حضرت علی علیه السلام فرمود: «من وضع نفسه مواضع التهمه فلا یلومن من أساء به الظن»(1)؛ كسى كه خود را در معرض بدنامى و در جایگاه تهمت قرار مىدهد، نباید كسى را كه به او گمان بد مىبرد، ملامت كند. [h=2]شرح:[/h] یكى از دستورهاى اسلامى این است كه: مسلمان مؤمن نباید فقط به این كه كار بد نمىكند و حرف بد نمىزند، راضى و خشنود باشد. بلكه باید از شنیدن حرف بد و دیدن كار بد نیز خوددارى كند. یعنى اگر در مكانى، عدهاى، سخنانی را بشنوند. یا اگر در جایى كارهاى گناهآلود انجام شود، نباید در آنجا درنگ كند. امام علی(علیهالسلام) نیز، بر اساس همین دستور اسلامى، شیعیان خود را راهنمایى فرموده است. طبق فرمایش امام: مسلمان مؤمن، نباید به جاهایى برود، كه در آنها، كارهاى زشت و گناهآلود انجام مىگیرد. مثلا هرگز نباید به قمارخانه یا مشروبفروشى برود. زیرا با رفتن به چنین مكانهایى، به جایگاه تهمت قدم مىنهد و خود را در معرض بدنامى قرار مىدهد. یعنى هر چند هم كه خود او، اهل قمار و مشروب نباشد، وقتى در این مكانها دیده شود، مورد بدگمانى قرار خواهد گرفت و دیگران كه از باطن او خبر ندارند، ممكن است تصور كنند كه او نیز اهل قمار و مشروب است و به این ترتیب، به او تهمت قماربازى و میگسارى بزنند. روشن است كه اگر چنین وضعى پیش بیاید، كسى كه مورد تهمت قرار گرفته، نباید كسانى را كه به او بدگمان شده و تهمت زدهاند، ملامت كند. زیرا، تقصیر از خود اوست، كه با قدم گذاشتن به چنان مكانهایى، در دل دیگران، نسبت به خود بدگمانى ایجاد كرده است.
