توبه و جبران غیبت و تهمت چگونه است؟

برای کسی که میخواد از گناه غیبت توبه کنه حتماً لازمه که بره و حلالیت بطلبه؟؟

کلا میخواستم بدونم توبه از گناه بزرگ غیبت به چه نحوی هست؟


در مورد حقوق معنوی مثل غیبت، باید از غیبت شونده حلالیت طلبیده شود و رضایت او جلب گردد.


و اگر امکان دسترسی به آن نیست یا خود حلالیت طلبیدن منجر به کدورت و ایجاد مفسده دیگری می شود، برای او استغفار و طلب آمرزش نموده و به درگاه الهی دعا کند.



توبه بهترين و مطمئن ترين راه براي جبران گذشته و پاك نمودن نامه اعمال است.


توبه هيچ شكل خاصي ندارد. تنها بايد از صميم قلب پشيمان بود و تصميم جدي بر ترگ آن گناه داشت.


توبه‏اى که جامع شرايط باشد به اجماع علما مقبول است و خداوند آن را مي پذيرد، و دليل آن گفتار خداى تعالى است كه مى‏فرمايد:

«وَ هُوَ الَّذِى يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهِ وَ يَعْفُواْ عَنِ السَّياتِ »
او كسى است كه توبه را از بندگانش مى‏پذيرد و بديها را مى‏بخشد.(شورى، 25)

 

پاسخ : توبه و جبران غیبت و تهمت چگونه است؟

درباره توبه از غیبت، روایات مختلفى نقل شده‏است. بعضى از احادیث، استغفار را کافى دانسته و برخى گرفتن رضایت طرف را لازم شمرده‏اند. در حدیثى رسول اکرم9 فرمود: »هر کس حقى از برادر دینى بر عهده دارد (آبرو یا مال) باید از او رضایت بخواهد پیش از فرارسیدن روزى که درهم و دینار یافت نمى‏شود و به جاى آن از حسنات و کارهاى نیک او برمى‏دارند. اگر کار نیکى نداشته باشد، از گناهان طرف برمى‏دارند و به گناهان او مى‏افزایند. در روایتى دیگر پیامبر اکرم(ص) گناه غیبت را از گناه زنا شدیدتر مى‏داند و دلیلش را این‏طور ذکر مى‏کنند که زناکار توبه مى‏کند و خداوند توبه او را مى‏پذیرد، ولى توبه غیبت کننده آن گاه پذیرفته مى‏شود که رضایت طرف را کسب کند. اگر او راضى نشود، توبه‏اش مقبول نیست.

اما در مقابل، روایاتى از معصومان نقل شده که استغفار را کافى دانسته است. امام صادق علیه السلام مى‏فرماید: »از پیامبر صلی الله علیه و أله و سلم در مورد کفاره غیبت سؤال شد، حضرت فرمود: « تَسْتَغْفِرُ اللهَ لِمَنْ اِغْتَبْتَهُ کُلَّما ذَکَرْتَهُ؛ براى کسى که او را غیبت کرده‏اى، هرگاه یادت آمد، استغفارکن» . (الكافي، ج‏2، ص: 358)

روایات دیگر نظیر آن‏چه گذشت، در کتب روایى نقل شده‏است.

در جمع این دو دسته روایات نظریاتى مطرح شده است:

1- آن‏چه وجوب طلب حلالیت را مى‏فهماند، مربوط به زنده بودن غیبت شده‏است اما اگر آن شخص مرده باشد، استغفار براى او کافى است. این نظریه برپایه روایتى است که امام صادق(ع) از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم نقل کرد که فرمود: « مَنْ ظَلَمَ أَحَداً فَفاتَه فَلْیَسْتَغْفِرِ الله فَاًِّنَّهُ کَفّارٌَْ لَهُ؛ کسى که به فردى ظلم کند،سپس مظلوم بمیرد، گناهکار از خداوند طلب آمرزش كند که استغفار، کفاره گناه او است» . (الكافي، ج‏2، ص: 335)

2- مرحوم فیض راه دیگرى را براى جمع بین این دو دسته روایات ذکر کرده‏است. او مى‏گوید: طلب حلالیت در صورتى است که خبر به غیبت شده رسیده باشد. ایشان براى ادعاى خود به روایتى از امام صادق7 استدلال مى‏کند که فرمود: « هرگاه غیبت کردى، اگر غیبت شده از غیبت تو با خبر شد، باید نزد او بروى و او را از خود راضى کنى، در غیر این صورت براى او استغفار کن» .121 البته این روایت در مصباح الشریعه آمده که امام خمینى(ره) آن را قابل استناد نمى‏داند و روایت بودن آن را زیر سؤال برده‏است.

3- بعضى گفته‏اند: روایاتى که مى‏گوید تنها استغفار کافى است، مربوط به مواردى است که طلب حلالیت موجب درگیرى و سبب دشمنى مى‏گردد. روایاتى که حلالیت‏طلبیدن را لازم مى‏داند، مربوط به مواردى است که پیامد و عواقب سویى ندارد.

البته چون موضوع یک سؤال فقهى است، صرف نظر از جنبه نظرى، باید وظیفه شرعى مکلفان را در این خصوص معیّن کنیم. امام خمینى روایاتى را که بر وجوب استحلال (طلب حلالیت) دلالت مى‏کرد، از نظر سند و دلالت ضعیف مى‏داند، از این رو مى‏فرماید: دلیلى بر وجوب آن نیست. براین اساس در استفتأ گفته‏اند: جلب رضایت فرد غیبت شده لازم نیست، ولى باید توبه کند.

 

پاسخ : توبه و جبران غیبت و تهمت چگونه است؟

شنیدن غیبت نیز حرام است.

در مواردی که دیگران غیبت می کنند، شنونده می تواند موضوع صحبت را عوض کند، و یا از مجلس خارج شود، و یا از غیبت شونده دفاع کرده و حفظ آبروی مؤمن نماید.


ـ البته امر به معروف و نهی از منکر را نباید فراموش کند؛ اما اگر نهی از منکر اثر ندارد، وظیفه ای بر عهده او نیست.

ـ ضمنا برخورد غیر مستقیم اثر بیشتری دارد؛ لذا تغییر موضوع صحبت، خروج از مجلس و ... نیز به نوعی امر به معروف و نهی از منکر است، ولی از نوع عملی و غیر مستقیم.