گپی با مهران غفوریان؛ از زیر آسمان شهر تا خانه اجاره ای

خيلي‌ها فکر مي‌کردند او نيز مثل بسياري از همکاران خود، تاريخ مصرفش تمام شده، اما غفوريان هنوز دوست داشتني است، طنز او هنوز بيات نشده و قابل استفاده است؛ به شرط آنکه بخواهد، انرژي بگذارد و از کنار نقش و کار به راحتي عبور نکند.

سريال خانه اجاره‌اي با بازي او هم اکنون روي آنتن شبکه سوم سيماست و به خوبي مي‌توان تفاوت روزهايي که او دل به کار داده و خواسته را با روزهايي که او همان مهران غفوريان که بايد، نبوده را تشخيص داد.

کارگردان سريال زير آسمان شهر که امروز بيش از قبل دغدغه کارگرداني دارد ، مهمان «باني فيلم» شد و از سريال خانه اجاره‌اي گفت:

کماکان مشغول بازي در سريال خانه اجاره‌اي هستي؟

- بله.

تصويربرداري تا کي ادامه دارد؟

- تا آخر آبان ماه.

و پخش تا کي ادامه خواهد داشت؟

- تا قبل از ايام محرم.

صحبت از اين بود که خودت دوباره روي صندلي کارگرداني بنشيني؟

- بله، کاري داريم که در مرحله نگارش است.

چه کسي مي نويسد؟

- خشايار الوند.

چه زماني قرار است اين اتفاق رخ بدهد؟

- پس از خانه اجاره‌اي، بعد از اين کار من يک مقدار سرم خلوت مي‌شود تا انشاا... کار خودم را شروع کنم.

فکر کنم در حال حاضر انگيزه چند برابر براي کارگرداني داري؟

- بله و ديگر فعلاً براي کسي بازي نخواهم کرد.

چرا؟ علت خاصي دارد؟

- علت اين است که آنچه دلم مي‌خواهد نمي‌شود! کلي انرژي مي‌گذارم و وقت صرف مي‌کنم اما نمي‌شود. مي‌روم و مي‌آيم خودم راضي نمي‌شوم و آنچه دلم مي‌خواهد نمي‌شود. دوست ندارم قضاوت کنم و بگويم کارها ضعيف است يا قوي! يک زمان خودم هم کارگرداني و هم بازي مي‌کردم، هم مردم راضي بودند و هم خودم، فکر کنم دوباره بايد به همان مسير برگردم.

و اين مشکل را امروز در کارگرداني مي‌بيني يا در نويسندگي و يا در امور ديگر؟

- ما نمي‌توانيم نويسنده ضعيف بياوريم و از آن طرف بگوييم متن‌ها ضعيف است! خب معلوم است که يک نويسنده ضعيف متون ضعيف مي‌نويسد! قطعاً نويسنده ضعيف يا نويسنده‌اي که کفگيرش به ته ديگ خورده، نمي‌تواند يک کار قوي بنويسد و قطعاً ايراد از خودمان است که او را آورده‌ايم. براي همين است که دوست دارم کارگرداني کنم! به دليل اينکه نمي‌خواهم به اين مسائل باج بدهم! من نمي‌فهمم که چرا بايد باج داد؟ آقا ما کار را شروع نکنيم تا متون خوب در اختيارمان باشد. من با کسي تعارف ندارم، تا متن خوب دستم نباشد کليد نمي‌زنم. تا حالا هم غير از اين کار نکردم.

نويسندگاني که يک زمان براي تو در سريال زيرآسمان شهر مي‌نوشتند امروز جزو کارگردانان مطرح هستند که خودشان بيش از نگارش دغدغه فيلمسازي دارند.

- قبول دارم.

پس بايد قبول كرد امروز به لحاظ نويسنده بخصوص در ژانر طنز با مضيقه روبرو هستيم.

- بله براي نويسنده خوب با مضيقه روبرو هستيم، اما ساخت كار خوب هم تاوان دارد! به نظر شما چرا آقاي داود مير باقري ديگر فيلم سينمايي نمي سازد. چرا ايشان مدام سريال كار مي‌كند؟! چرا خيلي از كارگردانان خوب كار نمي‌كنند؟! شما علت را در چه مي‌بينيد؟!
مطمئن باشيد اگر يك فيلمنامه خوب دست آقاي ميرباقري باشد، قطعاً آن را خواهد ساخت؟ اكثر كارگردانان خوب خودشان مؤلف هستند، اما به اين راحتي حاضر نيستند كارشان را جلوي دوربين ببرند! يادتان هست زمانيكه سريال زير آسمان شهر پخش مي‌شد، در مقايسه با يكسري از سريالهاي خوب آن دوره، بدون اغراق خيابان‌ها زمان پخش سريال خلوت مي‌شد، البته اين را نمي‌گويم چون زير آسمان شهر سريال خودم بود.

