گفت‌‌وگو با عبدالحسین مختاباد، خواننده و مدرس موسیقی :از تحریم جشنواره‌‌ی موسیقی فجر تا سماع سوختن

سیدعبدالحسین مختاباد، خواننده و مدرس موسیقی جشنواره‌ی موسیقی فجر را تحریم کرد. آقای مختاباد دلیل تحریم بیست و ششمین جشنواره‌ی موسیقی فجر را، فضای حاکم بر این جشنواره و نیز اوضاع سیاسی و اجتماعی کنونی ایران بیان کرد.


این روزها مختاباد در تدارک آلبوم جدیدی است که اظهار می‌کند برگرفته از اتفاق‌های سیاسی- اجتماعی یک سال و نیم اخیر ایران است. برای گفت‌‌وگو با این هنرمند به استودیوی «مهرآوا» رفتم. موسیقی‌ای که در لابه‌لای برنامه می‌شنوید برگرفته از آلبوم جدید مختاباد است.

سیدعبدالحسین مختاباد: من ابتدا قصد داشتم در جشنواره‌ی موسیقی شرکت کنم، اما بعد انصراف دادم چون هم گروه‌های شرکت‌کننده خیلی ضعیف هستند و هم این‌که فضای جشنواره بیشتر حالت سیاسی دارد تا جشن فرهنگی! من امسال شرکت نمی‌کنم. سال گذشته نیز شرکت نکردم

غیر از سال گذشته و امسال، همه‌ساله در جشنواره شرکت داشتید؟

از سال ۱۳۷۰ تا پارسال بله؛ سال‌هایی که ایران بودم شرکت می‌کردم

به نظر شما جشنواره در این یکی دو سال اخیر جهت‌دار شده یا از همان اوایل این ویژگی را داشته اما شما نسبت به این موضوع بی‌تفاوت بودید؟

خب اوایل گروه‌های خیلی حرفه‌ای در آن شرکت می‌کردند. بعد از جریان انتخابات خیلی از هنرمندان نسبت به وزارت ارشاد و صدا و سیما موضع گرفتند. این است که ترجیح می‌دهند کار نکنند و اگر اجرایی هم دارند به صورت خصوصی برگزار کنند

واکنش به تحریم‌ها، از سوی طرف مقابل چگونه بوده است؟

آنها اصرار دارند ما شرکت کنیم، اما بنا بر دلایل زیادی ما طفره رفته و طفره می‌رویم. شرایطی که الان می‌بینیم شرایط خوبی نیست! خیلی از دوستان ما، هنرمندان و روزنامه‌نگاران الان در زندان هستند. ما انتظار داریم مثلاً وزیر فرهنگ یا رئیس جمهور مملکت که خودش اعلام می‌کند من حتی رئیس جمهور مخالفین هم هستم، اعلام کنند که می‌خواهیم از زندان‌ها بازدید کنیم. انتظار داریم تشریف ببرند و ببینند چرا این اتفاق‌ها دارد می‌افتد؟

در شان جامعه‌ی ما و در شان مملکت ما نیست که این اتفاق‌ها بیفتد و با هنرمندان این‌طور برخورد شود! همان‌طور که شنیده‌ایم در عرصهی سینما هم خیلی از سینماگران در جشنواره‌ی فیلم امسال شرکت نکرده‌اند و این واقعا تاسف‌بار است!

به نظر شما این تحریم‌ها و این شرایط تا چه حد به هنر ضربه می‌زند؟

قطعا ضربه می‌زند. وقتی فضا محدود شود و هنرمند نتواند کارش را ارائه دهد و یا برای ارائه‌ی کارش به «اما و اگر» بیفتد طبیعی است رشد و روند جدی هنر و خصوصاً هنر فرهنگی، دچار سکته‌های جدی می‌شود. امیدوارم جامعه‌ی هنری و فرهنگی بتواند با یک نگاه جدی‌تر و نافذتر به آینده‌ی خود فکر کند و فضایی ایجاد شود که ایده‌های هنری قابلیت اجرا پیدا کنند.

این فضا چگونه ایجاد می‌شود؟

تنها راهش این است که فضا برای ایجاد جشنواره‌های بیشتر باز شود. این‌که در طول سال فقط یک جشنواره‌ی موسیقی به اسم جشنواره‌ی موسیقی فجر داشته باشیم، خوب است اما کافی نیست. در طول سال باید ده‌ها جشنواره‌ی موسیقی، فیلم و تئاتر وجود داشته باشد تا هنرمندان در این جشنواره‌ها خودشان را نشان دهند. متاسفانه این قضیه در عمل در طول این سال‌ها اتفاق نیفتاده است.

شما مشغول تدارک آلبوم جدیدی هستید. درباره‎‌ی این اثر برای‌مان بگویید.

بله. آلبومی است که آهنگها‌یش را خودم نوشته‌ام و تنظیم کرده‌ام. این اولین اثر از من است که کل مجموعه را خودم کار کرده‌ام. آهنگسازی و تنظیم خودم با شعرهایی از شاعران معاصر و کلاسیک مانند حافظ. این آلبوم دارای بار اجتماعی- سیاسی هست و باید منتظر بود تا آلبوم بیرون بیاید تا مورد نقد و بررسی جامعه‌ی فرهنگی، هنری و مردم دوستدار موسیقی قرار بگیرد.

الان این اثر در چه مرحله‌ای از ساخت قرار دارد؟

ما کارمان را تمام کرده‌ایم. فقط میکس و دکوپاژ انجام نشده است.

فکر می‌کنید چه زمانی در دسترس علاقه‌مندان قرار بگیرد؟

قصد ما این است که تا شب عید این کار را منتشر کنیم.

فضای موسیقی این آلبوم چگونه فضایی است؟

فضای آن فضای شاد نیست. به قول هوشنگ ابتهاج که می‌گوید:
دیگر برای عشق و حکایت مجال نیست
عصیان زندگی‌ست...

نوعی برداشت از شرایط اجتماعی- سیاسی‌ای است که در جامعه‌ی ما به وجود آمده است. با توجه به اتفاق‌های روحی‌ای که در طول این یک سال و اندی برایم افتاده است کم‌کم این مجموعه را جمع کرده‌ام تا به صورت این آلبوم درآمده است.

چه نامی برای این آلبوم انتخاب کرده‌اید؟

شاید نام آن را «سماع سوختن» بگذارم؛ بر مبنای همان شعر بلند «عشق شادی‌ست؛ عشق آزادی‌ست...» از ابتهاج. شاید به همین اسم منتشر کنیم