روشهای ارزيابي طرحهاي استخراجيبه منظور ارزيابي يك طرح استخراجي سه روش كلي وجود دارد:بازگشت سرمايه ( pay back )ارزش خالص فعلي (net present value )نرخ بازگشت داخلي (interval rate of return )در روش بازگشت سرمايه، بازگشت سرمايه ملاك ارزيابي طرح قرار ميگيرد و هرچه طرحي در مدت زمان كوتاهتري اصل سرمايهي اوليه را بازگشت كند آن طرح جذابيت بيشتري خواهد داشت. روش بازگشت سرمايه مخصوصاً در شرايطي كه بازگشت سريع سرمايه از اهميت زيادي برخوردار است استفاده ميشود. در روش ارزش خالص فعلي ابتدا تمامي درآمدهاي آينده با يك نرخ تنزيل مناسب به معادل درآمدها در زمان شروع پروژه تبديل شده و سپس سرمايهي اوليه مورد نياز پروژه از آن كسر ميشود عدد به دست آمده به عنوان شاخص NPV در مقايسهها شناخته ميشود. در روش نرخ بازگشت داخلي دنبال نرخ بهرهاي ميگرديم كه اگر تمام درآمدهاي آينده را با آن نرخ بهره به زمان اول پروژه تنزيل كنيم آنگاه درآمد تنزيل شده با ميزان سرمايه گذاري برابر شود. ارزيابي طرحهاي استخراجيبه منظور ارزيابي يك طرح استخراجي سه روش كلي وجود دارد:بازگشت سرمايه ( pay back )ارزش خالص فعلي (net present value )نرخ بازگشت داخلي (interval rate of return )هريك از روشهاي ذكر شده در بالا براي استفاده در شرايط خاصي مناسب ميباشد.روش بازگشت سرمايه:در اين روش بازگشت سرمايه ملاك ارزيابي طرح قرار ميگيرد و هرچه طرحي در مدت زمان كوتاهتري اصل سرمايهي اوليه را بازگشت كند آن طرح جذابيت بيشتري خواهد داشت. روش بازگشت سرمايه مخصوصاً در شرايطي كه بازگشت سريع سرمايه از اهميت زيادي برخوردار است استفاده ميشود. كاربرد ديگر روش بازگشت سرمايه در شرايط ناپايدار بازار است. روش بازگشت سرمايه داراي اين خصوصيت است كه ارزش زماني پول را مد نظر نميگيرد براي مواردي كه مايل باشيم تا ارزش زماني پول را نيز در ارزيابي خود موثر بدانيم شيوهي تنزيل شدهاي ارائه شده است كه در اين روش ابتدا بازگشتهاي آينده به زمان سرمايه گذاري (ابتداي طرح) تنزيل شده و هركدام از دو طرح كه زودتر سرمايه را بازگشت كند سودآورتر خواهد بود. روش ارزش خالص فعلي در اين روش ابتدا ابتدا تمامي درآمدهاي آينده با يك نرخ تنزيل مناسب به معادل درآمدها در زمان شروع پروژه تبديل شده و سپس سرمايهي اوليه مورد نياز پروژه از آن كسر ميشود عدد به دست آمده به عنوان شاخص NPV در مقايسهها شناخته ميشود. در اين روش اگر مقدار NPVبراي يك طرح عدد مثبت به دست آيد آن طرح قابل قبول و سود آور شناخته ميشود و اگر مقدار NPV منفي باشد طرح زيان آور خواهد بود. روش نرخ بازگشت داخلي در اين روش دنبال نرخ بهرهاي ميگرديم كه اگر تمام درآمدهاي آينده را با آن نرخ بهره به زمان اول پروژه تنزيل كنيم آنگاه درآمد تنزيل شده با ميزان سرمايه گذاري برابر شود. اين ميزان بهره را نرخ بازگشت داخلي ميناميم .بر اساس ارزيابي اين روش اگر نرخ بازگشت يك طرح از نرخ بهرهي سرمايه بيشتر باشد آنگاه طرح سودآور شناخته ميشود.و اگر كمتر باشد آنگاه طرح زيان آورر شناخته خواهد شد.مقايسهي روشهادر بين سه روش مطرح شده روش بازگشت سرمايه ارزش زماني پول را در نظر نميگيرد و در كنار اين محدوديت روش بازگشت سرمايه كاربردهاي خاص خودش را دارد كه به آنها اشاره شد.پس از ارزيابي به دو روش ارزش خالص فعلي و نرخ بازگشت داخلي از ديدگاههاي مختلف ميتوان چنين نتيجه گرفت:از روش ارزش خالص فعلي براي اولويت بندي بين طرحها استفاده شود.از روش نرخ بازگشت داخلي براي سودآور بودن طرح استفاده شود.