متأسفانه اين روزها مجموعه‌هاي بيشتري توليد مي‌كنيم كه كيفيت آنها خيلي جاي تعريف ندارد. خب ما الان كار مي‌كنيم و متن هم همين الان به دست ما مي‌رسد، نتيجه‌اش معلوم است! من متن‌هاي آقاي علي مسعودي را دوست دارم چون به نظرم خواص يك كار خوب را دارد، اما من نمي‌توانم به عنوان يك هنرپيشه از كاري كه خودم در آن بازي مي‌كنم، بد بگويم، ولي واقعاً خسته شدم باور كن الان تنها به خاطر قرار دادم سر صحنه مي‌روم! با خودم مي‌گويم اين انرژي كه الان مي‌گذارم، مي‌تواند براي كار و كارگرداني كار خودم باشد! ببين من الان سن و سال زير آسمان شهر را كه ندارم، سنم بالاتر رفته است.

​

البته انرژي خوبي سر سريال «خانه اجاره‌اي» مي‌گذاري؟

- واقعاً انرژي مي‌گذارم؟

اما راضي نيستي از نتيجه كار؟

- (مكث مي‌كند و با ترديد جواب مي‌دهد) خيلي نه! ضمن اينكه خسته شده‌ام. در هر حال پنج ماه كار كم نيست!

جدا از بحث فيلمنامه كه معضل اصلي بسياري از آثار سيماست، به لحاظ كارگرداني، سريال خانة اجاره‌اي را چطور مي‌بيني؟

- شاهد معتقداست كار خوب شده است، اما توقع من چيزي ديگر است. در واقع توقع ما با هم فرق دارد! من توقع دارم كاري كه انجام مي‌دهم، سر و صدا كند و مسئله روز بشود، ولي شاهد با يك رضايت نسبي از سوي مخاطب راضي است و اعتقاد دارد كارش جواب داده است در واقع اين كار سليقه دو آدم جدا از هم است. اين بديهي است، شده يك شب خودمان از سريال آن شب لذت نبرده‌ايم و به نظرمان در نيامده است، اما نظر مخاطب چيزي ديگر است.

من دوست دارم كارم در مقام كارگردان و حتي بازيگر از مرز يك اثر عادي بگذرد! وقتي كار تو از مرز يك سريال عادي بگذرد نقل محافل مي‌شود هر كجا بروي از آن صحبت مي‌كنند! البته بايد بگويم ما يك مقدار ابتداي كار در بحث پخش هم با بي‌مهري مواجه شديم، يعني اينكه برخي از قسمتهاي سريال سر وقت پخش نشده! سريال كره‌اي افسانه دونگ‌ئي با ما هم زمان شد، همزمان مي‌شديم با پخش مسابقات فوتبال و ... شبكه سوم سيما شبكه پر ملاتي است و يك جورهايي نمي‌تواند كم بگذارد. به همين دليل هم سريال ما را پخش مي‌كرد و هم سريال كره‌اي، فوتبال، و... . تازه يك هفته است كه سريال ما سر موقع 20:45 روي آنتن رفت.

شاهد احمد‌لو سينما و تلويزيون را در شرايط مختلف تجربه كرده است، به نظر او در ژانر طنز، آن هم از نوع هر شبي كه قواعد خاص خودش را دارد، موفق بوده است؟

- من الان بازيگر اين كار هستم و نمي‌توانم قضاوتي راجع به كار داشته باشيم.

پيشنهاد تو براي شاهد در ادامه كار چيست؟

- بزرگترين حسن شاهد اين است كمدين را از بازيگر غيركمدي تشخيص مي‌دهد، كارگردان با‌هوشي است، اگر مهران غفوريان پيشنهادي برايش مطرح كند او مطمئن باشد اين پيشنهاد مي‌تواند به كار و جذابيتش كمك كند، زمين و زمان را به هم مي‌دوزد تا آن اتفاق رخ دهد! اين نشأت گرفته از هوش كارگردان است.

معمولاً وقتي كه پشت مانيتور مي‌نشيند به يك قاب خوب و متفاوت فكر مي‌كند و كاري ندارد به اين كه تا الان چقدر از كار پيش رفته است و... بعد از اين بايد بگويم من با شاهد احمد‌لو همكلاسي بوده‌ام و جدا از بحث حرفه‌اي، يك بحث رفاقت قديمي بين ما وجود داشت كه مرا مجاب مي‌كرد به حضور در اين كار.

رفاقت با حميد رحيمي هم يكي ديگر از فاكتورهاي حضور من در سريال «خانه اجاره‌اي» است. نمي‌خواهم بگويم كار، كار بدي است اما من ديگر توان ندارم و خسته هستم. دوست دارم امروز فيلمسازي كنم، فكر ‌كنم الان در ساختن مي‌توانم مفيد‌تر باشم.

