پاسخ : ارتباطات انسانی [h=2] کتابدار مرجع در محیط رقومی (دیجیتال) [/h] [h=3] ویژگیهای اخلاقی از نگاه متخصصان [/h] فرامرز سهیلی لیلا خلیلی چکیده: پدیدة انفجار اطلاعات در دهه های میانی قرن بیستم، باعث توسعة پایگاه های اطلاعاتی پیوسته و محمل های اطلاعاتی الکترونیکی مختلف شد و به تدریج بر محـیط فیـزیکی کتابخانه ها نیز تأثیرگذارد و نقش های کتابداران را متحول کرد. کتابداران مرجع نیز از این تحولات درامان نماندند. پژوهش حاضر در نظر دارد نیاز یا عدم نیاز به کتابدار مرجع در محیط های رقومی را بر اساس نظرات صاحبنظران علوم کتابداری و اطلاعرسانی ایران مورد بررسی قرار دهد و تعیین کند، در صورت نیاز به کتابدار مرجع در محیط رقومی وی باید از چه ویژگی هایی برخوردار باشد. پژوهش حاضر از نوع توصیفی است و با رویکرد تحلیلی انجام گرفته است. گردآوری داده ها بهوسیلة سیاهة وارسی ساخته محققان صورت گرفته است. جامعة پژوهش، متخصصان علوم کتابداری و اطلاعرسانی ایران می باشد که در مجموع 57 نفر به سیاهة وارسی پاسخ دادهاند. نتایج پژوهش نشان داد که رابطة معناداری بین بهکارگیری فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی و نیاز به کتابدار مرجع وجود دارد و متخصصان علوم کتابداری و اطلاعرسانی ایران معتقدند ورود فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی، بهخصوص اینترنت و وب جهانگستر، نه تنها نیاز به کتابدار مرجع را را کاهش نداده، بلکه سبب شده که این کتابداران حتی نسبت به گذشته جایگاه مهمتر و بهتری به دست آورند. نتایج همچنین نشان داد با وجود اینکه کشور ایران معاهدة حقمؤلف را نپذیرفته است، ولی کتابداران مرجع بهطور کامل حقوق مادی و معنوی مؤلف را رعایت میکنند و استفاده از نفوذگر ها و قفلشکن های نرم افزاری را مناسب نمی دانند. این کتابداران آموزش دیدهاند تا در مصاحبة سنتی علایق شخصی خود را مطرح نکنند، پس این ویژگی در نظرخواهی از متخصصین نیز انتخاب نگردیده که نشاندهندة این است که کتابداران در چنین محیط جدیدی هم به منشور اخلاقی حرفة خود پایبند هستند. پیوست(ها): کتابدار مرجع در محیط رقومی (دیجیتال) (نوع: PDF حجم: 532KB) منابع: علوم و فناوری اطلاعات تابستان 1387 شماره 4 (پیاپی 54)
پاسخ : ارتباطات انسانی [h=2] مجلههای دسترسی آزاد با نگاهی به مجلهها [/h] محمدکریم صابری چکیده: مجلهها به دلیل تنوع و اشاعة سریع اطلاعات، در مقایسه با دیگر محملهای اطلاعاتی، مخاطبان بیشتری دارند. اما امروزه پیدایش فناوریهای نوین اطلاعاتی، مانند اینترنت و وب بر جذابیت و رونق مجلهها، بهویژه مجلههای دسترسی آزاد افزوده است. از این رو مقاله حاضر در نظر دارد ابتدا به جنبش دسترسی آزاد، که زمینهساز ظهور مجلههای دسترسی آزاد بوده، بپردازد. سپس ضمن معرفی شیوههای دسترسی آزاد، ویژگیها و تعاریف این نوع از مجلهها را ارائه نماید. در ادامه تقسیمبندی مجلههای دسترسی آزاد همراه با مزایای آنها آمده است. راههای تأمین هزینـه و راهنمای مجلههای دسترسی آزاد از دیگر مواردی است که در مقالة حاضر بدان پرداخته خواهد شد. در نهایت، مجلههای دسترسی آزاد موجود در ISI و مجلههای دسترسی آزاد در 20 کشور برتر تولیدکنندة علم ارائه شده است. پیوست(ها): مجلههای دسترسی آزاد با نگاهی به مجلهها (نوع: PDF حجم: 529KB) منابع: علوم و فناوری اطلاعات زمستان 1387 شماره 2 (پیاپی56)
پاسخ : ارتباطات انسانی [h=2] کتابهای الکترونیکی از دیدگاه متخصصان اطلاعرسانی شاغل در کتابخانههای مرکزی دانشگاههای شهر تهران [/h] سپیده فهیمی فر امیر غائبی چکیده: کتابخانههای دانشگاهی به دلیل نیاز فزاینده به منابع اطلاعاتی روزآمد با مسألة فراهمآوری، سازماندهی، دسترس پذیر نمودن منابع (اعم از چاپی و الکترونیکی) مواجه هستند. از این رو پژوهش دربارة فواید و مشکلات فراهمآوری منابع الکترونیکی و همچنین بررسی ویژگیها و کاستیهای کتابهای الکترونیکی از اهمیت خاصی برخوردار است. روش پژوهش، پیمایشی و ابزار جمعآوری دادهها، پرسشنامه و مصاحبه است. نمونة آماری مورد مطالعه، متشکل از 60 نفر کتابدار دانشگاهی شاغل