حجاب در اديان الهي

[h=4]حجاب در شريعت اسلام:
[/h] اسلام كه آخرين آيين الهي و بالطبع كامل‏ترين دين است و براي هميشه و همه بشريت، از طرف خداوند عالم، نازل شده است، لباس را «هديه الهي» معرفي نموده و وجوب پوشش زنان را با تعديل و انتظام مناسبي به جامعه بشري ارزاني داشته است. از انحرافات و يا افراط و تفريطهايي كه پيرامون پوشش زنان وجود داشته است اجتناب نموده و در تشريح قانون، حدّ و مرزي متناسب با غرايز انساني را در نظر گرفته است. در حجاب اسلامي، سهل‏انگاري‏هاي مضر و سختگيري‏هاي بي‏مورد، وجود ندارد. حجاب اسلامي آن‏گونه كه غرب تبليغ مي‏كند، به معناي حبس زن در خانه يا پرده‏نشيني و دوري از شركت در مسائل اجتماعي نيست؛ بلكه بدين معناست كه زن در معاشرت خود با مردان بيگانه، موي سر و اندام خود را بپوشاند و به جلوه‏گري و خودنمايي نپردازد. با توجّه به غريزه قدرتمند جنسي، احكام و دستورهاي اسلام، تدابيري است كه خداوند براي تعديل و رام‏كردن و همچنين ارضاي صحيح اين غريزه، تشريح فرموده است.
[h=4]حجاب در قرآن كريم:
[/h] در قرآن كريم، آياتي چند به طور صريح، در مورد وجوب حجاب و حد و كيفيت آن نازل شده است. در سوره نور، طي آيه مفصّلي آمده است: «... و به مردان مؤمن بگو كه چشم‏هاي خود را فرو پوشند و نيز دامان خويش را، كه براي ايشان پاكيزه‏تر است. همانا خداوند به آنچه انجام مي‏دهند، آگاه است. و به بانوان با ايمان بگو چشم‏هاي خود را فرو پوشند و عورت‏هاي خود را از نگاه ديگران پوشيده نگاه دارند و زينت‏هاي خود را جز آن مقداري كه ظاهر است، ننمايند و زينت‏هاي خود را آشكار نسازند، مگر براي شوهرانشان، پدرانشان، پدر شوهرانشان، پسران همسرانشان، برادرانشان، پسر برادرانشان، زنان هم كيششان، كنيزانشان، مردان سفيهي كه تمايلي به زنان ندارند، و يا كودكاني كه از امور جنسي بي‏اطلاع‏اند (غير مميز). و پاهاي خود را بر زمين نكوبند تا زينت‏هاي پنهانشان آشكار شود. و همگي به‏سوي خداوند بازگرديد، اي مؤمنان! باشد كه رستگار شويد». (1)همچنين در سوره احزاب آمده است: «اي پيامبر! به همسران و دختران خويش و بانوان با ايمان بگو كه روپوش خود را برگيرند تا به عفاف و حُريّت شناخته شوند و مورد آزار و تعرّض هوسرانان قرا نگيرند و خداوند، آمرزنده و مهربان است». (2)«اي زنان پيامبر! شما اگر تقوا داشته باشيد، همانند ديگران نيستيد. بنا براين، هرگز نرم و نازك با مردان، سخن مگوييد تا آن‏كه دلش بيمار است، به طمع افتد. بلكه متين و نيكو سخن بگوييد و خانه را منزلگاه خويش قرار دهيد و هرگز مانند دوره جاهليت نخستين،(براي نامَحرمان) آرايش و خودآرايي نكنيد و نماز را برپا داريد و زكات را بپردازيد و از خدا و رسولش اطاعت نماييد». (3)
[h=4]حجاب در روايات:
[/h] پيامبر گرامي اسلام(ص) و معصومين(ع) علاوه بر تأكيداتي كه بر رعايت حجاب داشته‏اند، با ارائه دستورالعمل‏هايي،