شاهد به اعتقاد من كارگردان خوبي است براي اين كار هم بسيار انتخاب مناسبي است و من هم از شكل كارگرداني‌اش راضي هستم و آنرا دوست دارم. متاسفانه شاهد هم گرفتار يک سري مسائل است به همين دليل نمي‌توان تقصير را گردن کسي انداخت. ما از اين طرف مي‌رويم به برنامه ريزيمان گير مي دهيم او از سوي ديگر مي گويدمن متن ندارم .از سوي ديگر مي رويم به نويسنده گير مي‌دهيم او هم مي گويد من چه کنم ؟ فيلمنامه ضعيف بنويسم دست شما بدهم ! از سويي تهيه کننده که صاحب اصلي کار است و به لحاظ مالي ومعنوي بايد جنبه هاي مختلف کار را مدنظر داشته باشد مي‌آيد کارش را تعطيل مي کند تا فيلمنامه برسد.

از سوي ديگر مي‌آييم شش و هفت قسمت کار را کنار مي گذاريم تاقسمت هاي بعدي را که به نظر بهتر و جذاب تر است را پخش مي کنيم .در واقع هر کاري مي کنيم تا نتيجه بهتري عايدمان شود،اما به نظر من ديگر پرونده اين کار بسته شده و تکليفش مشخص شده است.

سريال زير آسمان شهر هم به لحاظ ساختارچيزي شبيه به خانه اجاره اي بود و قصه هر دودر يک ساختمان روايت مي شدو...

- من بايد مطلبي را اينجا بگويم و آن اين است که سريال زير آسمان شهر برمي گشت به 11 سال قبل ! الان يازده سال گذشته ومن اگر بخواهم کاري با اين شرايط را بسازم ،مي گويم حالا که يازده سال گذشته ،من در يک ساختمان چه حرفهايي مي توانم براي گفتن داشته باشم! اگر بخواهم همان کار 11 سال پيش را انجام بدهم که کاري نکرده ام .

قطعاً اگر من دست کار بشوم ، به سمت يک اتفاق متفاوت مي روم .کاري که حرف هاي جديدي براي گفتن داشته باشد و اگر اين نباشد حتماً کار نخواهم کرد ،چون واقعاً مي ترسم .

قبول کن خنداندن مردم نيز امروز به مراتب سخت تر از گذشته شده است.

- به خدا سخت است،اصلاً بازيگري طنز سخت است. به خدا بازيگري جدي کاري به مراتب راحت تر است.

در سريال خانه اجاره اي مشخصاٌ دست تو خيلي براي بداهه گويي بازبوده و حتي گاهي حس مي شود بر مبناي بداهه تو قصه پيش رفته است؟

- بله ،من بداهه داشتم و حتي به خاطر شاهد، پيشنهاد هاي بسياري مي دادم و او هم لطف داشت و قبول مي کرد.يک تعامل خوب ومنطقي بين ما بودکه در روندکارتأثير زيادي داشت خدارا شکر شاهد هم از سکانس هايي که من هستم بسيار راضي است.

گاهي مي شود شاهد مي آيد وبا من مشورت مي کند و نظراتم را براي قصه خاصي مي پرسد.شاهد کارگردان صبوري است و به لحاظ حرفه اي به اندازه اي که دستش باز است کار مي کند.

صادقانه بگويم تهيه کننده هم در شرايط فعلي خيلي درگير مسائل توليدي نيست و بيشتر به آماده شدن کارو رساندن سريال به آنتن فکر مي‌کند. اصلاً به دنبال اين نيست که روزي 40 دقيقه تصوير بگيريم يا...

سريال زير آسمان شهر خدارا شکر در زمان خودش براي ما سود هم داشت.هم متن ها خوب بود،هم بازيگران کاروهم نظر مردم ،سودمالي خوبي هم داشت که لطف خدا بود.

به نظر تو اين کار امروز نمي‌تواند سودمالي براي تهيه کننده اش داشته باشد؟

- نه آنچنان ! من بالاخره تهيه کنندگي کرده ام و اين مقوله را مي فهمم!سريالي که دوبار پروداکشن شود، دوبار بازيگرانش قرارداد مي بندند ، آن هم با شرايط بهتر ، تهيه کننده اش تلاش مي کند کار به لحاظ دکور هم غني تر باشد، قطعاً به لحاظ مالي خيلي گران تمام مي شود.

تو اين تغيير پروداکشن و تيم بازيگري رابراي سريال خانه اجاره اي نياز مبرم مي ديدي؟

- وقتي کارگردان عوض مي شود اين مسئله طبيعي است.

گويا کارگرداني اين کار به تو هم پيشنهاد شد؟

- بله من دوبار پاي کار رفتم که هر دوبار خدا را شکر نشد!

گويا طرح اوليه سريال هم از تو بوده؟

- بله من و خشايار الوند.

پس چرا خودت نساختي سريال را ؟

- اصل ماجرا برمي‌گشت به اينکه خودم يک مقدار کسالت داشتم و دکتر هم اجازه نمي داد به عنوان کارگردان پشت دوربين اين سريال بايستم.

و الان ...؟!

- الان اگر متن خوب دستم برسد ،در هرشرايطي که باشم، خودم کارگرداني خواهم کرد.
باشگاه خبرنگاران