حضرت علی (علیه السلام) در خانه امین قریش

از سال ازدواج پیامبر اکرم با خدیجه کبری(علیهماالسلام) - كه بیست و پنجمین سال عمر رسول خدا بود - تا سى‏امین سال عمر آن حضرت، اتفاق مهمى كه در تاریخ‏ ضبط شده باشد در زندگانى آن بزرگوار ذكر نشده است، و بنابر ‏روایات مشهور علماى شیعه و اهل تسنن، در سى‏امین سال عمر آن ‏حضرت بود كه حضرت على(علیه‎السلام) در خانه ابوطالب ‏به دنیا آمد.
ابوطالب پدر حضرت على(علیه‎السلام) در میان قریش بسیار بزرگ و محترم بود، او فرزندان خود را با تقوا و با فضیلت تربیت می‎کرد و از كودكى، فنون سوارى و تیراندازى را به رسم عرب به آنها تعلیم می‎داد.
چون پیغمبر اكرم(صلى الله علیه و آله) در كودكى از داشتن پدر محروم شده بود لذا آن جناب تحت سرپرستی جدّ خود حضرت عبدالمطلب قرار گرفته بود و پس از فوت عبدالمطلب، فرزندش ابوطالب برادرزاده خود را در دامن پر عطوفت خود بزرگ نمود.
فاطمه بنت اسد مادر حضرت على(علیه‎السلام) و همسر ابوطالب نیز براى نبى اكرم(صلى الله علیه و آله) مانند مادرى مهربان و دلسوز بود به طوری كه در هنگام فوت فاطمه بنت اسد، رسول اكرم(صلى الله علیه و آله) نیز مانند حضرت على(علیه‎السلام) بسیار متأثر و متألم بود و شخصا بر جنازه او نماز گزارد و پیراهن خود را بر وى پوشانید.
چون نبى گرامى در خانه عموى خود ابوطالب بزرگ شده بود به پاس احترام و به منظور تشكر و قدردانى از فداكاری‎هاى عموى خود در صدد بود كه به نحوى بنا به وظیفه حق‎شناسى، كمك و مساعدتى به عموى مهربان خود نموده باشد.
لذا وقتی حضرت علی(علیه‎السلام) وارد ششمین سال زندگی خود شده بود، در مكه قحطى بزرگی پدیدار شد. رسول خدا(صلى الله علیه و آله) به عموی خود عباس بن عبدالمطلب كه وضع مالیش خوب بود؛ فرمود كه در این قحطی، برادرت ابوطالب که عیالمند است، پریشان‎حال می‎باشد. ما که از خویشان او هستیم، براى كمك و مساعدت به او از همه سزاوارتریم بیا به نزد او برویم و بارى از دوش او برداریم و هر یك از ما سرپرستی یكى از پسرانش را به عهده بگیریم تا امور زندگى بر ابوطالب سهل و آسان شود.
عباس گفت: بله این فضل كریم و صله رحم است. پس به دیدار حضرت ابوطالب رفتند و او را از تصمیم خود آگاه ساختند. ابوطالب گفت طالب و عقیل را(در روایت دیگر گفت عقیل را) براى من بگذارید و هر کدام را می‎خواهید ببرید. عباس، جعفر را قبول کرد و حمزه، طالب را و نبى اكرم(صلى الله علیه و آله) نیز حضرت على(علیه‎السلام) را جهت سرپرستی به همراه خود بردند.(1)
و اینگونه شد که پیامبر، حضرت علی(علیه‎السلام) را تحت تربیت و قیمومت خود قرار داد و به همان ترتیب كه پیغمبر(صلى الله علیه و آله) در پناه عموی خود ابوطالب و همسر وى فاطمه زندگى می‎كرد، پیامبر اکرم و همسرش خدیجه نیز براى حضرت على(علیه‎السلام) به منزله پدر و مادر مهربانى بودند.
اگر چه ظاهر جریان این بود كه در سال قحطی به زندگی ابوطالب كمك شود؛ ولی هدف اصلی این بود که حضرت علی(علیه‎السلام) در دامان پیامبر تربیت و پرورش پیدا كند و از اخلاق كریمه او پیروی نماید. پس حضرت على(علیه‎السلام) از كودكى تحت عواطف محمدى بوده و یك الفت و علاقه بى نظیرى به پیغمبر داشت كه رشته محكم آن به هیچ وجه قابل گسیختن نبود.
حضرت على(علیه‎السلام) همانند سایه، دنبال پیغمبر(صلى الله علیه و آله) می‎رفت و تحت تربیت و تأدیب مستقیم آن حضرت قرار می‎گرفت و در تمام شئون پیرو عقاید و عادات ایشان بود به طوری كه در اندك زمانی تمام حركات و سكنات و اخلاق و عادات پیامبر را فرا گرفت.
حضرت على(علیه‎السلام) تا سن هشت سالگى تحت كفالت و سرپرستی پیامبر اکرم(صلى الله علیه و آله) بود و آنگاه به منزل پدرش مراجعت نمود ولى این بازگشت او را از مصاحبت پیغمبر(صلى الله علیه و آله) مانع نشد، بلكه اكثر اوقات حضرت على(علیه‎السلام) در خدمت رسول اكرم(صلى الله علیه و آله) ‏سپرى می‎شد.
پیامبر نیز مهربانی‎ها و محبت‏هاى ابوطالب را كه در زوایاى قلبش انباشته بود در دل على(علیه‎السلام) منعكس می‎ساخت و فضائل اخلاقى و ملكات نفسانى خود را سرمشق تربیت او قرار می‎داد و بدین ترتیب دوران كودكى و ایام طفولیت حضرت على(علیه‎السلام) تا سن ده سالگى (سال بعثت پیغمبر صلى الله علیه و آله) در پناه و حمایت آن حضرت برگزار گردید و همین تعلیم و تربیت مقدماتى موجب شد كه حضرت على(علیه‎السلام) پیش از همه دعوت پیامبر اکرم را پذیرفت و تا پایان عمر آماده جانبازى و فداكارى در راه حق و حقیقت گردید.