دارد که در دورهٔ شوروی ساخته شده است. در این ناحیه، زغال سنگ در ماسه سنگهای ژوراسیک یافت شده است. ناحیه بین کوهی گرجستان در شرق کولخیس این ناحیه در امتداد رشته کوه سورامی، بخش شرقی اراضی پست بین کوهی در گرجستان واقع شده است. این منطقه دارای طبیعت گوناگونی می باشد و در جنوب دامنههای پلکانی رشته کوههای تریالتی سر برافراشته شده اند. در امتداد کوه پایه های آن، دره رود متکواری قرار دارد که در حاشیه آن خطوط راه آهن کشیده شده است. قفقاز کوچک قفقاز کوچک قسمتی از منطقه کوهستانی است که در امتداد مرزهای گرجستان کشیده شده است و دارای دو قسمت جداگانه از نظر ساختار و ناهمواری می باشد. قسمت شمالی آن رشته کوههای جاواختی قرار گرفته است و قسمت بعدی آن که از دریای سیاه تا تفلیس کشیده شده است، عمدتاً از سنگهای آتش فشانی تشکیل شده است. اراضی مرتفع آتش فشانی از لایههای جوان ترشیاری بالا و گدازههای کواترنری تشکیل شدهاند که فلات بلندی را با زنجیرهای از مخروط ها و گنبدهای آتش فشانی به وجود آورده است. رودها رودهای گرجستان به وسیله رشته کوههای سورامی، متسختی و ارسیانی، به دو قسمت دریای سیاه و دریای خزر تقسیم میشوند. رودخانههای گرجستان اهمیت اقتصادی بسیاری دارند و بر اساس برآوردها، منابع برق آبی گرجستان رتبه مهمی را در بین کشورهای حوزه CIS دارد و حتی نسبت به کشورهایی نظیر فرانسه، ایتالیا، اسپانیا، اتریش، یونان، پرتغال و صربستان جلوتر است. به علت بارندگی فراوان، رودهای حوزهٔ دریای سیاه حجم آب بیشتری را نسبت به گرجستان شرقی دارا هستند. در حوزه رود متکواری، رودهای مردابی وجود ندارند و به طور کلی رودها دارای جریانهای فصلی هستند و در تابستان این رودها خشک میشوند. گرجستان غربی دارای تعداد زیادی از رودهای کوچک می باشد که به وسیله باران و مردابها تغذیه می شوند و به طور مستقیم وارد دریای سیاه می شوند. جایی که سنگهای کربناته گسترش یافته است، رودهای زیادی از چشمهها یا جویبارهایی سرچشمه میگیرند که از حفرههای کارستهای زیرزمینی بیرون آمده اند. در گرجستان جنوبی و در سرزمینهای بلند جاواختی، رودها توسط دریاچهها وآبهای زیرزمینی تغذیه میشوند. دریاچهها تعداد دریاچههای گرجستان کم است و اغلب کوچک میباشند. دریاچههای این کشور از نظر منشا متفاوت اند و دارای شکل زیبایی هستند. بیشترین تعداد دریاچه درسرزمینهای بلند جاواختی وجود دارد. دریاچه «بازالتی» در گرجستان شرقی و در داخل محدوده شهر تفلیس دریاچه کوچک «لیسی» واقع شده است. دریاچههای مصنوعی زیادی در گرجستان ایجاد شدهاست یخچالها در رشته کوه قفقاز مرکزی درون خاک گرجستان، تعداد زیادی یخچال وجود دارد که این امر ناشی از برفهای دائمی در قسمت غربی این رشته کوه در ارتفاع ۳۰۰۰ متری و در قسمت شرقی در ارتفاع ۳۴۰۰ متری از سطح دریا می باشد. بیش از یکصد کوه از رشته کوههای قفقاز بزرگ، بالاتر از این ارتفاع واقع شدهاند و بسیاری از یخچالهای گرجستان در دامنههای جنوبی قفقاز بزرگ، متمرکز شدهاند. تعداد یخچالهای بزرگ در حوزه رود اینگوری به حدود ۱۷۰ یخچال میرسد و بزرگترین آنها عبارت اند از : تویبری (به طول ۱۰ کیلومتر) لکزیری (به طول ۱۳٫۵ کیلومتر) تسانری (به طول ۱۲ کیلومتر) یخچالها در این کشور دارای اهمیت اقتصادی قابل توجهی هستند و این یخچالها، رودهای بزرگ گرجستان را تغذیه میکنند. در تابستان، یخهای ذوب شده در یخچالها، آب رودخانههای ریونی، اینگوری، تِرِک، و سایر رودها را با حجم زیاد تغذیه میکنند. آبهای معدنی قفقاز جنوبی، به ویژه در منطقه گرجستان دارای ناحیهٔ آتش فشانهای فعال و زلزله خیز