جامعه اسلامي را به‏سوي تهذيب و پاكي، رهنمون گشته‏اند كه در اين قسمت، برخي از آنها را نقل مي‏كنيم.
پرهيز از پوشش بدن نما و نازك:
روزي، اسماء - كه خواهر زن پيامبر بود - ، با جامه بدن‏نما و نازكي به خانه پيامبر آمد. پيامبر، روي خود را از او برگرداند و فرمود: اي اسماء! زن، وقتي به حدّ بلوغ رسيد، نبايد جايي از بدن و اندامش ديده شود، مگر صورت و دستها». (4) نهي از آرايش و استعمال عطر در خارج از خانه:
پيامبر، در ضمن حديثي، نهي فرمودند از اين‏كه زن، براي ديگران، خود را بيارايد، و فرمود: «اگر براي غير شوهر، خود را آرايش نمود، لازم است خداوند او را با آتش بسوزاند». (5) پرهيز زنان از شبيه ساختن خود به مردان:
پيامبر(ص) فرمود: خداوند، مرداني را كه شبيه زن مي‏شوند و زناني را كه خود را شبيه مرد قرار مي‏دهند، نفرين كرده است». (6)امام باقر(ع) نيز، در ضمن حديثي فرمودند: «جايز نيست كه زن، خود را شبيه مرد نمايد؛ زيرا پيامبر، مرداني را كه مشابه زنان مي‏شوند و همچنين زناني كه خود را شبيه مردها قرار مي‏دهند، نفرين كرده است». (7)در قرآن و روايات، علاوه بر دستورهايي كه در مورد حفظ حجاب زنان آمده است، مسئوليت‏هايي نيز به مردان واگذار شده است كه ذيلاً به آنها اشاره مي‏گردد: عفّت نسبت به زنان مردم:
پيامبر فرمود: «نسبت به زنان مردم، عفيف باشيد تا زنان شما عفيف بمانند». (8)دوري از چشم‏چراني‏از امام صادق(ع) شده كه مي‏فرمايد: «چشم چراني، تيري است مسموم از تيرهاي شيطان؛ چه بسا، نگاهي كه حسرت‏هاي طولاني را درپي دارد». (9)
در نگاه فقيهان و دانشمندان مسلمان:
همان‏طور كه اشاره شد، حجاب، از ضروريات اسلام است و تمام فِرَق اسلامي، آن را واجب مي‏دانند، و در اين‏كه زنان بايد به هنگام اداي نماز و در حضور مردان بيگانه، موي سر و تمامي اندام خود را به استثناي صورت و دست‏ها (از مچ به پايين)

بپوشاند، اتفاق نظر دارند؛ البته شافعيان و برخي از علماي شيعه پوشاندن صورت را نيز در حضور بيگانگان، لازم شمرده‏اند. پايان اين نوشتار را به پرسشي از امام خميني(ره)، در مورد حجاب و حد آن، و پاسخ ايشان، كه مي‏تواند نشانگر نظرات دانشمندان مسلمان باشد، اختصاص مي‏دهيم: آيا حجاب از ضروريات اسلام است و منكر آن و كساني كه به اين دستور الهي مخصوصاً در جامعه اسلامي بي‏اعتنايي مي‏كنند، چه حكمي دارند؟اصل حكم حجاب از ضروريات است و منكر آن، حكمِ منكر ضروري را دارد و منكر ضروري، محكوم به كفر است، مگر اين‏كه معلوم باشد كه منكر خدا يا رسول نيست. حدود حجاب اسلامي براي بانوان چيست؟ براي اين منظور، لباس آزاد و شلوار و روسري كفايت مي‏كند؟ و اصولاً چه كيفيتي در لباس و پوشش زن در برابر افراد نامحرم بايد رعايت شود؟واجب است تمام بدن زن بجز قرص صورت و دست‏ها تا مچ، از نامحرم پوشيده شود و لباس مذكور اگر مقدار واجب را بپوشاند، مانعي ندارد؛ ولي پوشيدن چادر، بهتر است و از لباس‏هايي كه توجّه نامحرم را جلب كند، بايد اجتناب شود. (10)

بررسي نهايي
از بررسي و مقايسه حد و كيفيت حجاب در اديان چهارگانه استنباط مي‏گردد كه حجاب در اديان ديگر، نسبت به اسلام از شدّت بيشتري برخوردار بوده است. به طور مثال، پوشاندن صورت، گرچه در زمان زرتشت معمول نبوده و بعد از او در ميان زرتشتيان معمول شده است، اما طبق آنچه گذشت، چادر و روبنده از اركان اخلاقي مسيحيان و يهوديان محسوب مي‏شده است؛ درحالي‏كه بنابر نظر اكثر فقهاي اسلامي، پوشاندن صورت واجب نيست. لزوم كناره‏گيري كامل زن در حيض در دين زرتشت، محق دانستن مرد در طلاق زني كه صدايش در كوچه شنيده شده بدون پرداخت مهريه از طرف دين يهود، ركن بودن چادر و روبند و ذكر نام آن دو به طور صريح در كتاب مقدّس مسيحيان و وجوب سكوت زن نزد بيگانه و در كليسا از طرف مسيحيت، بهترين گواه بر اين مطلب است. بنابراين، نه‏تنها اسلام واضع قانون حجاب نبوده است، بلكه در جهت جلوگيري از افراط و تفريط هايي كه در طول تاريخ در مورد حجاب به وجود آمده بود، به قانونمند كردن و تنظيم آن همت گماشته است و آن را به صورتي متعادل، صحيح و متناسب با فطرت انساني زن و غيرتمندي مرد، ارائه نموده است.
تبیان