تغاره بشکنه،ماست بریزه ، جهان گرده و کام کاسه لیسو مصداق اين ضرب المثل كساني هستند كه در اثر حادثه واتفاقي در جايگاهي قرار مي گيرند كه شايستگي آن را ندارند هرچه ته دیگ باشه با کفلیز ((kaflez)ملاقه)میاد بالا(ار چه ته ديگ بشه خه كفليز ميايه بالا) وقتی کسی قبل از انجام کار از نتیجه خوب دادن ان مطمئن باشد این ضرب المثل را به کار میبرند(یعنی نتیجه هر چیز در اخر ان معلوم میشود) جو که بجه از تجگه یو ملومه یعنی اینکه جوکه بروید (جوانه بزند) از جوانه اش معلوم است مفهوم وقتی کاری را شروع کنی پایانش را میشود حدس زد 2: برفتی ...کنی ...بای دادی (.... سانسور شده) وقتی به کار میره که میخواهی کاری را انجام دهی بعد یه اون رو انجام نمی دی یه کار دیگه بهت تحمیل میکنن 3: سنگ را به سمت سگ بزنی سر دخترا یا پسرا میخوره(سنگه و سون سگ پنی و سر کنجکو یا پسرکو مخواره) مفهوم وقتی به کار میرود که جمعیت چیزی زیاد باشد 4: بادی که تند بیاد زود می ایستد (باده که تند بییه زود مسته) مفهوم وقتی به کار می رود که شخصی کاری را تند و با عجله و شوق زیاد ولی عجله وار شروع کند آلو از آلو رنگ ورمداره امسایه از امسایه پند (الو از آلو رنگ میگیره همسایه از همسایه پند) مفهومش همون با ما نشینی ما شوی با دیگ نشینی سیاه شوی است با ما نشینی ما شوی با دیگ نشینی سیاه شوی مفهومش تاثیر دو متغیر بر روی هم 2: اسب خب از طوله نمریه کنجه خوب از قبیله (اسب خوب از طویله نمیرود و دختر خوب از قبیله (طایفهٰٰ فامیل) مفهومش مانده دختر خوب در فامیل است حساب به مثقال بخشش به خروار(حساب و مثقال بخشش و خروار) مفهوم: حساب بايد از روي دقت باشد سهمت را كه گرفتي از اون هر چه ميخواهي ببخش چيزي كه به چون ديگري برود انگار به جوال كاه مي رود كاربرد: وقتي به كار ميرود كه كاري كه به ضرر ديگران است انجام دهيم. 2: خواب چوپان خانه خرابي بار مي آورد (خوِ چوپو خونه خرابي مياره) كاربرد: زماني به كار ميرود كه كسي كاري ضرور را انجام نمي دهد و به ديگران و يا به خودش ضرر وارد مي شود 3: دستي كه نمي تواني ببندي ببوس (دسه كه نمتني بندي بوس كو) كاربرد: زماني به كار ميرود كه فردي در برابر ديگري قدرت ندارد و افراد ديگر به آن مي گويند كه تسليم شود. ‹اين ضرب المثل نمونه خوبي است از تسليم شدن سيستانيان در برابر ظلم و ستم كساني كه قدرتشان بيشتر از خودشان است› 4: بهانه زن گوزو آرد جو است(بونه زن گوزوك آرده جوه) كاربرد: زماني به كار ميرود كه فردي بهانه اي غير منطقي مي آورد 5: فلاني را گفتند فاميلت چيست گفت ازدواج نكرده ام (بنده خدار ره گفته فاميلتو چيزيه گو كه زن نكردا) كاربرد: موقعي كه بحث ازدواج و اين طور چيزها باشد به ميان مي آيد یا کار کن باش یا کار راه انداز( یا کارکو باش یا کار و ره کو) مفهوم: اگه میتونی برو کاری بکن برای ... و اگر نمی توانی کار کنی حداقل کار را راه بنداز 2: بهانه بچه است به کام مادر است(بونه گوچه یه و کوم موکه یه) مفهوم کودکان بهانه بعضی از کار ها هتند در حالی که دیگران سود آن فعل را می برند از گوچگو لخشیدنو از کلونو بخشیده(از بچه ها لغزیدن (اشتباه کردن و از بزرگان بخشیدن) معنی اش روشن است.نقل از سیستان سرفراز بُزَكَ بَسته مَبي وا كُنُ رقاصي نَ بي - - - شو کرده خوبه ولی غبا شستن یو سخته همسایه از همسایه بدش میاد میگه گوساله ات پای سگم را گرفته (امسایه از امسایه بدیو میایه میگه گوسله تو پو سگه منه گرفته) درخونه کچول گر کچوله پئدا نمشو//در منزل سفالگر سفالی پیدا نمیشود این کنایه ازاینکه کوزه کر در کوزه شکسته آب میخوره هم می تواند باشد کنایه ایست به عروسهای تنبل و راحت جو که مجه یه و تجگ یو مه لومه رشد جو از جوانه اون پیداست(درست مثل سالی که نکوست از بهارش پیداس- - خار که از زمیی مج َ اَ ، سریو تِز َ خار از همان زمان که رشد می کند سرش تیز است امید وارم لذت برده باشید با تشکر
