بررسي مسئله چشم زخم

اکثر مردگان به چه دلیل از دنیا رفته اند؟
(روایتی عجیب از حضرت امام صادق (ع))

​

از امام صادق نقل شده است که: «اگر قبر ها شکافته شوند و حقایق آشکار شود، مشاهده خواهید کرد که اکثر مردگان با چشم زخم از دنیا رفته اند؛ چرا که چشم زخم واقعیت دارد!»
بحار،ج95،ص127،ح7

حنان بن سدیر روایت کرده است که امام صادق علیه السّلام فرمود: هر کس سوره‏ ی جنرا بسیار تلاوت کند، هیچ وقت دچار چشم‏ زخم‏ و جادو و فریب جن نمى‏ شود، و با رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله و سلّم خواهد بود، و خواهد گفت: پروردگارا! من جز این مقام و منزلت، چیز دیگرى نمى‏ خواهم.
ترجمه ثواب الأعمال،ص313

از حضرت امام صادق علیه السلام روایت شده است که چشم‏ زخم‏ واقعیّت دارد؛ از چشم دیگرى بر خود ایمن مباش و هم از چشم خود بر دیگرى؛ و اگر از چشم‏ زخم‏ ترسیدى، سه بار بگو: «ما شاء الله لا حول و لا قوّة الا بالله العلیّ العظیم» و فرمود: چون یکى از شما با هیأت آراسته ‏اى از خانه بیرون مى‏ رود، به هنگام خروج معوّذتین (سوره های ناس و فلق) را بخواند که به فرمان حق آسیبى نبینید ان شاء اللَّه تعالى.

 

پاسخ : بررسي مسئله چشم زخم

مکارم الأخلاق / ترجمه میرباقرى ؛ ج‏2 ؛ ص261
محمد بن عیسى می گوید مردى درباره چشم‏ زخم‏ از حضرت امام رضا علیه السلام پرسش کرد، حضرت فرمودند: «واقعیت دارد؛ اگر گرفتار آن شدى، دست را تا مقابل صورت بالا ببر و (حمد) و (توحید) و (معوّذتین) را بخوان و دست ها را بر پیشانى بمال که باذن خدا مفید خواهد بود.»
مکارم الأخلاق / ترجمه میرباقرى ؛ ج‏2 ؛ ص326

 

پاسخ : بررسي مسئله چشم زخم

پاسخ شهيد مطهري به اين مسئله را در اينجا قرار مي‌دهم اميداورم مفيد باشد.




آیا «چشم زخم» در اسلام واقعیت دارد؟ و آیا آیه «وإن یکاد» واقعاً در دفع چشم زخم مؤثر است؟
پاسخ شهید مطهری به نقل از کتاب آشنایی با قرآن:
" چشم زخم، اگر هم حقیقت باشد، به این معنای رایج امروز در میان ما ـ بالاخص در میان طبقه نسوان که فکر می‌کنند همه مردم، چشمشان شور است ـ‌قطعاً نیست، همان کفار جاهلیت هم به چنین چیزی قایل نبودند، بلکه معتقد بوند که یک نفر وجود دارد و احیاناً در یک شهر، ممکن است یک نفر یا دو نفر وجود داشته باشند که چنین خاصیتی در نگاه و نظر آن‌ها باشد، پس قطعاً به این شکل که همه مردم دارای چشم شور هستند و همه مردم به اصطلاح، نظر می‌کنند، نیست.
دوم؛ اگر بعضی مردم، دارای چنین خصلت و خاصیتی باشند، آیا آیه «وإِن یَکادُ الّذینَ کَفَروا لَیُزلِقونَکَ بِأَبصارِهِم» خاصیت جلوگیری از چشم زخم دارد؟ ما تا حالا به مدرکی (حدیثی ، جمله‌ای) برخورد نکرده‌ایم که دلالت کند و بگوید: از این آیه، برای چشم زخم استفاده کنید، اینکه چشم زخم، حقیقت است یا نه، یک مسئله است (فرضاً حقیقت است ولو در بعضی از افراد) و اینکه این آیه برای دفع چشم زخم باشد مسئله دیگری است، چیزی که از طرف پیغمبر یا ائمه به ما نرسیده باشد، از پیش خود نباید بتراشیم، نظر به اینکه روح مردم برای چنین چیزی آمادگی دارد (آن را از پیش خود ساخته‌اند)