است از اینروگرجستان دارای چشمههای آب گرم و معدنی است. «آب حیات» را میتوان به چشمههای آب گرم و رادیواکتیویته «تسقالتوبو» لقب داد و چشمههای معدنی قلیایی-کربنیک مرکز آسایشگاهی «برجومی» شهرت جهانی دارد. آبهای معدنی «منجی» با آبهای «ماتسستا» در نزدیکی «سوچی» قابل مقایسه می باشد و چشمههای قلیایی-نمکی «سایرمه»، «لوگلا»، «زواره» در «جاوا» شبیه چشمههای «سِن توکی» هستند و به طور کلی اینکه چشمههای گوگردی-قلیایی تفلیس بسیار معروف و زبانزد میباشند. خاک شناسی خاک گرجستان طیف وسیعی از خاکها را دارا می باشد مانند خاکستری-قهوهای و شور نیمه بیابانی. خاک گرجستان شرقی و گرجستان غربی، به ویژه در اراضی پست بین کوهی، با هم متفاوت می باشند و خاکهای چمنی-کوهستانی گرجستان جنوبی، ویژگیهای مخصوص خود را دارا هستند. در فلات «آخالکالاکی» در همسایگی «تسالکا»، «دمانیسی» و «گومارتی» تا ارتفاع ۱۲۰۰ تا ۲۰۰۰ متری، خاکهای چرنوزیوم کوهستانی، خاکهای غالب است و کمی بالاتر و در رشته کوههای «جاواختی»، «تریالتی» و «سامسارا» این خاکها با خاکهای چمنی-کوهستانی جایگزین میشوند. خاکهای چمنی-کوهستانی گرجستان پوشیده از چمنزارهای آلپی و نیمه آلپی است که اساس دامپروری را تشکیل میدهند. پوشش گیاهی گرجستان حدود ۴۰۰۰ گونه گیاهی دارد و حدود یک سوم آن نیز از جنگلها پوشیده شده است. پوشش گیاهی گرجستان شرقی با قسمت غربی متفاوت می باشد و پوشش گیاهی منطقه گرم و مرطوب گرجستان غربی دارای فراوانی و انواع گوناگون است. پوشش سبز زمینهای پست کولخیس و تپههای کوهپایه ای گرجستان غربی بسیار غنی است و جنگل درختان بارونده در خاکهای باتلاقی کولخیس رشد کردهاند و گونههای متعددی از بلوط (ایمرتیاتی، ایبریایی، هارتویس راش)، شاه بلوط، ممرز و توسکا به تدریج با افرا، خرمالو، زبان گنجشک، زیرفون، گلابی، سیب و راش شرقی جایگزین میشود. چمنزارهای کوتاه آلپی و گونههای فرش مانند، پوشش گیاهی غالب بلندیها از ارتفاع ۲۳۰۰-۲۴۰۰ تا ۲۹۰۰-۳۰۰۰ متری از سطح دریا را تشکیل میدهند. در این منطقه گیاهان کوتاه با گلهای درشت و زیبا (جنتیانای زرد، علف خُنازیر، شقایق قفقازی و...) میرویند و در بالای ناحیهٔ آلپی، کوهستانها عاری از پوشش گیاهی ممتد است. حیات جانوری گونه های جانوری متنوعی در گرجستان یافت می شود. در رود متکواری و شاخههایش ماهی سفید ،مار ماهی خزری، ماهی آزاد، گربه ماهی، شاه ماهی، اردک ماهی و ماهی کپور وجود دارد و ماهی قزل آلا به وفور در رودهای کوهستانی این کشور یافت می شود. در نواحی آلپی قفقاز بزرگ، گونههای متفاوت گوسفند و بز کوهی وجود دارد و پرندگان این ناحیه نیز دو دسته هستند: خروس زیبای قفقازی ،خروس برفی و زاغی که دربیشه زندگی می کنند و پرندگان شکاری شامل عقاب طلایی و کرکس ریشدار می باشد. نظام آموزشی تحصیل تا کلاس نهم بر اساس قانون اساسی گرجستان اجباری و رایگان است. برای دانشجویان دانشگاه های دولتی نیز امکانات تحصیلی رایگان فراهم شده است و مدارسی به دیگر زبان ها از جمله ارمنی، روسی، آذری، آسی و آبخازی وجود دارد. تحصیلات قبل دانشگاه جمعا 12 سال است که شامل دوره ابتدایی (از اول تا ششم)، دوره پایه (از هفتم تا نهم) و دوره متوسطه (از دهم تا دوازدهم) میباشد. در سال ۲۰۰۴ میلادی، نرخ سواد در افراد بزرگسال (۱۵ سال و بالاتر)، ۱۰۰٪ اعلام شده است و شاخص آموزش گرجستان ۰٫۸۹ بوده است. نسبت زنان به مردان در سال ۲۰۰۱ میلادی، در دورههای ابتدایی، راهنمایی و متوسطه به ترتیب: ۹۵٪، ۷۳٪ و ۳۴٪ بوده است. بهداشت و درمان بر اساس آمار سال ۲۰۰۰ میلادی، مخارج عمومی در زمینه بهداشت و