براي فرزندان خلف راك دهه 80/ گروه «ريديو هد» گروهي كه هيچوقت در بند اصول و چارچوب‌ها نبود

وقتی قبلا اینجا بودی
نمیتونستم تو چشمات نگاه کنم
تو درست مثل یه فرشته ای
پوست تو هم منو به گریه میندازه
تو مثل یه پر شناوری
توی یک دنیای زیبا
ای کاش من هم استثنایی بودم
تو خیلی استثنایی هستی
ولی ترسناک هستم، یه آدم غیر عادی
من اینجا چه غلطی میکنم؟
من به اینجا تعلق ندارم
شعر بالا قسمتی از ترانه ی «کریپ» (غیر عادی) از گروه «ریدیوهِد» است که در سال 1992 به صورت تک آهنگ منتشر شد. این ترانه با اینکه در خود انگلیس زادگاه گروه مورد توجه قرار نگرفت، ولی در خارج از کشور اسم گروه را بر سر زبان ها انداخت و منجر شد که چندی بعد گروه اولین آلبوم رسمی خود به نام «پابلو هانی» را ضبط و پخش کند.
اعضای گروه عبارتند از تام یورک (ریتم گیتارو پیانو)، جانی گرین وود ( لید گیتار و کیبورد)، اِد اُ برایان ( گیتار و بَک وکال)، کالین گرین وود (گیتار بیس) و فیل سِل وِی (درامز و پرکاشن)






در نظر گرفتن یک سبک خاص برای این گروه کار ساده ای نیست؛ چرا که هر آلبوم شکل و شمایلی متفاوت دارد. با اینکه تغییر سبک های متوالی ممکن است به سلیقه ی خیلی از شنوندگان و منتقدین خوش نیاید، اما «ریدیوهد» پایبند به اصول و چارچوب نبوده است. تمرکز گروه بیشتر بر احساساتی است که گروه آن را به نوعی تجربه کرده است؛ مخصوصا خواننده ی آن یعنی تام یورک در ترانه ی کریپ.
تام دارای افتادگی پلک مادرزادی است که چند بار هم تحت عمل جراحی قرار گرفته است. در دوران کودکی تام مجبور بود از مدرسه ای به مدرسه ای دیگر برود تا از همکلاسی هایش که او را مورد تمسخر قرار می دادند در امان باشد. او این تجربه را در شعر خود به کار گرفت وعاجزانه سرود «که ای کاش او هم استثنایی بود»، درست مانند ترانه ی معروف «سارا» از باب دیلان که این آهنگ را پس از جدایی سارا از وی ساخت و در زمان اجرا اشک می ریخت و می نواخت.





اگر چه آلبوم اول در خود انگلیس زیاد طرفدار نداشت، ولی آلبوم دوم آنها یعنی «زوایا» (1995) درجدول پرفروش های انگلیس قرار گرفت. قطعات گیتار تام و صدای گرم و زیر او که خیلی دل نشین روی ملودی نشسته بود، نظر عام و منتقدین را به سوی خود جذب کرد. آلبوم سوم آنها «اوکی کامپیوتر»(1997) گروه را به شهرت جهانی بیشتری رساند. این آلبوم با استفاده از صداهای توسعه یافته یا الکترونیکی و مضمون بیگانگی با مدرنیته، به عنوان واقعه ی برجسته ی دهه ی نود نامیده شد.




آلبوم های بعدی «کید ای» (2000) و «فراموشی» (2001) تغییری بزرگ در سبک گروه بود. استفاده ازصداهای الکترونیکی و فضاهای پست راک، جاز و استفاده از کلکسیون افکت ها پدالی شاید به نوعی طرفدار هایش را مایوس کرد ولی همچنان محبوب باقی ماند.
آلبوم «خوشامدگویی به دزد»(2003) مخلوطی از کلیشه های راک و صداهای الکترونیکی و متاثر از تیتر روزنامه ها بود که موجب شد آخرین آلبوم برای شرکت توزیع کننده ی آنها باشد.
«ریدیوهد» در سال 2007 با انتشار آلبوم «رنگین کمان» ابتدا به صورت مستقل و امکان دانلود به طوریکه کاربر می توانست با قیمت دلخواه آن را خریداری کند، و بعد با فروش آزاد توانست همچنان پرفروش باقی بماند. طبق آمار، تا سال 2008 حدود 30 میلیون نسخه از آلبومشان به فروش رسید.






شاید تغییر سبک های متوالی و فاصله گرفتن از کارهایی مثل کریپ انتقاد هایی از جمله افت صدای تام، مبالغه و غیره را به همراه داشته باشد، ولی در طول دهه ی نود و در این 30 سال اخیر «ریدیوهد» یکی از پدیده های تکرار نشدنی و برجسته ی موسیقی بوده است. موسیقی ای که کم کم از ریشه های خود فاصله گرفت. موسیقی ای که نتوانست ادامه دهنده ی راه بزرگان دهه های 80 باشد.



کافه موسیقی