در شش دانشگاه شهر تهران است. بر اساس نتایج این پژوهش، درنظر کتابداران، قابلیت چند رسانهای مهمترین عامل در افزایش تمایل کاربران و اشغال فضای کم به ویژه برای کتابهای چند جلدی و مرجع، آسانی انتخاب، امانت کتاب به صورت همزمان و غیره به ترتیب از مهمترین عوامل تمایل کتابداران نسبت به کتابهای الکترونیکی است. یافتهها نشان میدهند، مشکلات سختافزاری و نرمافزاری، نبود فهرست همگانی در زمینة کتابهای الکترونیکی، پایین بودن سطح آشنایی کاربران، نفوذگرهای موجود و عواملی نظیر خستگی چشم هنگام مطالعه این کتابها و غیره از جمله مشکلات مربوط به این کتابها در نظر کتابداران دانشگاهی مورد مطالعه است. [h=6][/h] پیوست(ها): کتابهای الکترونیکی از دیدگاه متخصصان اطلاعرسانی شاغل در کتابخانههای مرکزی دانشگاههای شهر تهران (نوع: PDF حجم: 1341KB) منابع: علوم و فناوری اطلاعات پاییز 1387 شماره 1 (پیاپی55)
پاسخ : ارتباطات انسانی [h=2] بررسی مهارت جستجوی اطلاعات در منابع الکترونیکی پیوسته در دانشجویان دکتری دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران [/h] عباس شیخ الاسلامی حمید کشاورز چکیده: با تحلیل 60 پرسشنامة جمعآوریشده مشخص گردید که مهارت مقدماتی دانشجویان مورد بررسی در زمینه وب و ابزارهای جستجو، بسیار پایینتر از حد متوسط (6/37 درصد) است. بیشتر جامعة مورد پژوهش در ارزیابی کلی، خود را «آزموده» (یعنی کسی که در یافتن اطلاعات مورد نیاز موفق است ولی در بیشتر مواقع به کمک نیاز دارد) معرفی کردهاند. از میان انواع موتورهای جستجو، دانشجویان با «گوگل» و راهنمای موضوعی «یاهو»، و از میان انواع پایگاههای اطلاعاتی تخصصی با «الزویر» آشنایی بیشتری دارند. علاوه بر این میزان استفاده از موتورهای جستجو و پایگاههای اطلاعاتی نیز بررسی گردید. میانگین استفاده از عملگرهای مختلف بولی 7/34 درصد، استفاده از عملگر «+» دارای بیشترین میزان (7/66 درصد) و از عملگر «-» دارای کمترین میزان (10درصد) میباشند. جستجوی پیشرفتة موتور جستجوی «گوگل» و پایگاه اطلاعاتی «الزویر» دارای بیشترین استفاده هستند. پیوست(ها): بررسی مهارت جستجوی اطلاعات در منابع الکترونیکی پیوسته در دانشجویان دکتری دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران (نوع: PDF حجم: 521KB) منابع: علوم و فناوری اطلاعات پاییز و زمستان 1386 شماره 1 و 2 (پیاپی 52)
پاسخ : ارتباطات انسانی [h=2]شناسایی و انتخاب مراکز مناسب خدمات تحویل مدرک در دنیا [/h] اشرف السادات فولادی طیبه شهمیرزادی چکیده: با توجه به اهمیت دسترسی به اطلاعات در برابر جمعآوری صرف آن، در تحقیق حاضر ده تارنمای (وبسایت) مهم خدمات تحویل مدرک در دنیا، که دارای بیشترین بسامد استنادی در راهنماهای درونخطی و منابع چاپی میباشند، شناسایی و مورد بررسی قرار گرفتند تا ضمن ارزیابی، براساس شاخصها و سیاستهای پژوهشگاه اطلاعات و مدارک علمی ایران انتخاب و معرفی شوند. این مراکز براساس شاخصهای مهمی مانند تنوع مدرک، حوزه موضوعی، شیوههای درخواست مدرک، شیوههای تحویل مدرک، زمان پاسخگویی، امکانات پرداخت، هزینه و حق مؤلف مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتهاند. نتایج با استفاده از جدولها و نمودارها به روش آماری استخراج شده است. مهمترین نتایج به دست آمده عبارتند از : براساس تنوع مدرک مراکز LHL, BL و Doc Deliverدر مرتبه اول قرار دارند. براساس جامعیت موضوعی مراکز UMI, ISI, Ingenta, Infotrieve, CISTI, BL, Doc Deliver در یک سطح قرار گرفتهاند. هر ده تارنما موضوع علوم پایه را تحت پوشش قرار میدهند. براساس تنوع شیوه تحویل مدرک، تنوع هزینه پرداختی، تنوع در زمان پاسخگویی BL تنوع شیوه درخواست ISI تنوع در امکانات پرداخت Ingenta مناسبترین انتخابها هستند. همچنین براساس نوع خاص مدارک مرکزNTIS برای گزارشهای فنی، UMI برای کتابهای کمیاب و پایاننامهها جزو مهمترین مراکز قرار دارند. پیوست(ها): شناسایی و انتخاب مراکز مناسب خدمات تحویل مدرک در دنیا (نوع: PDF حجم: 773KB) منابع: علوم و فناوری اطلاعات بهار 1387 شماره 3 (پیاپی53)