درمان از ۳٪ در سال۱۹۹۰ به ۰٫۷ رسیده است که از منابع تولید ناخالص ملی (GDP) گرجستان تامین می شود. در سال ۲۰۰۲ میلادی، تعداد پزشکان به ازای هر ۱۰۰٬۰۰۰ نفر، ۴۸۷ پزشک اعلام شده است و تعداد تختهای بیمارستانی به ازای هر ۱۰۰۰ نفر، ۵ تخت در سال ۲۰۰۰ میلادی بوده است. پیشینه تاریخی در قفقاز جنوبی به ویژه گرجستان می توان آثاری از انسان های اولیه مربوط به دوران قبل از پارینه سنگی را یافت. در حفاریهای اخیر ناحیه دمانیسی جمجمه انسان از نژاد اروپایی مربوط به یک میلیون و هشتصد هزار سال پیش را به دست آورده اند. گرجستان در اواخر دوره مفرغ و اوایل عصر آهن، شاهد پیشرفت وسیعی در حوزه اقتصادی بوده است که صنایع دستی فراوان، گسترش روابط تجاری و افزایش نابرابریهای اجتماعی را به همراه داشته است. فرهنگ با توجه به قرار گیری گرجستان بین اروپا و آسیا و همچنین بین دو حوزه دینی مسیحیت و اسلام، تمدن گرجستان متاثر از موقعیت جفرافیایی آن و ترکیبی از فرهنگهای غربی و شرقی شده است. درگذشته، فرهنگ واحدی به نام فرهنگ «کورا-ارس» در گرجستان وجود داشته است و در قرنهای ۱۲ و ۱۳ میلادی یکی از مهمترین مراکز فرهنگی، گرجستان بوده است. در زمان اتحاد جماهیر شوروی، گرجستان در امور سیاسی و فرهنگی از اهمیت بسزایی برخوردار بوده است و استالین(رهبر شوروی سابق) نیز گرجی بود. روستاولی، شواردنادزه وزیر امور خارجه شوروی، چاوچاوادزه نامهای آشنای شوروی سابق و جهان هستند که اهل این منطقه بوده اند. مکاتب علمی گرجستان نیز شهرت جهانی دارد. نیکولوز موسخلیشویلی بنیانگذار مکتب تئوری ریاضی ارتجاع (Elasticiti) در زمان اتحاد جماهیر شوروی نیز از اهالی این منطقه بوده است. زبان و خط زبان رایج و رسمی در بین مردم، زبان گرجی می باشد و در زبان های قفقازی نیز تکلم بالایی دارد. به زبانی که در منطقهٔ قفقاز برای برقراری ارتباط بین دریای سیاه و دریای خزر استفاده می شود، زبان قفقازی می گویند. تنوع زبانی در منطقه قفقاز با وجود حدودا ۳۰ تا ۴۰ زبان، به نوبه خود قابل توجه است. خط گرجی نیز یکی از قدیمی ترین خط هاست و در کتاب باستانی «سرگذشت کارتیل» درباره خط گرجی آمده است که چهار قرن قبل از میلاد مسیح اختراع شده است و الفبای آن را پارناواز اولین پادشاه کارتیل(گرجستان شرقی) اختراع نموده است. اخیرا اشیایی که برروی آن جملات کوتاهی به زبان گرجی نوشته شده و مربوط به یک قرن قبل از تولد مسیح می باشد را در کاختی گرجستان کشف کرده اند. الفبای گرجی حاصل دگرگونی الفبای قرون وسطایی است که در این کشور رایج بوده است و دارای 33حرف است که به حروف صامت(۲۸) و مصوت (۵) تقسیم می شوند واز چپ به راست نوشته میشود. ادیان و مذاهب حدود ۷۰٪ مردم گرجستان، مسیحی و پیرو کلیسای ارتودوکس هستند و بعد از مسیحیت ارتودوکس، بزرگترین اقلیت دینی این کشور اسلام است و آذربایجانیها و اقوامی مانند آجاریا، مسلمانان کشور گرجستان را تشکیل میدهند. اقلیت دیگر این کشور، روسها هستند که جمعیت ارتودوکس روس را تشکیل میدهند و همچنین به اقلیت های ژرمنهای پروتستان و ارامنه آپوستولیک میتوان نیز اشاره نمود. نژاد و قومیت قومیتهای مختلفی در گرجستان وجود دارند: گرجی ۷۰٫۱٪، ارمنی: ۸٫۱٪، روس: ۶٫۳٪، آذری: ۵٫۷٪، اوستیایی: ۳٪، آبخازی: ۱٫۸٪ و دیگر قومیتها ۵٪ و گرجیها بزرگترین قوم گرجستان هستند. شاردن جهانگرد معروف فرانسوی در سفرنامه اش توصیف دقیق و جامعی از گرجستان آورده است: «نژاد مردم گرجستان خالص ترین نژاد ها و اصیل ترین و پاکترین نژادهای مشرق زمین است». منبع : cisroad.com/countries/georgia/Total-info/lang/Fa